پايگاه اطّلاع رساني مؤسّسه علمي، پژوهشي، فرهنگي پرتو ثقلين | qommpth.ir
     
 
فارسي | العربيه | اردو 
 
   
  •  
  • 27 مهر 1397
  • 2018 Oct 19
 
 
   ویژه ها




 
   اوقات شرعي
 
   آمار پایگاه
امروز: 259
دیروز: 2154
ماه جاری: 48072
امسال: 352567
کل: 1323548
 
**به پایگاه اطّلاع رسانی مؤسّسه علمي، پژوهشي، فرهنگي پرتو ثقلين (پایگاه انعکاس و انتشار کامل اخبار و آثار حضرت آيت الله سيّد محمّد رضا مدرّسي طباطبايي يزدي دامت برکاته) خوش آمدید.**    بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَنِ الرَّحِيمِ اِلهى عَظُمَ الْبَلاَّءُ وَبَرِحَ الْخَفاَّءُ وَانْکَشَفَ الْغِطاَّءُ وَانْقَطَعَ الرَّجاَّءُ وَضاقَتِ الاْرْضُ وَمُنِعَتِ السَّماَّءُ واَنْتَ الْمُسْتَعانُ وَاِلَیْکَ الْمُشْتَکى وَعَلَیْکَ الْمُعَوَّلُ فِى الشِّدَّةِ وَالرَّخاَّءِ اَللّهُمَّ صَلِّ عَلى مُحَمَّدٍ وَ آلِ مُحَمَّدٍ اُولِى الاْمْرِ الَّذینَ فَرَضْتَ عَلَیْنا طاعَتَهُمْ وَعَرَّفْتَنا بِذلِکَ مَنْزِلَتَهُمْ فَفَرِّجْ عَنا بِحَقِّهِمْ فَرَجاً عاجِلا قَریباً کَلَمْحِ الْبَصَرِ اَوْ هُوَ اَقْرَبُ یا مُحَمَّدُ یا عَلِىُّ یا عَلِىُّ یا مُحَمَّدُ اِکْفِیانى فَاِنَّکُما کافِیانِ وَانْصُرانى فَاِنَّکُما ناصِرانِ یا مَوْلانا یا صاحِبَ الزَّمانِ الْغَوْثَ الْغَوْثَ الْغَوْثَ اَدْرِکْنى اَدْرِکْنى اَدْرِکْنى السّاعَةَ السّاعَةَ السّاعَةَ الْعَجَلَ الْعَجَلَ الْعَجَلَ یا اَرْحَمَ الرّاحِمینَ بِحَقِّ مُحَمَّدٍ وَآلِهِ الطّاهِرینَ     
تاریخ انتشار: 7/5/1397 - 11:53
کد درس: 1123 تعداد بازدید: 155 تعداد نظرات کاربران: 0  

تقریرات درس خارج اصول
حضرت آیت الله سیّد محمّدرضا مدرّسی طباطبایی یزدی دامت برکاته
دوره‌ی دوم ـ سال دوازدهم ـ سال تحصیلی 95ـ94
جلسه 92 ـ شنبه 8/3/95

نقد و بررسی فرمایش محقق اصفهانی رحمه الله

چگونه محقق اصفهانی رحمه الله می‌فرمایند مسامحه‌ای در تطبیق نیست؟! ایشان علاوه بر آنکه معنای نقض را به حسب تلقی عرفی معیار قرار دادند، تطبیقات عرفیه را نیز ملاک قرار دادند، با اینکه عرف در تطبیقاتش مسامحه می‌کند. ایشان فرموده‌اند مصادیق متعددی از نقض می‌تواند وجود داشته باشد و بعض مصادیقش مصداق عرفی است. یعنی بعض از مصادیقی را که عقلاً یا حتی به حسب دلیل، مصداق است کنار گذاشتند و فقط مصادیق عرفیه را اخذ کردند و این یعنی در تطبیق، عقل را به کار نبرده‌اند بلکه عرف را دخالت داده‌اند. پس چگونه می‌فرمایند در تطبیق، تسامح به کار نرفته است؟!

