پايگاه اطّلاع رساني مؤسّسه علمي، پژوهشي، فرهنگي پرتو ثقلين | qommpth.ir
     
 
فارسي | العربيه | اردو 
 
   
  •  
  • 30 مرداد 1397
  • 2018 Aug 21
 
 
   ویژه ها




 
   اوقات شرعي
 
   آمار پایگاه
امروز: 1355
دیروز: 1179
ماه جاری: 43144
امسال: 253973
کل: 1224954
 
**به پایگاه اطّلاع رسانی مؤسّسه علمي، پژوهشي، فرهنگي پرتو ثقلين (پایگاه انعکاس و انتشار کامل اخبار و آثار حضرت آيت الله سيّد محمّد رضا مدرّسي طباطبايي يزدي دامت برکاته) خوش آمدید.**    بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَنِ الرَّحِيمِ اِلهى عَظُمَ الْبَلاَّءُ وَبَرِحَ الْخَفاَّءُ وَانْکَشَفَ الْغِطاَّءُ وَانْقَطَعَ الرَّجاَّءُ وَضاقَتِ الاْرْضُ وَمُنِعَتِ السَّماَّءُ واَنْتَ الْمُسْتَعانُ وَاِلَیْکَ الْمُشْتَکى وَعَلَیْکَ الْمُعَوَّلُ فِى الشِّدَّةِ وَالرَّخاَّءِ اَللّهُمَّ صَلِّ عَلى مُحَمَّدٍ وَ آلِ مُحَمَّدٍ اُولِى الاْمْرِ الَّذینَ فَرَضْتَ عَلَیْنا طاعَتَهُمْ وَعَرَّفْتَنا بِذلِکَ مَنْزِلَتَهُمْ فَفَرِّجْ عَنا بِحَقِّهِمْ فَرَجاً عاجِلا قَریباً کَلَمْحِ الْبَصَرِ اَوْ هُوَ اَقْرَبُ یا مُحَمَّدُ یا عَلِىُّ یا عَلِىُّ یا مُحَمَّدُ اِکْفِیانى فَاِنَّکُما کافِیانِ وَانْصُرانى فَاِنَّکُما ناصِرانِ یا مَوْلانا یا صاحِبَ الزَّمانِ الْغَوْثَ الْغَوْثَ الْغَوْثَ اَدْرِکْنى اَدْرِکْنى اَدْرِکْنى السّاعَةَ السّاعَةَ السّاعَةَ الْعَجَلَ الْعَجَلَ الْعَجَلَ یا اَرْحَمَ الرّاحِمینَ بِحَقِّ مُحَمَّدٍ وَآلِهِ الطّاهِرینَ     
تاریخ انتشار: 30/4/1397 - 16:36
کد درس: 1111 تعداد بازدید: 56 تعداد نظرات کاربران: 0  

تقریرات درس خارج اصول
حضرت آیت الله سیّد محمّدرضا مدرّسی طباطبایی یزدی دامت برکاته
دوره‌ی دوم ـ سال دوازدهم ـ سال تحصیلی 95ـ94
جلسه 80 ـ دوشنبه 13/2/95

ادامه‌ی نقد و بررسی بیان شیخ رحمه الله

ثانیاً: اینکه محال است عرض بی‌موضوع باشد یا محال است انتقال عرض و...، مربوط به مباحث فلسفی است که از حقایق اشیاء بحث می‌کند. در اعتباریات که اساسش بر جعل اعتباری است نه جعل حقیقی، این‌گونه استدلال‌ها راه ندارد. در عالم اعتبار حتی می‌توان فرض اجتماع نقیضین کرد. اعتبار کنید زید در همین زمان و در همین مکان با همه‌ی وَحَدات، هم موجود و هم معدوم باشد. گرچه در عالم واقع نمی‌شود زید هم باشد و هم نباشد، ولی فرض نقیضین مانعی ندارد.

آری، اعتباری که از حکیم صادر می‌شود نباید لغو باشد؛ زیرا می‌خواهد آثاری را بر آن مترتب کند؛ مثلاً وقتی می‌گوید فلان شخص رئیس است، برای این است که احکام ریاست از جمله مثلاً وجوب اطاعت از او با این جعل بر او منطبق شود. این مطلب را بارها در مباحث اصول بیان کرده‌ایم و به طور مبسوط در کتاب فلسفه‌ی اخلاق نیز در ضمن فصول مختلفی کاملاً تبیین کرده‌ایم.

لهذا تحقق عرض بلا موضوع محال باشد، چه ربطی به ما نحن فیه دارد؟ شارع می‌تواند عدالت زید را بدون وجود زید نیز اعتبار کند و بگوید عدالتش موجود است ولو زید موجود نیست. در هر حال چنین امری امکان دارد، در مقابل حرف شیخ رحمه الله که فرمود محال است. بنابراین استدلال شیخ استدلال ناتمامی است.

نتیجه آنکه دلیل وحدت قضیه‌ی متیقنه و مشکوکه همان است که بیان شد؛ زیرا استصحاب یعنی متیقن را بعد از شک ابقاء کن. متیقن یعنی آن قضیه؛ یعنی قضیه‌ای را که ما بدان یقین داشتیم، اعم از اینکه هلیّه‌ی بسیطه باشد یا هلیّه‌ی مرکبه باشد.

اصولیون بحثی را در اینجا مطرح کرده‌اند که برای تبیین مطلب مذکور و همچنین رفع برخی از اشکالات، مفید است. فرموده‌اند مستصحب یا از موضوعات است یا از احکام، اگر از موضوعات باشد یا از محمولات اولیه است یا از محمولات ثانویه.

