پايگاه اطّلاع رساني مؤسّسه علمي، پژوهشي، فرهنگي پرتو ثقلين | qommpth.ir
     
 
فارسي | العربيه | اردو 
 
   
  •  
  • 26 آذر 1397
  • 2018 Dec 17
 
 
   ویژه ها




 
   اوقات شرعي
 
   آمار پایگاه
امروز: 111
دیروز: 2285
ماه جاری: 47918
امسال: 457924
کل: 1428905
 
**به پایگاه اطّلاع رسانی مؤسّسه علمي، پژوهشي، فرهنگي پرتو ثقلين (پایگاه انعکاس و انتشار کامل اخبار و آثار حضرت آيت الله سيّد محمّد رضا مدرّسي طباطبايي يزدي دامت برکاته) خوش آمدید.**    بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَنِ الرَّحِيمِ اِلهى عَظُمَ الْبَلاَّءُ وَبَرِحَ الْخَفاَّءُ وَانْکَشَفَ الْغِطاَّءُ وَانْقَطَعَ الرَّجاَّءُ وَضاقَتِ الاْرْضُ وَمُنِعَتِ السَّماَّءُ واَنْتَ الْمُسْتَعانُ وَاِلَیْکَ الْمُشْتَکى وَعَلَیْکَ الْمُعَوَّلُ فِى الشِّدَّةِ وَالرَّخاَّءِ اَللّهُمَّ صَلِّ عَلى مُحَمَّدٍ وَ آلِ مُحَمَّدٍ اُولِى الاْمْرِ الَّذینَ فَرَضْتَ عَلَیْنا طاعَتَهُمْ وَعَرَّفْتَنا بِذلِکَ مَنْزِلَتَهُمْ فَفَرِّجْ عَنا بِحَقِّهِمْ فَرَجاً عاجِلا قَریباً کَلَمْحِ الْبَصَرِ اَوْ هُوَ اَقْرَبُ یا مُحَمَّدُ یا عَلِىُّ یا عَلِىُّ یا مُحَمَّدُ اِکْفِیانى فَاِنَّکُما کافِیانِ وَانْصُرانى فَاِنَّکُما ناصِرانِ یا مَوْلانا یا صاحِبَ الزَّمانِ الْغَوْثَ الْغَوْثَ الْغَوْثَ اَدْرِکْنى اَدْرِکْنى اَدْرِکْنى السّاعَةَ السّاعَةَ السّاعَةَ الْعَجَلَ الْعَجَلَ الْعَجَلَ یا اَرْحَمَ الرّاحِمینَ بِحَقِّ مُحَمَّدٍ وَآلِهِ الطّاهِرینَ     
تاریخ انتشار: 30/4/1397 - 16:08
کد درس: 1108 تعداد بازدید: 320 تعداد نظرات کاربران: 0  

تقریرات درس خارج اصول
حضرت آیت الله سیّد محمّدرضا مدرّسی طباطبایی یزدی دامت برکاته
دوره‌ی دوم ـ سال دوازدهم ـ سال تحصیلی 95ـ94
جلسه 77 ـ سه‌شنبه 7/2/95

بیان محقق عراقی رحمه الله در عدم استفاده‌ی دو قاعده از عبارات دالّه بر استصحاب

ایشان در مجموع سه اشکال بر نظریه‌ی استفاده‌ی دو قاعده از عبارات داله بر استصحاب ابراز می‌کند.

یک اشکال ایشان از نوع سوم است؛ یعنی اشکالی است که مبنای آن استظهار است. بیان آن را به زمانی که نوع سوم اشکال (اشکال اثباتی) را بررسی می‌کنیم، موکول خواهیم کرد. ولی دو اشکال دیگر ایشان ثبوتی است که هم در نهایةالافکار بیان شده که تقریرات درس ایشان است و هم در حواشی بر فوائدالاصول ذکر شده که به قلم ایشان است.

اشکال اول محقق عراقی رحمه الله

ایشان می‌فرماید از آنجا که در ادله واژه‌ی «نقض» به کار گرفته شده است و نقض در قاعده با نقض در استصحاب ثبوتاً دو گونه نقض است به نحوی که لحاظاً قابل جمع نیستند، پس فقط یکی از این دو معنا از روایت قابل استفاده است.

در استصحاب، نقض مسامحتاً وجود دارد؛ زیرا «لا تنقض الیقین بالشک» به این معناست که شک امروز نسبت به متعلق را ناقض یقین مربوط به متعلق دیروز قرار نده. می‌دانیم شکّ مربوط به امروز، ناقض یقین مربوط به دیروز نیست؛ به دلیل آنکه هر دو الآن موجود است. بنابراین حقیقتاً نقض در کار نیست. یقین به وضوی یک ساعت پیش یا غسل دیروز، الآن هم وجود دارد و شک نیز نسبت به استمرار آن وجود دارد پس نقضی در کار نیست. اگر کسی استصحاب را عمل نکند و طبق شک عمل کند، حقیقتاً نقض یقین نکرده است؛ زیرا متعلق یقین مربوط به ثبوت سابق بوده است و متعلق شک هم مربوط به استمرار لاحق است، پس در اینجا تسامحی در استعمال «نقض» به کار رفته است.