سپس فرمودند تسامح در تعیین موضوع واقعی به کار رفته است. به چه دلیل ایشان در تعیین موضوع حکم واقعی مسامحه را روا داشته‌اند؟ آیا در اینجا دلیل استصحاب، حاکم بر دلیل موضوع حکم واقعی می‌شود؟! این سخن معنا ندارد؛ زیرا اگر در اینجا چیزی بتواند حاکم شود، دلیل موضوع حکم واقعی است که به معنایی حاکم بر دلیل استصحاب است نه عکس آن.

بنابراین کلام محقق اصفهانی رحمه الله نیز علی‌رغم جلالت و دقت نظرشان، به حسب ظاهر سخن قابل قبولی نیست. شاید ایشان و بعضی دیگر در لباب، آنچه را که ما عرض خواهیم کرد در نظر داشته‌اند.

راه‌حل برگزیده در رابطه با ملاک تشخیص موضوع

اگر واقعاً دلیل حکم، ظهور داشته باشد در اینکه قیدی حیثیت تقییدیه است، در حدی که با ذهاب آن دیگر موضوع باقی نیست، آنجا دیگر جای تمسک به «لا تنقض الیقین بالشک» نیست؛ زیرا شک نداریم و اگر هم شک داشته باشیم شکی بدوی است. لهذا نمی‌توانیم علی الاطلاق بگوییم که اصلاً کاری به دلیل حکم نداریم و این سخن که باید «لاتنقض الیقین بالشک» مرجع قرار گیرد، در جایی است که واقعاً شک وجود داشته باشد و احراز نکنیم که قید به گونه‌ای دخیل بوده که با ذهابش موضوع عوض می‌شود.

از اینجا روشن می‌شود اینکه گفته‌اند گاهی ممکن است مقتضای تمسک به «لا تنقض» (اگر مرجع عرف باشد) با مقتضای دلیل مغایرت داشته باشد، سخن درستی نیست. اگر واقعاً دلیل اصل حکم، ظهوری داشته باشد به حیثی که در ذهاب حکم یا احیاناً در بقاء حکم شکی نداشنه باشیم، دیگر نوبت به «لا تنقض الیقین ابداً بالشک» نمی‌رسد؛ زیرا آن ظهور، دلیل اجتهادی است و مقدم است، چنانکه خواهد آمد که با وجود اماره نوبت به استصحاب نمی‌رسد.

بحث در جایی است که واقعاً شک داریم؛ یعنی اقتضاء دلیل معلوم نیست. مثلاً اجماع قائم است بر اینکه آب متغیر به نجاست، نجس است و نمی‌دانیم که آیا با زوال تغیر، باز هم نجاست باقی است یا خیر. اینجا جای تمسک به استصحاب است. و در کلمات بسیاری از جمله مرحوم آخوند و اصفهانی این سخن وجود داشت که کلام، ملقای به عرف است و باید ببینیم عرف چه استفاده‌ای می‌کند و چه مقدار وحدت را لازم می‌داند، با توجه به مطلب فوق، این کلام صحیح است و توضیح مطلب آنکه:

از آنجا که مراد از نقض نمی‌تواند نقض حقیقی باشد؛ زیرا نقض حقیقی اتفاق افتاده است و با پیدایش شک، یقین حقیقتاً شکسته شده است، پس نهی حقیقی نیست. همچنین نقض به معنای حقیقی‌اش که وحدت صددرصد باشد نیز نمی‌شود حفظ کرد؛ چون زمان در استصحاب متفاوت است و در عین حال بعض تغییرات هم اتفاق افتاده است. لامحاله تسامحی در نقض به کار رفته است و دلیلی ندارد که بگوییم این تسامح حداقلی است، بلکه باید عرفاً نقض صادق باشد و به ناچار با تسامح حداکثری و وحدت حداقلی، می‌توانیم بگوییم «لاتنقض» صحت استعمال دارد و ظهور در این معنا دارد.

