پايگاه اطّلاع رساني مؤسّسه علمي، پژوهشي، فرهنگي پرتو ثقلين | qommpth.ir
     
 
فارسي | العربيه | اردو 
 
   
  •  
  • 27 مهر 1397
  • 2018 Oct 19
 
 
   ویژه ها




 
   اوقات شرعي
 
   آمار پایگاه
امروز: 279
دیروز: 2154
ماه جاری: 48092
امسال: 352587
کل: 1323568
 
**به پایگاه اطّلاع رسانی مؤسّسه علمي، پژوهشي، فرهنگي پرتو ثقلين (پایگاه انعکاس و انتشار کامل اخبار و آثار حضرت آيت الله سيّد محمّد رضا مدرّسي طباطبايي يزدي دامت برکاته) خوش آمدید.**    بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَنِ الرَّحِيمِ اِلهى عَظُمَ الْبَلاَّءُ وَبَرِحَ الْخَفاَّءُ وَانْکَشَفَ الْغِطاَّءُ وَانْقَطَعَ الرَّجاَّءُ وَضاقَتِ الاْرْضُ وَمُنِعَتِ السَّماَّءُ واَنْتَ الْمُسْتَعانُ وَاِلَیْکَ الْمُشْتَکى وَعَلَیْکَ الْمُعَوَّلُ فِى الشِّدَّةِ وَالرَّخاَّءِ اَللّهُمَّ صَلِّ عَلى مُحَمَّدٍ وَ آلِ مُحَمَّدٍ اُولِى الاْمْرِ الَّذینَ فَرَضْتَ عَلَیْنا طاعَتَهُمْ وَعَرَّفْتَنا بِذلِکَ مَنْزِلَتَهُمْ فَفَرِّجْ عَنا بِحَقِّهِمْ فَرَجاً عاجِلا قَریباً کَلَمْحِ الْبَصَرِ اَوْ هُوَ اَقْرَبُ یا مُحَمَّدُ یا عَلِىُّ یا عَلِىُّ یا مُحَمَّدُ اِکْفِیانى فَاِنَّکُما کافِیانِ وَانْصُرانى فَاِنَّکُما ناصِرانِ یا مَوْلانا یا صاحِبَ الزَّمانِ الْغَوْثَ الْغَوْثَ الْغَوْثَ اَدْرِکْنى اَدْرِکْنى اَدْرِکْنى السّاعَةَ السّاعَةَ السّاعَةَ الْعَجَلَ الْعَجَلَ الْعَجَلَ یا اَرْحَمَ الرّاحِمینَ بِحَقِّ مُحَمَّدٍ وَآلِهِ الطّاهِرینَ     
تاریخ انتشار: 3/5/1397 - 14:34
کد درس: 1119 تعداد بازدید: 190 تعداد نظرات کاربران: 0  

تقریرات درس خارج اصول
حضرت آیت الله سیّد محمّدرضا مدرّسی طباطبایی یزدی دامت برکاته
دوره‌ی دوم ـ سال دوازدهم ـ سال تحصیلی 95ـ94
جلسه 88 ـ سه‌شنبه 28/2/95

محقق عراقی رحمه الله می‌فرماید بنابر مسلک دوم که مسامحه‌ی مذکور در ارجاع شک به یقین، حداکثری باشد و اتحاد حداقلی باشد، باید گفت در کبریات مستصحبات تصرفی نخواهیم کرد و نظر ما در کبریات واقعیه، (یعنی موضوعات قضایای متیقنه) نظر دقیق عقلی است حتی در مقام توجیه تعبد به بقاء بالنسبه به آن حکم، چه رسد در خود آنها و تطبیق عناوینشان بر آنها. لذا از حیث موضوعات و کبریات مستصحب، جز نظر دقی و عقلی چیز دیگری نداریم.

