پايگاه اطّلاع رساني مؤسّسه علمي، پژوهشي، فرهنگي پرتو ثقلين | qommpth.ir
     
 
فارسي | العربيه | اردو 
 
   
  •  
  • 30 مرداد 1397
  • 2018 Aug 21
 
 
   ویژه ها




 
   اوقات شرعي
 
   آمار پایگاه
امروز: 1298
دیروز: 1179
ماه جاری: 43087
امسال: 253916
کل: 1224897
 
**به پایگاه اطّلاع رسانی مؤسّسه علمي، پژوهشي، فرهنگي پرتو ثقلين (پایگاه انعکاس و انتشار کامل اخبار و آثار حضرت آيت الله سيّد محمّد رضا مدرّسي طباطبايي يزدي دامت برکاته) خوش آمدید.**    بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَنِ الرَّحِيمِ اِلهى عَظُمَ الْبَلاَّءُ وَبَرِحَ الْخَفاَّءُ وَانْکَشَفَ الْغِطاَّءُ وَانْقَطَعَ الرَّجاَّءُ وَضاقَتِ الاْرْضُ وَمُنِعَتِ السَّماَّءُ واَنْتَ الْمُسْتَعانُ وَاِلَیْکَ الْمُشْتَکى وَعَلَیْکَ الْمُعَوَّلُ فِى الشِّدَّةِ وَالرَّخاَّءِ اَللّهُمَّ صَلِّ عَلى مُحَمَّدٍ وَ آلِ مُحَمَّدٍ اُولِى الاْمْرِ الَّذینَ فَرَضْتَ عَلَیْنا طاعَتَهُمْ وَعَرَّفْتَنا بِذلِکَ مَنْزِلَتَهُمْ فَفَرِّجْ عَنا بِحَقِّهِمْ فَرَجاً عاجِلا قَریباً کَلَمْحِ الْبَصَرِ اَوْ هُوَ اَقْرَبُ یا مُحَمَّدُ یا عَلِىُّ یا عَلِىُّ یا مُحَمَّدُ اِکْفِیانى فَاِنَّکُما کافِیانِ وَانْصُرانى فَاِنَّکُما ناصِرانِ یا مَوْلانا یا صاحِبَ الزَّمانِ الْغَوْثَ الْغَوْثَ الْغَوْثَ اَدْرِکْنى اَدْرِکْنى اَدْرِکْنى السّاعَةَ السّاعَةَ السّاعَةَ الْعَجَلَ الْعَجَلَ الْعَجَلَ یا اَرْحَمَ الرّاحِمینَ بِحَقِّ مُحَمَّدٍ وَآلِهِ الطّاهِرینَ     
تاریخ انتشار: 3/5/1397 - 14:48
کد درس: 1121 تعداد بازدید: 51 تعداد نظرات کاربران: 0  

تقریرات درس خارج اصول
حضرت آیت الله سیّد محمّدرضا مدرّسی طباطبایی یزدی دامت برکاته
دوره‌ی دوم ـ سال دوازدهم ـ سال تحصیلی 95ـ94
جلسه 90 ـ دوشنبه 3/3/95

محقق شهید صدر رحمه الله در طریق اول فرمودند در استصحاب، احراز بقاء موضوع لازم نیست بلکه احتمال بقاء موضوع کافی است. بنابراین همین که احتمال بدهیم متیقن باقی است، چون حرمت نقض یقین به شک صدق می‌کند لامحاله در استصحاب کافی است. و هرجا شک وجود دارد یک فرضش آن است که موضوع باقی نیست؛ یعنی قید زائل مقوم باشد یا به تعبیر دیگر حیثیت تقییدیه باشد. کما اینکه احتمال می‌دهیم که شیء زائل مقوم نباشد و حیثیت تعلیلیه باشد، پس احتمال بقاء موضوع می‌دهیم و احراز لازم نیست و استصحاب جاری است.

سپس در پاسخ به اشکالی که بیان می‌کرد به هر حال در استصحاب، بقاء باید صادق باشد و در صورتی که شک در بقاء داشته باشیم شبهه‌ی مصداقیه می‌شود و نمی‌توان به «لا تنقض الیقین ابداً بالشک» تمسک کرد، فرمودند:

تعبد به بقاء متیقن (یعنی نجاست در آن مثال) متوقف است بر صدق یک قضیه‌ی شرطیه و آن قضیه این است که «لو کان المتیقن موجوداً کان بقاءً»، نه قضیه‌ی فعلیه. و قاعدتاً نظرشان این است که استصحاب حکم ظاهری است، ممکن است اصلاً مطابق واقع نباشد و لازم نیست که احراز کنیم مطابق واقع است. پس معنایش این است که اگر مستصحب با واقع مطابق بود لکان بقاءً، و این قضیه‌ی شرطیه در ما نحن فیه صادق است؛ زیرا شخص حکم متیقن در سابق لو کان موجوداً فی الآن الثانی لکان بقاءً، یعنی شخص حکم اگر در آن ثانی باشد می‌گوییم بقاء است، نمی‌شود که شخص حکم در آن ثانی بقاء خودش نباشد و حکم دیگری باشد.

آری، شک داریم که آیا امکان دارد این شخص حکم باقی باشد یا امکان ندارد؟ در یک صورت امکان دارد و در یک صورت امکان ندارد، پس امکان بقائش هم است. پس شرط استصحاب یعنی بقاء به نحو قضیه‌ی شرطیه محقق شد.

