پايگاه اطّلاع رساني مؤسّسه علمي، پژوهشي، فرهنگي پرتو ثقلين | qommpth.ir
     
 
فارسي | العربيه | اردو 
 
   
  •  
  • 27 مهر 1397
  • 2018 Oct 19
 
 
   ویژه ها




 
   اوقات شرعي
 
   آمار پایگاه
امروز: 251
دیروز: 2154
ماه جاری: 48064
امسال: 352559
کل: 1323540
 
**به پایگاه اطّلاع رسانی مؤسّسه علمي، پژوهشي، فرهنگي پرتو ثقلين (پایگاه انعکاس و انتشار کامل اخبار و آثار حضرت آيت الله سيّد محمّد رضا مدرّسي طباطبايي يزدي دامت برکاته) خوش آمدید.**    بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَنِ الرَّحِيمِ اِلهى عَظُمَ الْبَلاَّءُ وَبَرِحَ الْخَفاَّءُ وَانْکَشَفَ الْغِطاَّءُ وَانْقَطَعَ الرَّجاَّءُ وَضاقَتِ الاْرْضُ وَمُنِعَتِ السَّماَّءُ واَنْتَ الْمُسْتَعانُ وَاِلَیْکَ الْمُشْتَکى وَعَلَیْکَ الْمُعَوَّلُ فِى الشِّدَّةِ وَالرَّخاَّءِ اَللّهُمَّ صَلِّ عَلى مُحَمَّدٍ وَ آلِ مُحَمَّدٍ اُولِى الاْمْرِ الَّذینَ فَرَضْتَ عَلَیْنا طاعَتَهُمْ وَعَرَّفْتَنا بِذلِکَ مَنْزِلَتَهُمْ فَفَرِّجْ عَنا بِحَقِّهِمْ فَرَجاً عاجِلا قَریباً کَلَمْحِ الْبَصَرِ اَوْ هُوَ اَقْرَبُ یا مُحَمَّدُ یا عَلِىُّ یا عَلِىُّ یا مُحَمَّدُ اِکْفِیانى فَاِنَّکُما کافِیانِ وَانْصُرانى فَاِنَّکُما ناصِرانِ یا مَوْلانا یا صاحِبَ الزَّمانِ الْغَوْثَ الْغَوْثَ الْغَوْثَ اَدْرِکْنى اَدْرِکْنى اَدْرِکْنى السّاعَةَ السّاعَةَ السّاعَةَ الْعَجَلَ الْعَجَلَ الْعَجَلَ یا اَرْحَمَ الرّاحِمینَ بِحَقِّ مُحَمَّدٍ وَآلِهِ الطّاهِرینَ     
تاریخ انتشار: 2/5/1397 - 17:24
کد درس: 1115 تعداد بازدید: 173 تعداد نظرات کاربران: 0  

تقریرات درس خارج اصول
حضرت آیت الله سیّد محمّدرضا مدرّسی طباطبایی یزدی دامت برکاته
دوره‌ی دوم ـ سال دوازدهم ـ سال تحصیلی 95ـ94
جلسه 84 ـ سه‌شنبه 21/2/95

بیان شد در متعلقات احکام نیز این شبهه مطرح می‌شود که مثلاً اگر بخواهیم با استصحاب طهارت لباس، اثبات کنیم که نماز مقیداً به طهارت انجام شده است، مثبت خواهد بود. علاوه بر آن در بعضی موارد خود شیء امر تکوینی است و قابل استصحاب نیست. به عنوان مثال نفس تستّر یک امر تکوینی است، لذا صرف نظر از اشکال مثبتیت چون تستر یک امر تکوینی است نه مجعول اعتباری، استصحاب در آن جاری نیست و کذا الاستقبال و... .

نه تنها در شروط، اشکال فوق مطرح است بلکه در موانع نیز این‌چنین است. مثلاً استصحاب جاری می‌شود که لباس مکلف حریر نبود یا ذهب در لباس او نبود، اما این استصحاب اثبات نمی‌کند که نماز در لباس غیر حریر و در غیر ذهب واقع شده است، مگر به نحو اصل مثبت.

