پايگاه اطّلاع رساني مؤسّسه علمي، پژوهشي، فرهنگي پرتو ثقلين | qommpth.ir
     
 
فارسي | العربيه | اردو 
 
   
  •  
  • 27 مهر 1397
  • 2018 Oct 19
 
 
   ویژه ها




 
   اوقات شرعي
 
   آمار پایگاه
امروز: 271
دیروز: 2154
ماه جاری: 48084
امسال: 352579
کل: 1323560
 
**به پایگاه اطّلاع رسانی مؤسّسه علمي، پژوهشي، فرهنگي پرتو ثقلين (پایگاه انعکاس و انتشار کامل اخبار و آثار حضرت آيت الله سيّد محمّد رضا مدرّسي طباطبايي يزدي دامت برکاته) خوش آمدید.**    بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَنِ الرَّحِيمِ اِلهى عَظُمَ الْبَلاَّءُ وَبَرِحَ الْخَفاَّءُ وَانْکَشَفَ الْغِطاَّءُ وَانْقَطَعَ الرَّجاَّءُ وَضاقَتِ الاْرْضُ وَمُنِعَتِ السَّماَّءُ واَنْتَ الْمُسْتَعانُ وَاِلَیْکَ الْمُشْتَکى وَعَلَیْکَ الْمُعَوَّلُ فِى الشِّدَّةِ وَالرَّخاَّءِ اَللّهُمَّ صَلِّ عَلى مُحَمَّدٍ وَ آلِ مُحَمَّدٍ اُولِى الاْمْرِ الَّذینَ فَرَضْتَ عَلَیْنا طاعَتَهُمْ وَعَرَّفْتَنا بِذلِکَ مَنْزِلَتَهُمْ فَفَرِّجْ عَنا بِحَقِّهِمْ فَرَجاً عاجِلا قَریباً کَلَمْحِ الْبَصَرِ اَوْ هُوَ اَقْرَبُ یا مُحَمَّدُ یا عَلِىُّ یا عَلِىُّ یا مُحَمَّدُ اِکْفِیانى فَاِنَّکُما کافِیانِ وَانْصُرانى فَاِنَّکُما ناصِرانِ یا مَوْلانا یا صاحِبَ الزَّمانِ الْغَوْثَ الْغَوْثَ الْغَوْثَ اَدْرِکْنى اَدْرِکْنى اَدْرِکْنى السّاعَةَ السّاعَةَ السّاعَةَ الْعَجَلَ الْعَجَلَ الْعَجَلَ یا اَرْحَمَ الرّاحِمینَ بِحَقِّ مُحَمَّدٍ وَآلِهِ الطّاهِرینَ     
تاریخ انتشار: 1/5/1397 - 14:32
کد درس: 1113 تعداد بازدید: 172 تعداد نظرات کاربران: 0  

تقریرات درس خارج اصول
حضرت آیت الله سیّد محمّدرضا مدرّسی طباطبایی یزدی دامت برکاته
دوره‌ی دوم ـ سال دوازدهم ـ سال تحصیلی 95ـ94
جلسه 82 ـ یکشنبه 19/2/95

بیان شد آیا می‌توان موضوعات مرکّبه را با ضمّ وجدان به اصل یا ضمّ دو اصل اثبات کرد؟ به این معنا که گاهی یک جزء وجداناً موجود است و جزء دیگر مشکوک است، آیا با استصحاب جزء دیگر می‌توانیم کل را درست کنیم؟ یا اگر هر دو جزء مشکوک است آیا می‌توان دو جزء را با استصحاب اثبات کرد؟ أعلام راه‌کارهایی را ارائه داده‌اند که به برخی از آنها اشاره شد.

پاسخ دوم در دفع اشکال استفاده از ضمّ اصل به اصل یا ضمّ وجدان به اصل

پاسخ دوم چنین است که: اگر چه برای اجزاء موضوع، حکم تنجیزی وجود ندارد و مثلاً بر استصحاب اعلمیت، جواز تقلید منجزاً مترتب نمی‌شود، ولی می‌توان برای هر جزء یک حکم تعلیقی در نظر گرفت. به این شکل که برای اعلمیت بر فرض ضمیمه‌ی عدالت، حکم جواز تقلید مترتب است. (الاعلمیة اذا انضم الیه العادلیة، له جواز التقلید) لهذا موضوع جواز تقلید درست می‌شود. نظیر «العصیر اذا غلی یحرم» که موضوع، عنب به تنهایی نیست بلکه همراه قید غلیان است. ما نحن فیه نیز این‌چنین است؛ اعلمیت با ضمیمه شدن عادلیت، موضوع حکم را درست می‌کند، بنابراین حکم «جواز تقلید» به نحو تقدیری برای اعلمیت است. لذا حداقل کسانی که در مثل «العنب اذا غلی یحرم» استصحاب را جاری می‌دانستند اینجا نیز استصحاب را جاری می‌دانند.

نقد و بررسی پاسخ دوم

این تعلیق درک عقلی است و انتزاع از حکمی است که روی مرکب سوار شده است. وقتی شارع فرمود «یجوز تقلید العالم العادل» عقل می‌گوید اگر عدالتی بود و اعلمیت به او منضم شد، جواز تقلید محقق می‌شود، یا اگر اعلمیتی بود جواز تقلید در صورت انضمام جزء دیگر محقق می‌شود. و در بحث استصحاب تعلیقی اشاره شد که احکام تعلیقیه‌ای که انتزاع عقلی است، استصحاب در آنها جاری نیست و نیز استصحاب در موضوع به اعتبار آنها جاری نیست، پس به اعتبار این حکم عقلی انتزاعی نمی‌توان مثلاً استصحاب اعلمیت کرد.