بنابراین مرکز بحث در مسلک دوم در نفس بقاء و ابقاء تعبدی است که در نفس استصحاب مأخوذ است؛ یعنی مرکز بحث در کبرای «لاتنقض» است نه در کبرای مستصحب؛ زیرا به تعبیر ایشان کبرای «لاتنقض» و این بقاء و ابقاء یا همان اتحاد، می‌تواند دقی یا دلیلی و یا عرفی تلقی شود. اگر بقاء و ابقاء را با تمام خصوصیات در نظر بگیریم عقلی و دقی است، ولی اگر چنین نباشد مسامحی خواهد بود. ایشان در ادامه بیان می‌کند که ملحوظِ لحاظ بقاء و ابقاء هم تارةً ذات شیء است بما هو ذات و اُخری بما هو مدلول الدلیل، که این نیز در مقدار تسامحی که در اتحاد جایز است و مقدار وحدتی که لازم است تأثیر می‌کند.

ایشان در نهایت می‌فرماید اختلاف عقل و عرف در صدق بقاء، از حیث اختلاف در حقیقت بقاء نیست بلکه اختلافی که بین عقل و عرف وجود دارد از حیث ارجاع شک به یقین است. یعنی در کبرای «لا تنقض» که آیا این ارجاع به نظر دقی است یا به نظر مسامحی است و در مسلک دوم فرض کردیم که ارجاع شک به یقین به نحو مسامحی است، ولی بعد از اینکه این ارجاع مسامحی بود، تطبیش دقی است و دیگر کاری به موضوعات قضایای متیقنه نداریم. به خلاف مسلک اول که به نوعی موضوعات قضایای متیقنه هم مورد بحث بود و باید منقح می‌شد. (ولو در مقام توجیه تعبد به آنها و با تشبث به فهم عرف و مناسبات ارتکازی).

سپس با روشن شدن این دو مسلک، محقق عراقی رحمه الله مسلک ثانی را انتخاب می‌کند که مسامحه‌ی مزبور حداکثری است و اتحاد لازم، حداقلی است. شاهد آن نصوص باب و تطبیقاتی است که در همان نصوص وارد شده است که در آن، تطبیقات وحدت حداکثری وجود ندارد و تطبیق بر استصحاب شده است. بنابراین محقق عراقی رحمه الله معتقد است اتحاد مسامحی در ارجاع شک به یقین وجود دارد و بعد از اینکه اتحاد مسامحی اخذ شد، تطبیقش در آن محدوده و با قابلیتی که دارد عقلی و دقی است.

نتیجه‌اش آن است که اتحاد حقیقی عقلی بین مشکوک و متیقن، لازم نیست و نباید موضوع قضایای متیقنه را دستکاری کرد؛ زیرا بنابر مسلک دوم، عناوین منطبقه بر موضوعات هرگونه باشد، حتی اگر عقلی باشد، مزاحم مسامحی بودن ارجاع شک به یقین نیست.

به هر حال مرجع مسامحه بنابر مسلک ثانی که مختار ایشان شد مسامحه در اصل کبرای «لا تنقض الیقین بالشک» است نه در تطبیق این کبری بر مواردش، لذا مهم نیست لسان دلیل چه چیزی باشد. لسان دلیل هر چه باشد مادامی که قید مشکوک، مقوّم نباشد، ولو اتحاد حقیقی نباشد استصحاب جاری است؛ زیرا مناط، مجرد اتحاد قضیتین است ولو مسامحةً.

اما در صورتی که لزوم اتحاد بین قضیه‌ی متیقنه و مشکوکه مستفاد از اطلاق نقض باشد، مسأله چه صورتی پیدا می‌کند؟

وقتی شارع فرموده است: «لا تنقض الیقین ابداً بالشک» معنایش آن است که آنچه منقوض است، باید قبلاً ساخته شده باشد؛ (كَالَّتي‏ نَقَضَتْ غَزْلَها) یعنی چیزی را بافته سپس باز می‌کند. اگر هاجر چیزی را بافته بود و ساره چیزی را باز می‌کرد نقض گفته نمی‌شود. اگر متیقن ما چیزی باشد و ما طبق شک در موضوع دیگر عمل کنیم، این نقض نیست. نقض آن است که همان متیقن را بر اساس یقین عمل نکنیم و بر اساس شک عمل کنیم. پس اتحادٌ مایی از نقض استفاده می‌شود.