نقد و بررسی راه‌حل اول شهید صدر رحمه الله

در توضیح و نقد این سخن شهید صدر رحمه الله می‌توان چنین گفت که:

تعبد به بقاء متیقن، متوقف بر این قضیه‌ی شرطیه نیست که «لو کان المتیقن موجوداً کان بقاءً» بلکه متوقف است بر این قضیه‌ی شرطیه: «لو کان المشکوک موجوداً ولو باعانة الاستصحاب لکان بقاءً» و ما به این قضیه احتیاج داریم که «اگر مشکوک که ما استصحابش می‌کنیم در متن واقع موجود باشد، بقاء متیقن است» و إلا اینکه اگر متیقن سابق موجود باشد بقاء است، دردی را دوا نمی‌کند. مشکل ما این است که اگر با استصحاب، حکم به بقاء مشکوک کردیم و فی‌الواقع موجود بود، بقاء برای متیقن باشد؛ یعنی این قضیه‌ی شرطیه را می‌خواهیم و این قضیه (لو کان المشکوک موجوداً لکان بقاءً) را هم نمی‌دانیم صادق است یا خیر، پس روشن شد راه‌حل اول ایشان صحیح نیست.

راه حل دوم شهید صدر رحمه الله

راه دومی که ایشان مشی کرده است با دو مقدمه آغاز می‌شود:

مقدمه‌ی اول: نسبت مفاهیم که مربوط به عالم جعل است در آن عالم، تباین است؛ مثلاً «الماء»، «الماء المتغیر»، «الماء الزائل عنه التغیر» این‌ها متباینات هستند و هر کدامشان برای خودشان وجودی و انعدامی دارند. هیچ‌کدام از این مفاهیم بقاء و استمرار و امتداد دیگری نیستند. یعنی «الماء الزائل عنه التغیر» در عالم مفهوم، استمرار ماء متغیر نیست. ولی در عالم خارج و مصداق، «ماء» و «الماء المتغیر» وجوداً واحد هستند. کما اینکه «الماء الزائل عنه التغیر» امتداد همان ماء متغیر است. این امتداد و عدم امتداد به نحو ملکه و عدم ملکه، مربوط به عالم مصادیق و خارج است، مربوط به عالم مفاهیم نیست. این سخن شهید صدر; کلام درستی است و مطلب واضحی است. در عالم مفاهیم، مفهومی امتداد مفهوم دیگری نیست که قدری از آن ساییده شده باشد و تغییر کند.

ایشان در ادامه می‌گوید میزان در جریان استصحاب در شبهات حکمیه، ملاحظه‌ی حکم است به عنوان اینکه صفتی است و عرضی است برای موضوعات خارجیه، نه به عنوان اینکه امر مفهومی و جعلی است؛ زیرا در عالم مفهوم و جعل، بقاء مفهوم دیگر، معنا ندارد. اگر استصحاب را در عالم جعل ببریم اصلاً در شبهات حکمیه نمی‌توانید استصحاب جاری کنید؛ چون هیچ مفهومی امتداد مفهوم دیگری نیست ...
 

براي دريافت متن کامل جلسه نودم  اينـجا را کليک کنيد.

Share
   لطفا دیدگاه خود را بنویسید!
*نام:
ایمیل:
*نظر:
 
   نظرات کاربران
رنگ زمینه:
         
سایز قلم: سرعت:
جهت حرکت: تنظیم حرکت:    
   حدیث هفته
اصلاح جامعه
امر به معروف و نهى از منكر راه و روش پيامبران و شيوه صالحان است و واجب بزرگ است كه واجبات ديگر با آن بر پا مى‌شوند، راه ها امن مى‌گردد و درآمدها حلال مى‌شود وحقوق پايمال شده، به صاحبانش برمى‌گردد، زمين آباد مى‌شود و (بدون ظلم) حق ازدشمنان گرفته مى‌شود و كارها سامان مى‌پذيرد.
كافى، ج 5، ص 56، ح 1
 
ورود کاربران

 

نام کاربري:
رمز عبور:
مرا به خاطر بسپار!

موجودی سبد:
 
   نظر سنجی
دیدگاه شما درباره کیفیّت تدوین و تنظیم تقریرات دروس خارج حضرت آیت الله مدرّسی یزدی دامت برکاته

عالی
خوب
متوسّط

 
   پیوندها
پایگاه‌های خبری 
وزارتخانه‌ها و سازمان‌ها 
علمی، پژوهشی 
فرهنگی و اطّلاع رسانی 
برخی سایت‌های مذهبی 
روزنامه‌ها 
حوزوی 
مراکز تحقیقاتی 
مراکز و مؤسّسات 
فروشگاه‌های اینترنتی کتاب 
بازرگاني، بانک و بيمه 
موتورهای جستجوگر 
نشریّات و مجلّات 
وبلاگ‌ها 
شبکه‌های اشتراک لینک 
 
   سایر پیوندها










 
 
 
 
 
 
کليّه حقوق مادّي و معنوي اين پايگاه متعلّق به مؤسّسه علمي، پژوهشي، فرهنگي پرتو ثقلين بوده و در جهت ترويج معارف اسلامي هيچ گونه محدوديّتي
نسبت به برداشت مطالب با ذکر منبع وجود ندارد. با معرّفي اين پايگاه به ديگران در اجر معنوي آن سهيم شويد.
® Copyright © 1397 Qommpth.ir All Rights Reserved