پايگاه اطّلاع رساني مؤسّسه علمي، پژوهشي، فرهنگي پرتو ثقلين | qommpth.ir
     
 
فارسي | العربيه | اردو 
 
   
  •  
  • 26 آذر 1397
  • 2018 Dec 17
 
 
   ویژه ها




 
   اوقات شرعي
 
   آمار پایگاه
امروز: 155
دیروز: 2285
ماه جاری: 47962
امسال: 457968
کل: 1428949
 
**به پایگاه اطّلاع رسانی مؤسّسه علمي، پژوهشي، فرهنگي پرتو ثقلين (پایگاه انعکاس و انتشار کامل اخبار و آثار حضرت آيت الله سيّد محمّد رضا مدرّسي طباطبايي يزدي دامت برکاته) خوش آمدید.**    بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَنِ الرَّحِيمِ اِلهى عَظُمَ الْبَلاَّءُ وَبَرِحَ الْخَفاَّءُ وَانْکَشَفَ الْغِطاَّءُ وَانْقَطَعَ الرَّجاَّءُ وَضاقَتِ الاْرْضُ وَمُنِعَتِ السَّماَّءُ واَنْتَ الْمُسْتَعانُ وَاِلَیْکَ الْمُشْتَکى وَعَلَیْکَ الْمُعَوَّلُ فِى الشِّدَّةِ وَالرَّخاَّءِ اَللّهُمَّ صَلِّ عَلى مُحَمَّدٍ وَ آلِ مُحَمَّدٍ اُولِى الاْمْرِ الَّذینَ فَرَضْتَ عَلَیْنا طاعَتَهُمْ وَعَرَّفْتَنا بِذلِکَ مَنْزِلَتَهُمْ فَفَرِّجْ عَنا بِحَقِّهِمْ فَرَجاً عاجِلا قَریباً کَلَمْحِ الْبَصَرِ اَوْ هُوَ اَقْرَبُ یا مُحَمَّدُ یا عَلِىُّ یا عَلِىُّ یا مُحَمَّدُ اِکْفِیانى فَاِنَّکُما کافِیانِ وَانْصُرانى فَاِنَّکُما ناصِرانِ یا مَوْلانا یا صاحِبَ الزَّمانِ الْغَوْثَ الْغَوْثَ الْغَوْثَ اَدْرِکْنى اَدْرِکْنى اَدْرِکْنى السّاعَةَ السّاعَةَ السّاعَةَ الْعَجَلَ الْعَجَلَ الْعَجَلَ یا اَرْحَمَ الرّاحِمینَ بِحَقِّ مُحَمَّدٍ وَآلِهِ الطّاهِرینَ     
تاریخ انتشار: 7/5/1397 - 12:03
کد درس: 1125 تعداد بازدید: 340 تعداد نظرات کاربران: 0  

تقریرات درس خارج اصول
حضرت آیت الله سیّد محمّدرضا مدرّسی طباطبایی یزدی دامت برکاته
دوره‌ی دوم ـ سال دوازدهم ـ سال تحصیلی 95ـ94
جلسه 94 ـ دوشنبه 10/3/95

بحثی که در وجه سوم تقدیم اماره بر استصحاب یعنی حکومت، وجود دارد صغروی است؛ به این صورت که آیا از ادله‌ی اعتبار امارات و از جمله خبر واحد استفاده می‌شود که اماره یقین تعبدی است یا خیر؟

در مباحث مربوط به خبر واحد و نظایر آن بیان شد ظاهر آن است که شارع در مورد امارات، الغاء احتمال خلاف کرده و آنها را به منزله‌ی علم قرار داده است، چه مدرک را سیره‌ی عقلائیه‌ی ممضاة بدانیم و چه مدرک را ادله‌ی نقلیه غیر از جهت امضاء سیره‌ی عقلاء بدانیم.

