پايگاه اطّلاع رساني مؤسّسه علمي، پژوهشي، فرهنگي پرتو ثقلين | qommpth.ir
     
 
فارسي | العربيه | اردو 
 
   
  •  
  • 27 مهر 1397
  • 2018 Oct 19
 
 
   ویژه ها




 
   اوقات شرعي
 
   آمار پایگاه
امروز: 354
دیروز: 2154
ماه جاری: 48167
امسال: 352662
کل: 1323643
 
**به پایگاه اطّلاع رسانی مؤسّسه علمي، پژوهشي، فرهنگي پرتو ثقلين (پایگاه انعکاس و انتشار کامل اخبار و آثار حضرت آيت الله سيّد محمّد رضا مدرّسي طباطبايي يزدي دامت برکاته) خوش آمدید.**    بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَنِ الرَّحِيمِ اِلهى عَظُمَ الْبَلاَّءُ وَبَرِحَ الْخَفاَّءُ وَانْکَشَفَ الْغِطاَّءُ وَانْقَطَعَ الرَّجاَّءُ وَضاقَتِ الاْرْضُ وَمُنِعَتِ السَّماَّءُ واَنْتَ الْمُسْتَعانُ وَاِلَیْکَ الْمُشْتَکى وَعَلَیْکَ الْمُعَوَّلُ فِى الشِّدَّةِ وَالرَّخاَّءِ اَللّهُمَّ صَلِّ عَلى مُحَمَّدٍ وَ آلِ مُحَمَّدٍ اُولِى الاْمْرِ الَّذینَ فَرَضْتَ عَلَیْنا طاعَتَهُمْ وَعَرَّفْتَنا بِذلِکَ مَنْزِلَتَهُمْ فَفَرِّجْ عَنا بِحَقِّهِمْ فَرَجاً عاجِلا قَریباً کَلَمْحِ الْبَصَرِ اَوْ هُوَ اَقْرَبُ یا مُحَمَّدُ یا عَلِىُّ یا عَلِىُّ یا مُحَمَّدُ اِکْفِیانى فَاِنَّکُما کافِیانِ وَانْصُرانى فَاِنَّکُما ناصِرانِ یا مَوْلانا یا صاحِبَ الزَّمانِ الْغَوْثَ الْغَوْثَ الْغَوْثَ اَدْرِکْنى اَدْرِکْنى اَدْرِکْنى السّاعَةَ السّاعَةَ السّاعَةَ الْعَجَلَ الْعَجَلَ الْعَجَلَ یا اَرْحَمَ الرّاحِمینَ بِحَقِّ مُحَمَّدٍ وَآلِهِ الطّاهِرینَ     
تاریخ انتشار: 30/4/1397 - 15:01
کد درس: 1107 تعداد بازدید: 191 تعداد نظرات کاربران: 0  

تقریرات درس خارج اصول
حضرت آیت الله سیّد محمّدرضا مدرّسی طباطبایی یزدی دامت برکاته
دوره‌ی دوم ـ سال دوازدهم ـ سال تحصیلی 95ـ94
جلسه 76 ـ دوشنبه 6/2/95

ادامه‌ی اشکال محقق نائینی رحمه الله بر استفاده قاعده‌ی یقین از ادله‌ی استصحاب

حیثیت نقض؛ محقق نائینی رحمه الله فرموده‌اند نقضی که در استصحاب، منهی است مربوط به متیقن است؛ زیرا این نقض بر یقین سابق وارد نمی‌شود بلکه متیقن سابق را در ادامه مورد نقض قرار می‌دهد، به خلاف قاعده‌ی یقین که نقض بر یقین وارد می‌شود و این دو قابل جمع نیست؛ زیرا به اعتبار اول، یقین طریق می‌شود چون مقصودِ آن متیقن است؛ یعنی نقض به متیقن برمی‌گردد، ولی در قاعده به خود یقین باز می‌گردد.

حیثیت حکم؛ حکم مجعول در قاعده‌ی یقین، بناء عملی است بر ثبوت متیقن در زمان یقین، به خلاف استصحاب که بناء عملی است بر ثبوت متیقن در زمان شک؛ زیرا در قاعده بیان می‌شود آن زمانی که یقین وجود داشت این‌چنین چیزی جعل شده است و در استصحاب، بناء عملی بر ثبوت متیقن در زمان شک است و این‌ها با هم تنافی دارد.

در نهایت مرحوم نائینی نتیجه می‌گیرند چون قاعده‌ی یقین با استصحاب در هر یک از این حیثیات چهارگانه متفاوت و متباین است (حیثیت ملحوظ در هر یک از این چهار حیثیت در قاعده، متباین با استصحاب است) با عبارت واحده‌ای نمی‌توان هر دو مطلب را استفاده کرد و چون قبلاً ولو به قرائن خاصه‌ای که در هر یک از روایات بود یا قرائن خارجیه، اثبات کردیم که استصحاب مفاد این ادله است، لامحاله باید بگوییم قاعده‌ی یقین از این ادله استفاده نمی‌شود.

اشکال محقق عراقی رحمه الله بر کلام مرحوم نائینی

محقق عراقی رحمه الله می‌فرماید آنچه را مرحوم نائینی به عنوان محذور فرمود، همگی ناصواب است.

