پايگاه اطّلاع رساني مؤسّسه علمي، پژوهشي، فرهنگي پرتو ثقلين | qommpth.ir
     
 
فارسي | العربيه | اردو 
 
   
  •  
  • 22 آذر 1397
  • 2018 Dec 13
 
 
   ویژه ها




 
   اوقات شرعي
 
   آمار پایگاه
امروز: 80
دیروز: 1613
ماه جاری: 40202
امسال: 450208
کل: 1421189
 
**به پایگاه اطّلاع رسانی مؤسّسه علمي، پژوهشي، فرهنگي پرتو ثقلين (پایگاه انعکاس و انتشار کامل اخبار و آثار حضرت آيت الله سيّد محمّد رضا مدرّسي طباطبايي يزدي دامت برکاته) خوش آمدید.**    بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَنِ الرَّحِيمِ اِلهى عَظُمَ الْبَلاَّءُ وَبَرِحَ الْخَفاَّءُ وَانْکَشَفَ الْغِطاَّءُ وَانْقَطَعَ الرَّجاَّءُ وَضاقَتِ الاْرْضُ وَمُنِعَتِ السَّماَّءُ واَنْتَ الْمُسْتَعانُ وَاِلَیْکَ الْمُشْتَکى وَعَلَیْکَ الْمُعَوَّلُ فِى الشِّدَّةِ وَالرَّخاَّءِ اَللّهُمَّ صَلِّ عَلى مُحَمَّدٍ وَ آلِ مُحَمَّدٍ اُولِى الاْمْرِ الَّذینَ فَرَضْتَ عَلَیْنا طاعَتَهُمْ وَعَرَّفْتَنا بِذلِکَ مَنْزِلَتَهُمْ فَفَرِّجْ عَنا بِحَقِّهِمْ فَرَجاً عاجِلا قَریباً کَلَمْحِ الْبَصَرِ اَوْ هُوَ اَقْرَبُ یا مُحَمَّدُ یا عَلِىُّ یا عَلِىُّ یا مُحَمَّدُ اِکْفِیانى فَاِنَّکُما کافِیانِ وَانْصُرانى فَاِنَّکُما ناصِرانِ یا مَوْلانا یا صاحِبَ الزَّمانِ الْغَوْثَ الْغَوْثَ الْغَوْثَ اَدْرِکْنى اَدْرِکْنى اَدْرِکْنى السّاعَةَ السّاعَةَ السّاعَةَ الْعَجَلَ الْعَجَلَ الْعَجَلَ یا اَرْحَمَ الرّاحِمینَ بِحَقِّ مُحَمَّدٍ وَآلِهِ الطّاهِرینَ     
تاریخ انتشار: 3/5/1397 - 13:00
کد درس: 1118 تعداد بازدید: 307 تعداد نظرات کاربران: 0  

تقریرات درس خارج اصول
حضرت آیت الله سیّد محمّدرضا مدرّسی طباطبایی یزدی دامت برکاته
دوره‌ی دوم ـ سال دوازدهم ـ سال تحصیلی 95ـ94
جلسه 87 ـ دوشنبه 27/2/95

کلام مرحوم عراقی در ملاک بقاء موضوع

ایشان بعد از توضیح سه ملاک در بقاء موضوع، می‌فرماید:

دو چیز ابتداءً مفروض و مسلّم است و با توجه به قبول این دو چیز، وارد بحث می‌شویم:

1. عنوان بقاء و اتحاد که گفتیم در استصحاب شرط است، در حیّز خطاب شرعی قرار نگرفته است. یعنی دلیلی نگفته است که «یشترط فی جریان الاستصحاب اتحاد القضیة المتیقنة و المشکوکة» یا «یشترط أن یکون ما یستصحب بقاءً لما تیقن به» این معنا صراحتاً در دلیلی نیامده است. اینکه این معنا را در استصحاب شرط می‌دانیم، از جای دیگری استفاده می‌کنیم که بعداً خواهیم گفت.

2. در استصحاب و در ارجاع قضیه‌ی مشکوکه به متیقنه باید نوعی مسامحه وجود داشته باشد و إلا اگر کسی بخواهد وحدت قضیه‌ی مشکوکه با متیقنه را صد درصد حفظ کند، هیچ جا نمی‌توان استصحاب جاری کرد؛ زیرا حداقل از لحاظ زمان، متیقن و مشکوک با یکدیگر تفاوت دارند. اگر حتی از حیث زمان نیز قضیه‌ی مشکوکه با متیقنه یکی بشود، قاعده‌ی یقین خواهد بود و آنچنان که محقق عراقی رحمه الله در مباحث قبل گفتند و ما نیز فی الجمله قبول کردیم، از روایات باب، قاعده‌ی یقین استفاده نمی‌شود؛ به دلیل اینکه امام علیه السلام عبارت را بر استصحاب تطبیق کردند و همچنین بعض محذورات دیگری وجود داشت که گذشت. به این دلیل، فی‌الجمله مسامحه در قضیه‌ی مشکوکه و متیقنه در استصحاب ناگزیر است.

سپس مرحوم عراقی با توجه به اینکه بیان شد دو عنوان اتحاد و بقاء در حیز خطاب شرعی واقع نشده است، می‌فرماید این دو معنا می‌تواند از یکی از دو ناحیه استفاده ‌شود:

1. از ارجاع شک به یقین؛ زیرا در روایات مبارکه‌ی استصحاب آمده بود «لا تنقض الیقین بالشک»، تلقی عرف چنین است که عبارت بیان می‌کند اگر شک به چیزی تعلق گرفت که یقین به آن تعلق گرفته است نشکن. همین که شک را به متعلق یقین ارجاع داده است، پس وحدتی باید وجود داشته باشند و إلا اگر شک در آسمان هفتم و یقین در زمین هفتم باشد، ارجاع معنایی ندارد.

