پايگاه اطّلاع رساني مؤسّسه علمي، پژوهشي، فرهنگي پرتو ثقلين | qommpth.ir
     
 
فارسي | العربيه | اردو 
 
   
  •  
  • 27 مهر 1397
  • 2018 Oct 19
 
 
   ویژه ها




 
   اوقات شرعي
 
   آمار پایگاه
امروز: 284
دیروز: 2154
ماه جاری: 48097
امسال: 352592
کل: 1323573
 
**به پایگاه اطّلاع رسانی مؤسّسه علمي، پژوهشي، فرهنگي پرتو ثقلين (پایگاه انعکاس و انتشار کامل اخبار و آثار حضرت آيت الله سيّد محمّد رضا مدرّسي طباطبايي يزدي دامت برکاته) خوش آمدید.**    بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَنِ الرَّحِيمِ اِلهى عَظُمَ الْبَلاَّءُ وَبَرِحَ الْخَفاَّءُ وَانْکَشَفَ الْغِطاَّءُ وَانْقَطَعَ الرَّجاَّءُ وَضاقَتِ الاْرْضُ وَمُنِعَتِ السَّماَّءُ واَنْتَ الْمُسْتَعانُ وَاِلَیْکَ الْمُشْتَکى وَعَلَیْکَ الْمُعَوَّلُ فِى الشِّدَّةِ وَالرَّخاَّءِ اَللّهُمَّ صَلِّ عَلى مُحَمَّدٍ وَ آلِ مُحَمَّدٍ اُولِى الاْمْرِ الَّذینَ فَرَضْتَ عَلَیْنا طاعَتَهُمْ وَعَرَّفْتَنا بِذلِکَ مَنْزِلَتَهُمْ فَفَرِّجْ عَنا بِحَقِّهِمْ فَرَجاً عاجِلا قَریباً کَلَمْحِ الْبَصَرِ اَوْ هُوَ اَقْرَبُ یا مُحَمَّدُ یا عَلِىُّ یا عَلِىُّ یا مُحَمَّدُ اِکْفِیانى فَاِنَّکُما کافِیانِ وَانْصُرانى فَاِنَّکُما ناصِرانِ یا مَوْلانا یا صاحِبَ الزَّمانِ الْغَوْثَ الْغَوْثَ الْغَوْثَ اَدْرِکْنى اَدْرِکْنى اَدْرِکْنى السّاعَةَ السّاعَةَ السّاعَةَ الْعَجَلَ الْعَجَلَ الْعَجَلَ یا اَرْحَمَ الرّاحِمینَ بِحَقِّ مُحَمَّدٍ وَآلِهِ الطّاهِرینَ     
تاریخ انتشار: 30/4/1397 - 14:56
کد درس: 1106 تعداد بازدید: 179 تعداد نظرات کاربران: 0  

تقریرات درس خارج اصول
حضرت آیت الله سیّد محمّدرضا مدرّسی طباطبایی یزدی دامت برکاته
دوره‌ی دوم ـ سال دوازدهم ـ سال تحصیلی 95ـ94
جلسه 75 ـ یکشنبه 5/2/95

بررسی کلام شیخ رحمه الله در حل اشکال مثبتیت بر فرض جریان استصحاب قابلیت اجزاء سابقه

اولاً: عرف کاملاً می‌فهمد که قابلیت اجزاء متحققه یک چیز است و وجوب استیناف و عدم وجوب استیناف چیز دیگری است؛ آن را یک حکم و این را یک موضوع می‌بیند، لهذا نمی‌توان گفت استصحاب قابلیت یعنی عدم وجوب استیناف. بله از باب موضوع و حکم مانعی ندارد.