اما در قاعده‌ی یقین، نقض حقیقتاً می‌تواند وجود داشته باشد و نهی هم به آن نقض تعلق می‌گیرد؛ زیرا روز جمعه یقین به عدالت زید وجود داشته است، روز شنبه شک می‌کند که یقین او مطابق واقع بود یا خیر، اگر قاعده صحیح باشد معنایش این است که آن یقین را با همان متعلق نقض نکن. اگر کسی به شک عمل کند حقیقتاً نقض کرده است؛ چون متعلق شک با یقین حتی از نظر زمان، واحد است.

بنابراین از آنجا که نقض در استصحاب، نقض مسامحی است و در قاعده‌ی یقین نقض حقیقی است، نمی‌شود با لحاظ واحد هم مسامحه و هم عدم مسامحه انجام داد. جمع بین مسامحه و عدم مسامحه امکان ندارد، بنابراین جمع بین دو قاعده ثبوتاً با استفاده از این عبارات ممکن نیست.

بررسی اشکال اول محقق عراقی رحمه الله

این کلام از مرحوم عراقی طبق مبنای ایشان بسیار بعید است؛ زیرا ایشان در استصحاب فرمودند که زمان ملغی است. بعد از الغاء زمان نمی‌توان گفت که نقض مسامحی است. نقض، هنگامی مسامحی می‌شود که زمان متیقن را با زمان مشکوک دو زمان بدانید و معتقد شوید متیقن زماناً ربطی به مشکوک ندارد پس نقضی نشده است، ولی فرمودند زمان ملغی است، لهذا این اشکال از ایشان روا نیست.

پاسخ دیگری که به این اشکال داده می‌شود آن است که در هر دو، نهی از نقض حقیقتاً معنا ندارد. در مورد استصحاب به همان دلیلی که ایشان بیان کردند؛ زیرا شک مربوط به استمرار است و یقین مربوط به حالت سابقه‌ی متیقنه است و دو موضوع است. در قاعده‌ی یقین هم نهی از نقض حقیقتاً معنا ندارد؛ زیرا یقین، نقض شده است؛ زیرا وقتی کسی شک کرد و شکّ او ساری بود یعنی یقین او منحل و منقوض شده است. پس در هر دو یک نوع عنایت و مجازیت وجود دارد. به تعبیر دیگر عبارت داله بیان می‌کند که رفع ید از یقین سابق نکن؛ یعنی یقین به جامع بین باقی و زائل را رفع ید نکن و طبق آن تعبداً عمل کن و جری عملی طبق آن داشته باش، و این معنا با نوعی ملاحظه و عنایت امکان دارد؛ زیرا «لا تنقض» حقیقی، عقلاً قابل امتثال نیست به این نحو که یک امر عقلی و تکوینی باشد، بلکه یک امر تعبدی و دستوری است. لذا در هر دو، نهی از نقض حقیقی معنا ندارد و می‌توان به نحو تسامح، جامعی از حیث یقین در نظر گرفت که مراد آن است که مکلف در مقام عمل نباید آن را نقض کند و مراد از آن یقین هم یعنی یقین جامع بین زائل و باقی. پس اشکال اول محقق عراقی; با وجود دقتی که به خرج داده است قابل دفع است ...
 

براي دريافت متن کامل جلسه هفتاد و هفتم  اينـجا را کليک کنيد.

Share
   لطفا دیدگاه خود را بنویسید!
*نام:
ایمیل:
*نظر:
 
   نظرات کاربران
رنگ زمینه:
         
سایز قلم: سرعت:
جهت حرکت: تنظیم حرکت:    
   حدیث هفته
از خودمان شروع كنيم
اميرمؤمنان (ع) فرمود: هركس خود را پيشواى مردم قرار دهد، پيش از آموختن ديگران، به آموزش خود بپردازد، و بايد تربيت كردنش با سيرت و رفتارش، پيش از تأديب به زبانش باشد. آن كس كه معلم و مربّى خويشتن است، سزاوارتر است به احترام، از آنكه معلم و مربّى مردم است.
نهج البلاغه، حكمت 73
 
ورود کاربران

 

نام کاربري:
رمز عبور:
مرا به خاطر بسپار!

موجودی سبد:
 
   نظر سنجی
دیدگاه شما درباره کیفیّت تدوین و تنظیم تقریرات دروس خارج حضرت آیت الله مدرّسی یزدی دامت برکاته

عالی
خوب
متوسّط

 
   پیوندها
پایگاه‌های خبری 
وزارتخانه‌ها و سازمان‌ها 
علمی، پژوهشی 
فرهنگی و اطّلاع رسانی 
برخی سایت‌های مذهبی 
روزنامه‌ها 
حوزوی 
مراکز تحقیقاتی 
مراکز و مؤسّسات 
فروشگاه‌های اینترنتی کتاب 
بازرگاني، بانک و بيمه 
موتورهای جستجوگر 
نشریّات و مجلّات 
وبلاگ‌ها 
شبکه‌های اشتراک لینک 
 
   سایر پیوندها










 
 
 
 
 
 
کليّه حقوق مادّي و معنوي اين پايگاه متعلّق به مؤسّسه علمي، پژوهشي، فرهنگي پرتو ثقلين بوده و در جهت ترويج معارف اسلامي هيچ گونه محدوديّتي
نسبت به برداشت مطالب با ذکر منبع وجود ندارد. با معرّفي اين پايگاه به ديگران در اجر معنوي آن سهيم شويد.
® Copyright © 1397 Qommpth.ir All Rights Reserved