اما اگر مدرک، امضاء سیره‌ی عقلاء باشد، چون عقلاء خبر ثقه را ولو فی‌الجمله علم می‌بینند، وقتی شارع آن را امضا کرده است یعنی تعبداً آن را علم قرار داده است و علم نیز همان یقین است. اگر به ادله‌ی دیگر مراجعه کنیم، نظیر آنچه که از معصوم وارد شده است نظیر «العمری و ابنه ثقتان ما ادّیا الیک عنی فعنی یودیان و ما قالا لک فعنی یقولان فاسمع لهما و اطعهما فانهما الثقتان المأمونان» در واقع بیان می‌کند آنچه را که به تو می‌رسانند از من می‌رسانند، لذا باید وسوسه‌ها و خیال‌های باطل (که شاید راست گفتند شاید اشتباه کردند) را کنار بگذارید، و روشن‌تر از آن، روایتی است که می‌فرماید «لا ینبغی لاحدٍ التشکیک فیما یروی عنا ثقاتنا» این روایت صریحاً الغاء شک می‌کند در حالی که دلیل استصحاب می‌گوید «لا تنقض الیقین بالشک»، لذا وقتی اماره قائم شد این روایت می‌گوید شک نکن، و تعبداً شک را بعد از قیام خبر ثقه ملغی می‌کند که معنای حکومت نیز همین است. البته روایت اخیر هرچند سند تامّی ندارد، ولی همین مقدار که ارتکاز افراد را در کیفیت خبر ثقه بیان می‌کند، می‌تواند مؤیدی باشد بر اینکه روایات و آیات نیز بر اساس همین معیار، الغاء احتمال خلاف می‌کنند.

به نظر می‌رسد با اندک تغییراتی در صغری، فرمایشات میرزای نائینی در اینجا پذیرفتنی است؛ یعنی واقعاً ادله‌ی حجیت خبر واحد مفید علم تعبدی است، در نتیجه نظریه‌ی حاکم بودن ادله‌ی حجیت امارت بر دلیل استصحاب، نظریه‌ای تثبیت شده است.

با همین معیار یعنی حکومت، دلیل حجیت امارات بر ادله‌ی سایر اصول اعم از برائت شرعی، احتیاط شرعی و تخییر شرعی ـ علی فرض ثبوت این‌دو ـ مقدم است. البته اگر حکومت را نپذیریم ممکن است وجه جمع‌های مقبول دیگری هم وجود داشته باشد ولی مادامی که وجه جمع به حکومت ممکن است نوبت به وجه جمع‌های دیگر نمی‌رسد؛ چون وجه جمع حکومت اظهر است.

باید توجه داشت آنچه را تا به حال ذکر کردیم که دلیل حجیت امارات بر ادله‌ی اصول عملیه حکومت دارد، مقصود اصول عملیه‌ی شرعیه است و گرنه ادله‌ی حجیت امارت نسبت به اصول عقلیه، مانند قبح عقاب بلا بیان (در صورت پذیرفتن آن) یا حق‌الطاعة یا تخییر عقلی، تقدم ورودی دارد.

اشکال مرحوم آخوند بر تقدم ادله‌ی حجیت امارات بر اصول شرعیه بالحکومة

مرحوم آخوند در کفایه می‌فرماید: «فاما حدیث الحکومة فلا اصل له اصلا فانه لا نظر لدلیلها الی مدلول دلیله اثباتا و بما هو مدلول الدلیل». ایشان می‌فرماید از آنجا که در عالم اثبات و دلالت، دلیل حجیت اماره نظری به دلیل استصحاب ندارد پس دیگر وجه تقدم به نحو حکومت نمی‌شود. آری، ثبوتاً مفاد اماره با مفاد استصحاب سازگاری ندارد؛ زیرا مثلاً استصحاب می‌گوید نجاست باقی است، اماره بیان می‌کند طهارت وجود دارد، ولی این ناسازگاری دلیل بر حکومت نمی‌شود؛ زیرا همان‌طور که مفاد اماره سازگاری با مفاد استصحاب ندارد، مفاد استصحاب هم با مفاد اماره سازگاری ندارد، پس نمی‌توانیم یکی را بر دیگری مقدم بداریم. لهذا وجه تقدم به نحو حکومت نمی‌شود.