در محذور اول مرحوم نائینی فرمود یقین در استصحاب طریقاً ملحوظ است و در قاعده نفساً ملحوظ است؛ یعنی یک جا موضوعیت دارد و یک جا آلیت دارد و لفظ واحد در استعمال واحد، نمی‌شود هم آلت باشد و هم اصالت داشته باشد؛ هم «ما بِهِ یُنظر» باشد و هم «ما فیه ینظر» باشد.

محقق عراقی رحمه الله می‌فرماید: یقین هم در استصحاب «ما به یُنظر» است و هم در قاعده. در هر دو جا مرآتیت، کاشفیت و طریقیت دارد؛ زیرا در قاعده نیز غرض، اثبات متعلق و اثبات متیقن است نه اثبات یقین بما هو یقین.

انصافاً این اشکال وارد است و کلام درستی است. پس با کنکاش محقق عراقی رحمه الله معلوم شد محذور ثبوتی که از حیث یقین که مرحوم نائینی فرمودند، محذوری نیست.

در محذور دوم از حیث متیقن، مرحوم نائینی فرمود متیقن در استصحاب، منسلخ و جدای از زمان ملحوظ است (تبعاً لآخوند) زیرا اگر منسلخ از زمان نباشد اصلاً نقض معنا ندارد؛ زیرا یقینِ با قید زمان سابق، با شک با قید زمان لاحق هرگز نقض نمی‌شود.

مرحوم عراقی می‌فرماید در قاعده نیز زمان ملغی است و اصل و طبیعت متیقن مدّ نظر است؛ بدین معنا که نمی‌توان متیقن را با شک شکست. وقتی که در قاعده هم زمان ملغی باشد می‌توانیم جامعی در نظر بگیریم و بگوییم یقین به این جامع با شک نباید نقض شود.

آن جامع چنین است که مثلاً طبیعت عدالت زید متیقن است و فعلاً مشکوک است، حال یا اصل حدوثش مشکوک است یا استمرارش مشکوک است و جامع بین شک در حدوث و شک در بقاء مد نظر است و در متیقن نیز متیقن مربوط به جامع بین حدوث و بقاء مد نظر است؛ یعنی یا حدوثش متیقن است و شک در بقائش داریم یا اینکه حدوثش متیقن، و شک نیز در حدوث آن است.

مهم آن است که اگر یک عدالت جامع بین حدوث و بقاء داشته باشیم، اگر شک کردیم، باید به همان یقین عمل کنیم. نتیجه‌ی این جامع در بعضی موارد استصحاب است (جایی که شک در بقاء است) و در مواردی قاعده‌ی یقین است (جایی که شک به اصل حدوث برمی‌گردد). کسی که قائل است هر دو قاعده استفاده می‌شود بیش از این معنا را ملتزم نیست. پس همین که طبیعت عدالتِ جامع بین حدوث و بقاء وجود داشته باشد، کافی است در اینکه باید طبق یقین عمل کنیم و دیگر نقض یقین نکنیم. یک جا نتیجه‌اش استصحاب و در جایی نتیجه‌اش قاعده‌ی یقین است ...
 

براي دريافت متن کامل جلسه نودم  اينـجا را کليک کنيد.

Share
   لطفا دیدگاه خود را بنویسید!
*نام:
ایمیل:
*نظر:
 
   نظرات کاربران
رنگ زمینه:
         
سایز قلم: سرعت:
جهت حرکت: تنظیم حرکت:    
   حدیث هفته
محبت امام حسین (ع)
امام صادق (ع): خداوند، هرگاه خير بنده‌اى را اراده كند، محبّت حسين عليه السّلام و عشق زيارتش را در دل او مى‌افكند؛ و خداوند، بدى هر كس را بخواهد، دشمنى با حسين عليه السّلام و زيارتش را در دل او مى‌افكند.
وسائل الشیعه، ج 10، ص 388
 
ورود کاربران

 

نام کاربري:
رمز عبور:
مرا به خاطر بسپار!

موجودی سبد:
 
   نظر سنجی
دیدگاه شما درباره کیفیّت تدوین و تنظیم تقریرات دروس خارج حضرت آیت الله مدرّسی یزدی دامت برکاته

عالی
خوب
متوسّط

 
   پیوندها
پایگاه‌های خبری 
وزارتخانه‌ها و سازمان‌ها 
علمی، پژوهشی 
فرهنگی و اطّلاع رسانی 
برخی سایت‌های مذهبی 
روزنامه‌ها 
حوزوی 
مراکز تحقیقاتی 
مراکز و مؤسّسات 
فروشگاه‌های اینترنتی کتاب 
بازرگاني، بانک و بيمه 
موتورهای جستجوگر 
نشریّات و مجلّات 
وبلاگ‌ها 
شبکه‌های اشتراک لینک 
 
   سایر پیوندها










 
 
 
 
 
 
کليّه حقوق مادّي و معنوي اين پايگاه متعلّق به مؤسّسه علمي، پژوهشي، فرهنگي پرتو ثقلين بوده و در جهت ترويج معارف اسلامي هيچ گونه محدوديّتي
نسبت به برداشت مطالب با ذکر منبع وجود ندارد. با معرّفي اين پايگاه به ديگران در اجر معنوي آن سهيم شويد.
® Copyright © 1397 Qommpth.ir All Rights Reserved