پاسخ سوم در دفع اشکال استفاده از ضمّ اصل به اصل یا ضمّ وجدان به اصل

این پاسخ همه‌ی مشکل را حل نمی‌کند و تنها بخشی از مشکل را حل می‌کند؛ به این بیان که:

اشکال مذکور فقط در صورتی که بخواهیم هر دو جزء را با اصل احراز کنیم وارد است، اما در صورتی که یک جزء بالوجدان موجود باشد و جزء دیگر مشکوک باشد و بخواهیم با اصل آن را احراز کنیم، وارد نیست؛ به دلیل اینکه وقتی احد الجزئین از موضوع مرکّب محقق شد، در حقیقت موضوع عما هو علیه منقلب می‌شود و حکم در انتظار جزء دیگر است و جزء دیگر، موضوع می‌شود. وقتی بالوجدان زید عادل است و شک در اعلمیت او وجود دارد، با سابقه‌ی علم به اعلمیت، حکم به جواز تقلید بر همان اعلمیت مترتب است؛ زیرا جزء دیگر موجود است. یعنی در حقیقت موضوع حکم، «اعلم» است؛ زیرا جزء دیگر بالوجدان موجود است، یک جزء مفقود است و حکم مترتب بر جزء مفقود است و همین که این جزء استصحاب شود اثر مترتب می‌شود.

نقد و بررسی پاسخ سوم

این کلام نیز ناتمام است؛ زیرا مجرد تحقق احد الجزئین موجب خروج جزء موجود از موضوعیت نمی‌شود. نظیر آن است که بگوییم وقتی معلول از علت تامه‌اش صادر شد دیگر آن علت، علت نیست. در حالی که علت بعد از صدور معلول نیز همچنان علت است و وزان موضوع، وزان علت و وزان حکم، وزان معلول است. همان‌گونه که با تحقق علت، علت از عنوان علت بودن خارج نمی‌شود، موضوع نیز با تحققش از موضوعیت خارج نمی‌شود. لهذا وقتی یک جزء بالوجدان موجود باشد باز موضوع است و جزء دیگر بما هو جزء دارای اثر نیست و اگر با استصحاب آن، اثر مترتب بر کل را بار کنیم مثبت خواهد بود و اگر بخواهیم اثر خودش را بار کنیم فرض این است که اثر ندارد.

پاسخ نهایی در دفع اشکال استفاده از ضمّ اصل به اصل یا ضمّ وجدان به اصل

مستصحب یا باید دارای اثر شرعی باشد یا خودش یک امر شرعی باشد؛ زیرا تکوین یا امور عقلیه بماهی امور عقلیه در اختیار شارع بما هو شارع نیست و شارع بما هو شارع نمی‌تواند تصرف تکوینی کند؛ همه‌ی تصرفاتش، تصرفات اعتباری است. آری، از آنجا که شارع خالق هم هست، بما هو خالق و مکوّن الاشیاء می‌تواند تصرف تکوینی کند، ولی فرض این است که شارع بما هو شارع می‌خواهد در عالم احکام تصرف کند. لهذا اگر امری عقلی باشد و مساسی به عالم اعتبار نداشته باشد، یعنی نه موضوع شرعی باشد نه حکم شرعی، قابل دخل و تصرف نیست ...
 

براي دريافت متن کامل جلسه هشتاد و دوّم  اينـجا را کليک کنيد.

Share
   لطفا دیدگاه خود را بنویسید!
*نام:
ایمیل:
*نظر:
 
   نظرات کاربران
رنگ زمینه:
         
سایز قلم: سرعت:
جهت حرکت: تنظیم حرکت:    
   حدیث هفته
محبت امام حسین (ع)
امام صادق (ع): خداوند، هرگاه خير بنده‌اى را اراده كند، محبّت حسين عليه السّلام و عشق زيارتش را در دل او مى‌افكند؛ و خداوند، بدى هر كس را بخواهد، دشمنى با حسين عليه السّلام و زيارتش را در دل او مى‌افكند.
وسائل الشیعه، ج 10، ص 388
 
ورود کاربران

 

نام کاربري:
رمز عبور:
مرا به خاطر بسپار!

موجودی سبد:
 
   نظر سنجی
دیدگاه شما درباره کیفیّت تدوین و تنظیم تقریرات دروس خارج حضرت آیت الله مدرّسی یزدی دامت برکاته

عالی
خوب
متوسّط

 
   پیوندها
پایگاه‌های خبری 
وزارتخانه‌ها و سازمان‌ها 
علمی، پژوهشی 
فرهنگی و اطّلاع رسانی 
برخی سایت‌های مذهبی 
روزنامه‌ها 
حوزوی 
مراکز تحقیقاتی 
مراکز و مؤسّسات 
فروشگاه‌های اینترنتی کتاب 
بازرگاني، بانک و بيمه 
موتورهای جستجوگر 
نشریّات و مجلّات 
وبلاگ‌ها 
شبکه‌های اشتراک لینک 
 
   سایر پیوندها










 
 
 
 
 
 
کليّه حقوق مادّي و معنوي اين پايگاه متعلّق به مؤسّسه علمي، پژوهشي، فرهنگي پرتو ثقلين بوده و در جهت ترويج معارف اسلامي هيچ گونه محدوديّتي
نسبت به برداشت مطالب با ذکر منبع وجود ندارد. با معرّفي اين پايگاه به ديگران در اجر معنوي آن سهيم شويد.
® Copyright © 1397 Qommpth.ir All Rights Reserved