پايگاه اطّلاع رساني مؤسّسه علمي، پژوهشي، فرهنگي پرتو ثقلين | qommpth.ir
     
 
فارسي | العربيه | اردو 
 
   
  •  
  • 30 مرداد 1397
  • 2018 Aug 21
 
 
   ویژه ها




 
   اوقات شرعي
 
   آمار پایگاه
امروز: 1293
دیروز: 1179
ماه جاری: 43082
امسال: 253911
کل: 1224892
 
**به پایگاه اطّلاع رسانی مؤسّسه علمي، پژوهشي، فرهنگي پرتو ثقلين (پایگاه انعکاس و انتشار کامل اخبار و آثار حضرت آيت الله سيّد محمّد رضا مدرّسي طباطبايي يزدي دامت برکاته) خوش آمدید.**    بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَنِ الرَّحِيمِ اِلهى عَظُمَ الْبَلاَّءُ وَبَرِحَ الْخَفاَّءُ وَانْکَشَفَ الْغِطاَّءُ وَانْقَطَعَ الرَّجاَّءُ وَضاقَتِ الاْرْضُ وَمُنِعَتِ السَّماَّءُ واَنْتَ الْمُسْتَعانُ وَاِلَیْکَ الْمُشْتَکى وَعَلَیْکَ الْمُعَوَّلُ فِى الشِّدَّةِ وَالرَّخاَّءِ اَللّهُمَّ صَلِّ عَلى مُحَمَّدٍ وَ آلِ مُحَمَّدٍ اُولِى الاْمْرِ الَّذینَ فَرَضْتَ عَلَیْنا طاعَتَهُمْ وَعَرَّفْتَنا بِذلِکَ مَنْزِلَتَهُمْ فَفَرِّجْ عَنا بِحَقِّهِمْ فَرَجاً عاجِلا قَریباً کَلَمْحِ الْبَصَرِ اَوْ هُوَ اَقْرَبُ یا مُحَمَّدُ یا عَلِىُّ یا عَلِىُّ یا مُحَمَّدُ اِکْفِیانى فَاِنَّکُما کافِیانِ وَانْصُرانى فَاِنَّکُما ناصِرانِ یا مَوْلانا یا صاحِبَ الزَّمانِ الْغَوْثَ الْغَوْثَ الْغَوْثَ اَدْرِکْنى اَدْرِکْنى اَدْرِکْنى السّاعَةَ السّاعَةَ السّاعَةَ الْعَجَلَ الْعَجَلَ الْعَجَلَ یا اَرْحَمَ الرّاحِمینَ بِحَقِّ مُحَمَّدٍ وَآلِهِ الطّاهِرینَ     
تاریخ انتشار: 2/5/1397 - 17:18
کد درس: 1114 تعداد بازدید: 50 تعداد نظرات کاربران: 0  

تقریرات درس خارج اصول
حضرت آیت الله سیّد محمّدرضا مدرّسی طباطبایی یزدی دامت برکاته
دوره‌ی دوم ـ سال دوازدهم ـ سال تحصیلی 95ـ94
جلسه 83 ـ دوشنبه 20/2/95

نقد و بررسی کلام محقق نائینی رحمه الله در معیار تشخیص موضوعات مرکب

محقق نائینی رحمه الله از معیاری که ارائه دادند هم در بحث استصحاب عدم ازلی استفاده نموده‌اند و هم در این بحث خواسته‌اند استفاده کنند.

ایشان در بحث استصحاب عدم ازلی نتیجه گرفته‌اند از آنجا که همیشه ترکیب عدم عرض و محلش به نحو تقیید است، پس حالت سابقه ندارند. عدم عرض، عدم وصف نعتی است و عدم وصف نعتی حالت سابقه ندارد. مثلاً وقتی گفته می‌شود «المرأة غیر القرشیة تحیض الی خمسین سنة» اگر بخواهید استصحاب عدم قرشیت هذه المرأة علی نحو عدم نعتی جاری کنید، حالت سابقه ندارد؛ زیرا ما نمی‌توانستیم زمانی یا حتی مرتبه‌ای داشته باشیم که مرأة باشد و وصف عدم قرشیت هم داشته باشد؛ زیرا حقیقتاً معدوله است و معدوله بدون موضوع صادق نیست. لهذا حالت سابقه‌ی عدم قرشیت به نحو نعتی وجود ندارد. و عدم قرشیت به نحو محمولی گرچه از سابق نبوده است ـ یعنی القرشیة لم تکن و الآن نیز وجود ندارد ـ ولی این استصحاب عدم محمولی فایده‌ای ندارد؛ زیرا اثبات عدم نعتی نمی‌کند مگر به نحو مثبتیت. پس اساساً استصحاب عدم ازلی فایده ندارد.

تمام نکته‌ی مخالفت محقق نائینی رحمه الله با استصحاب عدم ازلی همین مطلب است که در بحث عام و خاص که معمولاً استصحاب عدم ازلی مطرح می‌شود به آن پاسخ داده شد و بیان شد وقتی عدم وصفی به نحو مخصص منفصل یا به نحو «إلا» اخذ می‌شود، عدم وصف علی الوجه النعتی مأخوذ در موضوع نمی‌شود.

وقتی مولا می‌فرماید «اکرم کل عالم» بعد بگوید «لا تکرم الفساق منهم» از لحاظ استظهاری این‌چنین است که موضوع وجوب اکرام، عالمی است که به نحو سالبه‌ی محصّله فاسق نباشد نه سالبه‌ی معدوله.