 در حالی که این استصحاب‌ها نزد فقها برای احراز امتثال، امری عادی است. لذا باید دید حل اشکال در چیست؟

راه‌حلی در دفع اشکال بر جریان استصحاب در متعلقات مرکّب

بیان شد آنچه از ادله استفاده می‌شود آن است که فردی که می‌خواهد وارد نماز شود و سپس نماز را ادامه دهد، باید در همه‌ی این احوال متطهر باشد، مسقبلاً للقبلة باشد، فاقد الموانع باشد الی آخر و شاهدی از عبارت «لِأَنَّكَ كُنْتَ عَلَى يَقِينٍ مِنْ طَهَارَتِكَ ثُمَّ شَكَكْت‏» ذکر شد. شاهد بهتر آیه‌ی شریفه‌ی (إِذا قُمْتُمْ إِلَى الصَّلاةِ فَاغْسِلُوا وُجُوهَكُمْ وَ أَيْدِيَكُمْ إِلَى الْمَرافِقِ ...) است؛ وقتی که قیام برای نماز کردید، یعنی وقتی می‌خواهید داخل نماز شوید طهارت داشته باشید؛ یعنی متطهراً وارد نماز شوید و متطهراً نماز را ادامه دهید. یا مفهوم عرفی از آیه‌ی شریفه‌ی (فَوَلِّ وَجْهَكَ شَطْرَ الْمَسْجِدِ الْحَرامِ) آن است که مصلی باید مستقبل القبله باشد. یا در روایت بیان شده است که مثلاً «یجوز أن یصلی فی قمیص واحد» یعنی مصلی باید ساتر داشته باشد. همچنین موانع نباید در مصلی باشد. مصلی یعنی کسی که می‌خواهد وارد نماز شود و ادامه دهد، لذا بیان شده است: «لَا يَلْبَسُ الرَّجُلُ الذَّهَبَ وَ لَا يُصَلِّي فِيهِ» مرد طلا نپوشد و در طلا هم نماز نخواند، و نظیر این آیات و روایات.

عرف بیش از این نمی‌فهمد که کسی که می‌خواهد وارد نماز شود باید این‌گونه باشد، و تقیدی اضافه برای ذات صلات نسبت به این امور، فهمیده نمی‌شود. لهذا مکلف می‌تواند بگوید من متستر بودم، مستقبل القبلة بودم، فاقد الموانع بودم، الآن هم هستم، نماز را نیز بالوجدان آورده است در نتیجه وظیفه‌اش را انجام داده است.

ولی ظاهراً این سخن مورد پسند اصولیون واقع نشده است و با استناد به مثل «لاصلاة الا بطهور» گفته‌اند که نماز باید مقید به طهور باشد و با مصلی کاری نداریم، لذا اگر مکلف با این استصحاب که مثلاً من متطهر بودم یا متستر بودم، بخواهد اثبات کند که نماز مقید به طهارت یا ستر است، مثبت خواهد بود، چه رسد به اینکه خود طهارت را استصحاب کند و بگوید طهارت من بود الآن هم باقی است، ستر بود الآن هم باقی است، در این صورت مثبتیتش واضح‌تر است. علاوه بر آن، مشکل بی‌اثر بودن یعنی غیر اعتباری بودن و غیر مجعول بودن امثال ستر، استقبال و... نیز وجود دارد.

به همین دلیل برخی تلاش کرده‌اند که این اشکال را حل کنند بدین صورت که حتی اگر از ادله استفاده شود تقید مربوط به خود نماز است و کافی نیست مصلی این قیدها را داشته باشد، اشکال فوق مندفع است. مرحوم شیخ اصل اشکال را مطرح کرده‌اند و مرحوم آخوند خواسته‌اند این اشکال را پاسخ دهد.