2. مستفاد از «لا تنقض» باشد؛ یعنی اطلاق ماده‌ی نقض در مقام.

نقض را باید در جایی به کار برد که نوعی اتحاد بین منقوض و سابق بر آن باشد و إلا اگر ربطی وجود نداشته باشد، نقض صادق نیست.

پس این اتحاد و بقاء را یا از ارجاع شک به یقین می‌فهمیم یا از اطلاق ماده‌ی نقض در ما نحن فیه.

محقق عراقی رحمه الله می‌گوید بنابر احتمال اول یعنی اگر اعتبار اتحاد و بقاء از ارجاع شک به یقین باشد، مرجع خلاف که آیا بقاء موضوع عقلاً لازم است یا دلیلاً یا عرفاً، به آن است که آن چه از ارجاع شک به یقین انتزاع می‌کنیم آیا اتحاد حداکثری است و مسامحه‌ی حداقلی؟ یا اینکه مسامحه‌ی حداکثری و اتحاد حداقلی است؟

ایشان می‌فرماید ممکن است کسی این‌چنین استفاده کند اینکه شارع شک را به یقین ارجاع داده معنایش این است که آن مسامحه‌ای را که ذکر شد و لابدٌ منه است، باید حداقل باشد و اتحاد حداکثر باشد؛ یعنی فقط اختلاف در زمان باشد و بیشتر از این مقدار نباشد و در سایر موارد، عقلاً قضیه‌ی متیقنه با قضیه‌ی مشکوکه واحد باشد.

و اما در صورتی که کسی نگاه دوم را بپذیرد و بگوید مسامحه حداکثری لازم است و اتحاد فی‌الجمله کافی است، وجه دیگری است که باید بررسی شود. همان‌گونه که بنابر اینکه اعتبار اتحاد و بقاء از «لاتنقض» استفاده شود نیز باید بحث و بررسی صورت گیرد.

اکنون می‌خواهیم بر این فرض بحث کنیم که اعتبار اتحاد و بقاء از ارجاع شک به یقین استفاده می‌شود و این ارجاع شک به یقین، مفید آن است که مسامحه باید حداقلی باشد و اتحاد باید حداکثری باشد.

طبق این فرض، بحث از ملاک بقاء موضوع که آیا باید عقلاً باقی باشد یا دلیلاً یا عرفاً، به این بحث برمی‌گردد که «ما قام به الاتحاد و البقاء و الابقاء التعبدی» چیست؟ یعنی وقتی که بنا شد بقاء و اتحاد حداکثری استفاده شود و مسامحه حداقلی باشد، دیگر آن بحث پیش نمی‌آید؛ زیرا بقاء و اتحاد معنایش معلوم است، مانند ماء و کلاء، آیا در عنوان آب و گیاه کسی شک می‌کند؟! عنوان معلوم است و تطبیقش هم باید با دقت عقلی باشد. پس آن مبحث مربوط به «ما قام به الاتحاد و البقاء و الابقاء التعبدی خواهد» بود ...
 

براي دريافت متن کامل جلسه هشتاد و هفتم  اينـجا را کليک کنيد.

Share
   لطفا دیدگاه خود را بنویسید!
*نام:
ایمیل:
*نظر:
 
   نظرات کاربران
رنگ زمینه:
         
سایز قلم: سرعت:
جهت حرکت: تنظیم حرکت:    
   حدیث هفته
از خودمان شروع كنيم
اميرمؤمنان (ع) فرمود: هركس خود را پيشواى مردم قرار دهد، پيش از آموختن ديگران، به آموزش خود بپردازد، و بايد تربيت كردنش با سيرت و رفتارش، پيش از تأديب به زبانش باشد. آن كس كه معلم و مربّى خويشتن است، سزاوارتر است به احترام، از آنكه معلم و مربّى مردم است.
نهج البلاغه، حكمت 73
 
ورود کاربران

 

نام کاربري:
رمز عبور:
مرا به خاطر بسپار!

موجودی سبد:
 
   نظر سنجی
دیدگاه شما درباره کیفیّت تدوین و تنظیم تقریرات دروس خارج حضرت آیت الله مدرّسی یزدی دامت برکاته

عالی
خوب
متوسّط

 
   پیوندها
پایگاه‌های خبری 
وزارتخانه‌ها و سازمان‌ها 
علمی، پژوهشی 
فرهنگی و اطّلاع رسانی 
برخی سایت‌های مذهبی 
روزنامه‌ها 
حوزوی 
مراکز تحقیقاتی 
مراکز و مؤسّسات 
فروشگاه‌های اینترنتی کتاب 
بازرگاني، بانک و بيمه 
موتورهای جستجوگر 
نشریّات و مجلّات 
وبلاگ‌ها 
شبکه‌های اشتراک لینک 
 
   سایر پیوندها










 
 
 
 
 
 
کليّه حقوق مادّي و معنوي اين پايگاه متعلّق به مؤسّسه علمي، پژوهشي، فرهنگي پرتو ثقلين بوده و در جهت ترويج معارف اسلامي هيچ گونه محدوديّتي
نسبت به برداشت مطالب با ذکر منبع وجود ندارد. با معرّفي اين پايگاه به ديگران در اجر معنوي آن سهيم شويد.
® Copyright © 1397 Qommpth.ir All Rights Reserved