علاوه بر این اگر تقدم اماره بر استصحاب بالحکومة باشد لازمه‌ای دارد که گمان نمی‌کنم قائلین به حکومت به آن ملتزم شوند. لازمه‌اش آن است که اگر در جایی اماره بر وفق استصحاب بود، مثلاً استصحاب گفت نجاست ماء باقی است و اماره هم بر نجاست قائم شد، اگر اماره بالحکومة مقدم باشد در اینجا باید بگوییم استصحاب هم جاری می‌شود، در حالی که گمان ندارم کسانی که مبنای حکومت را قبول دارند ملتزم شوند و بگویند استصحاب جاری است؛ زیرا به نظر آنان حکومت، موضوع استصحاب را از بین می‌برد، یعنی شک را ملغی می‌کند، حال چه اماره بر خلاف حالت سابقه قائم بشود و چه بر وفاقش.

نقد و بررسی اشکال مرحوم آخوند

اینکه مرحوم آخوند فرمود تقدم اماره نمی‌تواند به نحو حکومت باشد چون ادله‌ی اماره به دلیل استصحاب نظری ندارد، باید پرسید مقصودتان از ناظر نبودن چیست؟

اگر مقصودتان به نحو اعنی، افسّر و چیزهایی شبیه این‌هاست، باید یگوییم در حکومت این‌ها لازم نیست، ولو برخی از کلمات شیخ این معنا را استظهار کرده‌اند ولی مهم نیست. نکته‌ای که در مثل «اعنی» وجود دارد در حکومت تنزیلی نیز وجود دارد. بیان شد یکی از انواع حکومت، حکومت تنزیلی است و ما اینجا مدعی هستیم که حاکمیت ادله‌ی اماره بر ادله استصحاب حکومت تنزیلی است نه حکومت تفسیری، نظیر «الطواف بالبیت صلاةٌ» ...
 

براي دريافت متن کامل جلسه نود و چهارم  اينـجا را کليک کنيد.

Share
   لطفا دیدگاه خود را بنویسید!
*نام:
ایمیل:
*نظر:
 
   نظرات کاربران
رنگ زمینه:
         
سایز قلم: سرعت:
جهت حرکت: تنظیم حرکت:    
   حدیث هفته
از خودمان شروع كنيم
اميرمؤمنان (ع) فرمود: هركس خود را پيشواى مردم قرار دهد، پيش از آموختن ديگران، به آموزش خود بپردازد، و بايد تربيت كردنش با سيرت و رفتارش، پيش از تأديب به زبانش باشد. آن كس كه معلم و مربّى خويشتن است، سزاوارتر است به احترام، از آنكه معلم و مربّى مردم است.
نهج البلاغه، حكمت 73
 
ورود کاربران

 

نام کاربري:
رمز عبور:
مرا به خاطر بسپار!

موجودی سبد:
 
   نظر سنجی
دیدگاه شما درباره کیفیّت تدوین و تنظیم تقریرات دروس خارج حضرت آیت الله مدرّسی یزدی دامت برکاته

عالی
خوب
متوسّط

 
   پیوندها
پایگاه‌های خبری 
وزارتخانه‌ها و سازمان‌ها 
علمی، پژوهشی 
فرهنگی و اطّلاع رسانی 
برخی سایت‌های مذهبی 
روزنامه‌ها 
حوزوی 
مراکز تحقیقاتی 
مراکز و مؤسّسات 
فروشگاه‌های اینترنتی کتاب 
بازرگاني، بانک و بيمه 
موتورهای جستجوگر 
نشریّات و مجلّات 
وبلاگ‌ها 
شبکه‌های اشتراک لینک 
 
   سایر پیوندها










 
 
 
 
 
 
کليّه حقوق مادّي و معنوي اين پايگاه متعلّق به مؤسّسه علمي، پژوهشي، فرهنگي پرتو ثقلين بوده و در جهت ترويج معارف اسلامي هيچ گونه محدوديّتي
نسبت به برداشت مطالب با ذکر منبع وجود ندارد. با معرّفي اين پايگاه به ديگران در اجر معنوي آن سهيم شويد.
® Copyright © 1397 Qommpth.ir All Rights Reserved