پاسخ مرحوم آخوند بر اشکال در جریان استصحاب در متعلقات مرکب

خلاصه‌ی جواب مرحوم آخوند چنین است:

لازم نیست آنچه بر موضوع مترتب می‌شود یا خود موضوع، مجعول استقلالی باشد بلکه اگر مجعول تبعی هم باشد در استصحاب کافی است. ایشان معتقد است مثل شرطیت و مانعیت مجعول تبعی است یعنی یک حکم وضعی است که مجعول تبعی است و بر مانعیت و شرط مترتب است. لهذا اشکال مندفع می‌شود.

توضیح بیشتر: مرحوم آخوند می‌گوید مثلاً وقتی طهارت یا استقبال را استصحاب می‌کنید، اشکال این است که اثری ندارد؛ زیرا این مستصحب امری تکوینی است، ولی به عقیده‌ی جناب آخوند مانعی از استصحاب نیست؛ زیرا یک حکم وضعی که مجعول تبعی است بر آن مترتب می‌شود، پس مانعی از استصحاب آن نیست. همچنین در جانب مانعیت نیز استصحاب جاریست؛ مثلاً پوشیدن طلا ولو یک امر تکوینی است اما موضوع برای حکم وضعی شرعی است که همان مانعیت است، پس استصحاب جاریست. لذا اگر مکلف قبلاً ذهب پوشیده بود الآن نیز آن را استصحاب می‌کند پس نماز او باطل است. یا اگر قبلاً مستقبلاً للقبلة بود الآن نیز آن را استصحاب می‌کند و شرطیت استقبال را تحصیل می‌کند، پس نماز او درست است ...
 

براي دريافت متن کامل جلسه هشتاد و چهارم  اينـجا را کليک کنيد.

Share
   لطفا دیدگاه خود را بنویسید!
*نام:
ایمیل:
*نظر:
 
   نظرات کاربران
رنگ زمینه:
         
سایز قلم: سرعت:
جهت حرکت: تنظیم حرکت:    
   حدیث هفته
محبت امام حسین (ع)
امام صادق (ع): خداوند، هرگاه خير بنده‌اى را اراده كند، محبّت حسين عليه السّلام و عشق زيارتش را در دل او مى‌افكند؛ و خداوند، بدى هر كس را بخواهد، دشمنى با حسين عليه السّلام و زيارتش را در دل او مى‌افكند.
وسائل الشیعه، ج 10، ص 388
 
ورود کاربران

 

نام کاربري:
رمز عبور:
مرا به خاطر بسپار!

موجودی سبد:
 
   نظر سنجی
دیدگاه شما درباره کیفیّت تدوین و تنظیم تقریرات دروس خارج حضرت آیت الله مدرّسی یزدی دامت برکاته

عالی
خوب
متوسّط

 
   پیوندها
پایگاه‌های خبری 
وزارتخانه‌ها و سازمان‌ها 
علمی، پژوهشی 
فرهنگی و اطّلاع رسانی 
برخی سایت‌های مذهبی 
روزنامه‌ها 
حوزوی 
مراکز تحقیقاتی 
مراکز و مؤسّسات 
فروشگاه‌های اینترنتی کتاب 
بازرگاني، بانک و بيمه 
موتورهای جستجوگر 
نشریّات و مجلّات 
وبلاگ‌ها 
شبکه‌های اشتراک لینک 
 
   سایر پیوندها










 
 
 
 
 
 
کليّه حقوق مادّي و معنوي اين پايگاه متعلّق به مؤسّسه علمي، پژوهشي، فرهنگي پرتو ثقلين بوده و در جهت ترويج معارف اسلامي هيچ گونه محدوديّتي
نسبت به برداشت مطالب با ذکر منبع وجود ندارد. با معرّفي اين پايگاه به ديگران در اجر معنوي آن سهيم شويد.
® Copyright © 1397 Qommpth.ir All Rights Reserved