اکنون اگر بگوییم «لا تنقض» یعنی نقض حقیقی؛ زیرا ظاهر آن نقض حقیقی است، در این صورت نقض، دائر مدار وحدت دو قضیه با دقت عقلی است و به اندازه‌ی ضرورت، مسامحه را قائل می‌شویم.

اگر قائل شویم که نقض حقیقتاً با اتحاد فی‌الجمله صادق است یعنی می‌توان با اتحاد فی‌الجمله و اختلاف بالجمله اطلاق نقض کرد، در این صورت با تمام انظار، استصحاب جاری است؛ یعنی چه وحدت قضیه‌ی متیقنه عقلی باشد یا دلیلی یا عرفی، «لا تنقض» صادق است؛ زیرا نقض در همه‌ی این موارد کاربرد دارد.

ولی اگر نقض صادق نباشد مگر اتحاد دقی باشد و فقط به قدر ضرورت از شرایط اتحاد رفع ید شود، در این صورت معلوم است که وحدت دلیلی و وحدت عرفی کافی در استصحاب نیست و باید وحدت عقلی موجود باشد و شامل نقض عرفی مسامحی که در حقیقت از افراد ادّعائی نقض است نمی‌شود؛ چون واضح است که جامعی بین نقض حقیقی و ادعائی نیست ...
 

براي دريافت متن کامل جلسه هشتا د وششم  اينـجا را کليک کنيد.

Share
   لطفا دیدگاه خود را بنویسید!
*نام:
ایمیل:
*نظر:
 
   نظرات کاربران
رنگ زمینه:
         
سایز قلم: سرعت:
جهت حرکت: تنظیم حرکت:    
   حدیث هفته
محبت امام حسین (ع)
امام صادق (ع): خداوند، هرگاه خير بنده‌اى را اراده كند، محبّت حسين عليه السّلام و عشق زيارتش را در دل او مى‌افكند؛ و خداوند، بدى هر كس را بخواهد، دشمنى با حسين عليه السّلام و زيارتش را در دل او مى‌افكند.
وسائل الشیعه، ج 10، ص 388
 
ورود کاربران

 

نام کاربري:
رمز عبور:
مرا به خاطر بسپار!

موجودی سبد:
 
   نظر سنجی
دیدگاه شما درباره کیفیّت تدوین و تنظیم تقریرات دروس خارج حضرت آیت الله مدرّسی یزدی دامت برکاته

عالی
خوب
متوسّط

 
   پیوندها
پایگاه‌های خبری 
وزارتخانه‌ها و سازمان‌ها 
علمی، پژوهشی 
فرهنگی و اطّلاع رسانی 
برخی سایت‌های مذهبی 
روزنامه‌ها 
حوزوی 
مراکز تحقیقاتی 
مراکز و مؤسّسات 
فروشگاه‌های اینترنتی کتاب 
بازرگاني، بانک و بيمه 
موتورهای جستجوگر 
نشریّات و مجلّات 
وبلاگ‌ها 
شبکه‌های اشتراک لینک 
 
   سایر پیوندها










 
 
 
 
 
 
کليّه حقوق مادّي و معنوي اين پايگاه متعلّق به مؤسّسه علمي، پژوهشي، فرهنگي پرتو ثقلين بوده و در جهت ترويج معارف اسلامي هيچ گونه محدوديّتي
نسبت به برداشت مطالب با ذکر منبع وجود ندارد. با معرّفي اين پايگاه به ديگران در اجر معنوي آن سهيم شويد.
® Copyright © 1397 Qommpth.ir All Rights Reserved