یا وقتی روایت می‌فرماید «المرأة تحیض الی خمسین سنة إلا أن تکون امرأةً من قریش» ولو استثناء و تحصیص متصل است، ولی حاصلش این است که «المراة غیر القرشیة تحیض الی خمسین سنة» یعنی مرأه باشد و قرشیت نباشد، نه وصف عدم القرشیة به نحو معدوله باشد. لهذا به راحتی اشکال محقق نائینی رحمه الله مرتفع می‌شود؛ زیرا فرض این است که مرأة بالوجدان وجود دارد و عدم محمولی را می‌شود استصحاب کرد، لذا می‌گوییم وقتی این مرأة نبود قرشیت او یعنی همان نعت او به نحو محمولی هم نبود، سالبه‌ی به انتفاء موضوع امر واضحی است، وقتی مرأة نبود قرشیت او هم نبود از باب سالبه به انتفاء موضوع، سپس مرأة بالوجدان محقق شد، آیا وصف قرشیتش هم محقق شد یا خیر؟  می‌گوییم هنوز محقق نشده است و ضمّ وجدان به اصل می‌شود. پس اینکه در مورد استصحاب عدم ازلی فرمودند عدم عرض به نحو قید برای محلش اخذ شده است، صحیح نیست و عدم عرض به نحو قید اخذ نشده است.

اینکه محقق نائینی رحمه الله فرمودند همیشه عرض و محلش و عدم العرض و محلش ترکیبشان تقییدی است  چه مقصودی دارند؟ آیا مقصود این است که در تکوین این‌چنین است؟

در مورد عرض و محلش درست است؛ زیرا علم زید مقید به خود زید است و از مراتب وجود زید است، ولی اگر مقصود آن است که عدم عرض حتی در تکوین مقید است، صحیح نیست؛ زیرا عدم، چیزی نیست که قید باشد.

و اگر مقصودشان عالم تشریع باشد، در عالم تشریع و اعتباریات ید معتبر باز است و می‌تواند حتی عرض و محلش را به غیر نحو تقیید در موضوع اخذ کند. مانعی ندارد معتبری بگوید اگر زید و علم به غیر نحو تقیید بود، حکم آن چنین است (یعنی به نحو واو جمع). در طرف عدم هم این‌چنین است و معتبر می‌تواند آن‌چنان که در تکوین است بدون قید و یا با قید اخذ کند و هیچ مشکلی از لحاظ ثبوتی ندارد.

اما در عالم اثبات آیا هرجا عرض و محلش اخذ شده است، به نحو تقیید است؟

وقتی شارع می‌فرماید: «تجوز الصلاة خلف الرجل العادل» یعنی باید رجلی باشد که مقید به عدالت است یا در مقام استظهار به نحو واو جمع است؟

بعید نیست اکثر موارد استظهار عرفی به نحو تقیید باشد. نه اینکه نشود به نحو واو جمع باشد ولی ظاهراً اکثر موارد، به نحو تقید است. لهذا استصحاب مجموع جاری است. یعنی می‌گوییم «زید العادل کان و الآن کما کان». ولی اگر جایی بخواهیم ضمّ وجدان به اصل کنیم و تقید را اثبات کنیم مبتلای به محذور مثبتیت هستیم.

از آنچه بیان شد روشن شد عدم العرض و محلش، هیچ وقت به نحو تقید نیست، نه ثبوتاً و نه استظهاراً؛ یعنی می‌توان چنین اخذ کرد که زید باشد و فسق او نباشد. همان‌گونه که بیان کردیم، می‌توانیم بگوییم زمانی فسقش نبود هنوز هم نیست، پس «یجوز الاقتداء خلفه» ...
 

براي دريافت متن کامل جلسه هشتاد و سوّم  اينـجا را کليک کنيد.

Share
   لطفا دیدگاه خود را بنویسید!
*نام:
ایمیل:
*نظر:
 
   نظرات کاربران
رنگ زمینه:
         
سایز قلم: سرعت:
جهت حرکت: تنظیم حرکت:    
   حدیث هفته
اصلاح جامعه
امر به معروف و نهى از منكر راه و روش پيامبران و شيوه صالحان است و واجب بزرگ است كه واجبات ديگر با آن بر پا مى‌شوند، راه ها امن مى‌گردد و درآمدها حلال مى‌شود وحقوق پايمال شده، به صاحبانش برمى‌گردد، زمين آباد مى‌شود و (بدون ظلم) حق ازدشمنان گرفته مى‌شود و كارها سامان مى‌پذيرد.
كافى، ج 5، ص 56، ح 1
 
ورود کاربران

 

نام کاربري:
رمز عبور:
مرا به خاطر بسپار!

موجودی سبد:
 
   نظر سنجی
دیدگاه شما درباره کیفیّت تدوین و تنظیم تقریرات دروس خارج حضرت آیت الله مدرّسی یزدی دامت برکاته

عالی
خوب
متوسّط

 
   پیوندها
پایگاه‌های خبری 
وزارتخانه‌ها و سازمان‌ها 
علمی، پژوهشی 
فرهنگی و اطّلاع رسانی 
برخی سایت‌های مذهبی 
روزنامه‌ها 
حوزوی 
مراکز تحقیقاتی 
مراکز و مؤسّسات 
فروشگاه‌های اینترنتی کتاب 
بازرگاني، بانک و بيمه 
موتورهای جستجوگر 
نشریّات و مجلّات 
وبلاگ‌ها 
شبکه‌های اشتراک لینک 
 
   سایر پیوندها










 
 
 
 
 
 
کليّه حقوق مادّي و معنوي اين پايگاه متعلّق به مؤسّسه علمي، پژوهشي، فرهنگي پرتو ثقلين بوده و در جهت ترويج معارف اسلامي هيچ گونه محدوديّتي
نسبت به برداشت مطالب با ذکر منبع وجود ندارد. با معرّفي اين پايگاه به ديگران در اجر معنوي آن سهيم شويد.
® Copyright © 1397 Qommpth.ir All Rights Reserved