بدین جهت می‌گوییم بعد از اینکه بالنظر الی دلیل الحکم، نتوانستیم موضوع را تعیین کنیم به نحوی که با ذهاب قید، حجت بر ذهاب حکم تمام شده باشد، یا احیاناً با ذهاب قیدی چون حیثیت تعلیلیه است حکم هنوز باقی باشد ـ نوبت به «لاتنقض» می‌رسد و ملاک، عرف است و وحدت لازم، فقط به مقداری است که عرف بگوید اگر از آن یقین به این شک رفع ید کردی، خلاف لاتنقض عمل کرده‌ای و همین مقدار صدق نقض، کافی است تا مورد نهی باشد.

و از ما ذکرنا روشن می‌شود که غیر از آن مقداری که عرف مرجع در فهم عبارات است که آن را همه قبول دارند (یعنی در مقام استظهار) تسامحی وجود ندارد، نه در مقام تطبیق؛ چون بعد از اینکه نقض عرفی مراد شد، بالدقة تطبیق می‌شود، و نه در موضوع حکم واقعی دخالتی می‌کنیم به نحوی که حتی در آنجا تسامحی به خرج بدهیم، به خلاف آنچه که محقق اصفهانی رحمه الله فرمود. کما اینکه بر خلاف فرمایش ایشان در مقام تعیین مصداق نیز مصداق را از عرف نمی‌گیریم، بلکه مصداق را با کمک عقل پیدا می‌کنیم، الا اینکه آن مفهومی را که می‌خواهیم تطبیق کنیم یک مفهوم دارای توسعه می‌باشد ...
 

براي دريافت متن کامل جلسه نود و دوّم  اينـجا را کليک کنيد.

Share
   لطفا دیدگاه خود را بنویسید!
*نام:
ایمیل:
*نظر:
 
   نظرات کاربران
رنگ زمینه:
         
سایز قلم: سرعت:
جهت حرکت: تنظیم حرکت:    
   حدیث هفته
محبت امام حسین (ع)
امام صادق (ع): خداوند، هرگاه خير بنده‌اى را اراده كند، محبّت حسين عليه السّلام و عشق زيارتش را در دل او مى‌افكند؛ و خداوند، بدى هر كس را بخواهد، دشمنى با حسين عليه السّلام و زيارتش را در دل او مى‌افكند.
وسائل الشیعه، ج 10، ص 388
 
ورود کاربران

 

نام کاربري:
رمز عبور:
مرا به خاطر بسپار!

موجودی سبد:
 
   نظر سنجی
دیدگاه شما درباره کیفیّت تدوین و تنظیم تقریرات دروس خارج حضرت آیت الله مدرّسی یزدی دامت برکاته

عالی
خوب
متوسّط

 
   پیوندها
پایگاه‌های خبری 
وزارتخانه‌ها و سازمان‌ها 
علمی، پژوهشی 
فرهنگی و اطّلاع رسانی 
برخی سایت‌های مذهبی 
روزنامه‌ها 
حوزوی 
مراکز تحقیقاتی 
مراکز و مؤسّسات 
فروشگاه‌های اینترنتی کتاب 
بازرگاني، بانک و بيمه 
موتورهای جستجوگر 
نشریّات و مجلّات 
وبلاگ‌ها 
شبکه‌های اشتراک لینک 
 
   سایر پیوندها










 
 
 
 
 
 
کليّه حقوق مادّي و معنوي اين پايگاه متعلّق به مؤسّسه علمي، پژوهشي، فرهنگي پرتو ثقلين بوده و در جهت ترويج معارف اسلامي هيچ گونه محدوديّتي
نسبت به برداشت مطالب با ذکر منبع وجود ندارد. با معرّفي اين پايگاه به ديگران در اجر معنوي آن سهيم شويد.
® Copyright © 1397 Qommpth.ir All Rights Reserved