مقصود از محمولات اولیه یعنی آنچه از آن به «کان تامه» و «لیس تامه» تعبیر می‌شود؛ از این حیث که هر متصور یا هر مفهومی، وقتی در رابطه با وجود یا عدم سنجیده می‌شود، یا وجود بر آن حمل می‌شود یا عدم بر آن حمل می‌شود به اعتبار اینکه اجتماع و ارتفاع نقیضین محال است. اگر وجود حمل شود به نحو کان تامه است، مانند «زیدٌ موجودٌ» که در حقیقت یعنی «کان زیدٌ» و اگر عدم حمل شود لیس تامه است، مانند «زیدٌ معدومٌ» یا «لیس زیدٌ»، البته اگر بپذیریم لیس تامه وجود دارد؛ زیرا بعضی‌ گفته‌اند لیس تامه نداریم، لهذا به جای آن می‌توان گفت: «ما کان زیدٌ».

اگر نسبت به هر یک از این‌ها شک شد، با علم به حالت سابقه می‌توانیم استصحاب جاری کنیم. مثلاً زید موجود بوده است، شک می‌کنیم که آیا هنوز وجود دارد یا خیر، استصحاب وجود زید جاری می‌کنیم و اگر معدوم بوده است استصحاب عدم زید را جاری می‌کنیم.

اگر بگوییم که در استصحاب، «وحدت قضیه‌ی متیقنه و مشکوکه شرط است، این شرط موجود است؛ زیرا متیقن ما «زیدٌ موجودٌ» بوده، مشکوک ما نیز «زیدٌ موجودٌ» است و همان را استصحاب می‌کنیم؛ یعنی هنوز «زیدٌ موجودٌ» صادق است و همین طور در طرف عدم. حال اگر کسی اصرار بر این داشته باشد که از طریق اصطلاح بقاء موضوع، شرط را احراز کند؛ یعنی بگوید در استصحاب، بقاء موضوع شرط است و در «زیدٌ موجودٌ» و خصوصاً در «زیدٌ معدومٌ» که هنوز معدوم است، چیزی نداریم تا عنوان عدم را نسبت به او هنوز صادق بدانیم، پس موضوع در این موارد چیست؟ در پاسخ به این مسأله می‌گوییم:

اولا‍ً: موضوع لازم نیست. ثانیاً: اگر کسی خواست موضوعی پیدا کند، می‌گوییم مفهوم زید که معرّای از وجود و عدم است، موضوعی است که هم در «زیدٌ موجودٌ» وجود دارد و هم در «زیدٌ معدومٌ» لذا موضوع ثابت، تقرر مفهومی زید است.

و از اینجا روشن می‌شود که مقصود از بقاء موضوع در کان تامه و لیس تامه، بقاء موضوع در خارج نیست و إلا اگر بقاء زید در خارج بود، در قضیه‌ی «زیدٌ موجودٌ» تحصیل حاصل رخ می‌داد و در «زیدٌ معدومٌ» به جمع نقیضین منجر می‌شد، بنابراین چنین معنایی مراد نیست. پس همان ماهیت معرّای از وجود و عدم که وجود یا عدم عارضش می‌شود، صادق است. مضاف به اینکه بیان شد چنین کاری تمحلّی است که اصلاً التزام به آن لازم نیست؛ زیرا تنها وحدت قضیه‌ی متیقنه و مشکوکه را می‌خواهیم، که در اینجا وجود دارد ...
 

براي دريافت متن کامل جلسه هشتادم  اينـجا را کليک کنيد.

Share
   لطفا دیدگاه خود را بنویسید!
*نام:
ایمیل:
*نظر:
 
   نظرات کاربران
رنگ زمینه:
         
سایز قلم: سرعت:
جهت حرکت: تنظیم حرکت:    
   حدیث هفته
اصلاح جامعه
امر به معروف و نهى از منكر راه و روش پيامبران و شيوه صالحان است و واجب بزرگ است كه واجبات ديگر با آن بر پا مى‌شوند، راه ها امن مى‌گردد و درآمدها حلال مى‌شود وحقوق پايمال شده، به صاحبانش برمى‌گردد، زمين آباد مى‌شود و (بدون ظلم) حق ازدشمنان گرفته مى‌شود و كارها سامان مى‌پذيرد.
كافى، ج 5، ص 56، ح 1
 
ورود کاربران

 

نام کاربري:
رمز عبور:
مرا به خاطر بسپار!

موجودی سبد:
 
   نظر سنجی
دیدگاه شما درباره کیفیّت تدوین و تنظیم تقریرات دروس خارج حضرت آیت الله مدرّسی یزدی دامت برکاته

عالی
خوب
متوسّط

 
   پیوندها
پایگاه‌های خبری 
وزارتخانه‌ها و سازمان‌ها 
علمی، پژوهشی 
فرهنگی و اطّلاع رسانی 
برخی سایت‌های مذهبی 
روزنامه‌ها 
حوزوی 
مراکز تحقیقاتی 
مراکز و مؤسّسات 
فروشگاه‌های اینترنتی کتاب 
بازرگاني، بانک و بيمه 
موتورهای جستجوگر 
نشریّات و مجلّات 
وبلاگ‌ها 
شبکه‌های اشتراک لینک 
 
   سایر پیوندها










 
 
 
 
 
 
کليّه حقوق مادّي و معنوي اين پايگاه متعلّق به مؤسّسه علمي، پژوهشي، فرهنگي پرتو ثقلين بوده و در جهت ترويج معارف اسلامي هيچ گونه محدوديّتي
نسبت به برداشت مطالب با ذکر منبع وجود ندارد. با معرّفي اين پايگاه به ديگران در اجر معنوي آن سهيم شويد.
® Copyright © 1397 Qommpth.ir All Rights Reserved