ثانیاً: وجوب استیناف یک امر شرعی نیست. وقتی عملی ناقص بود و قابل اتمام نبود و مکلف ملزم به استیناف شود، یک خطاب مولوی با عنوان «إستأنف العمل» ندارد، بلکه مولا فرموده است «صلّ» یا «تجب الصلاة»، اگر مکلف آن را امتثال کرد فبها و نعمت، اگر مکلف وسط عمل متوجه شد، نمی‌تواند آن را اتمام کند و چیزی که قطعاً مضر است آورده است، اعم از مانع یا قاطع، عقل می‌گوید این عمل فایده ندارد و باید دوباره از نو شروع کرد تا امتثال «صلّ» یا «تجب الصلاة» محقق شود. لذا یک امر مولوی با عنوان «استانف العمل» وجود ندارد، بلکه وجوب استیناف یک امر عقلی است، در نتیجه نمی‌تواند مشکل استصحاب در مثبت بودن را حل کند.

إن قلت: ما عنوان را عوض می‌کنیم و می‌گوییم که استصحاب قابلیت اجزاء متحققه، مساوی است با «اتمم العمل» یا مساوی است با «لا تقطع العمل»، در نتیجه وجوب اتمام عمل یک امر شرعی است و حداقل آن است که اجماع قائم است بر اینکه کسی که وارد نماز شد باید آن را اتمام کند.

قلت: در این صورت حقیقتاً برگشت این استصحاب به استصحاب وجوب اتمام عمل یا استصحاب حرمت قطع عمل است که شیخ رحمه الله هردو را مورد اشکال قرار داده است و خلاصه‌ی اشکال شیخ رحمه الله چنین است که آن استصحاب مربوط به جایی است که احراز شود عملِ انجام شده تاکنون صحیح بوده و در نتیجه اتمام عمل برای مکلف مقدور است و لذا خطاب می‌آید «اتمم العمل». یا به تعبیر دیگر خطاب بیان می‌کند عملی که تا الآن صحیح است را «لا تقطع» یا «اتممه»، اما فرض این است که بعد از عروض محتمل القاطعیة نمی‌دانیم این عمل تاکنون صحیح است یا خیر، لامحاله شبهه‌ی موضوعیه‌ی «لاتنقض الیقین بالشک» می‌شود. به تعبیر دیگر اگر به جهتی شک کنیم با وجود صحت اجزاء هنوز وجوب اتمام عمل هست یا نه، می‌توان استصحاب وجوب اتمام کرد و اگر شک در صحت اجزاء محققه حاصل شود، احراز موضوع استصحاب نمی‌شود.

علاوه بر آن اشکال دیگری نیز وجود دارد که: قابلیت اتصال یا قابلیت اجزاء سابقه لاتصال الاجزاء الباقیة، امری عقلی است و امر شرعی نیست؛ زیرا شارع نفرموده است مقداری را که آورده است قابلیت اتصال اجزاء لاحقه دارد به نحوی که هیأت واحده حاصل شود، بلکه این امری است که عقل آن را درک می‌کند. بنابراین اصلاً قابلیت مذکور نمی‌تواند موضوع استصحاب قرار بگیرد.

جریان استصحاب در شک در محتمل المانعیة و القاطعیة از حیث شبهه‌ی موضوعیه

همان‌طور که اشاره کردیم همه‌ی این مباحث درباره‌ی شک در محتمل المانعیة و القاطعیة، مربوط به شبهه‌ی حکمیه بود. اما از حیث شبهه‌ی موضوعیه که مثلاً آیا مانعی محقق شد یا خیر، یا این شیء که محقق شده مصداق مانع است یا خیر، و آیا مثلاً نجاست روی بدن آمد یا خیر، یا آنچه که آمده است نجاست است یا نیست؟

در این صور می‌توانیم استصحاب را جاری کنیم و بگوییم قبلاً نجاستی نیامده بود، الآن هم نیامده است. قبلاً قهقهه‌ای نیامده بود الآن هم نیامده است. یا حداقل به صورت استصحاب عدم ازلی می‌توانیم استصحاب را جاری کنیم و از این نظر مشکلی وجود ندارد. و در مواردی که استصحاب صحت هم در شبهه‌ی حکمیه گفتیم جاری است، در شبهه‌ی موضوعیه‌ی آن هم جاری می‌باشد.

تنبیه دوازدهم: استفاده قاعده‌ی یقین از اخبار استصحاب

آیا از مثل «لا تنقض الیقین ابداً بالشک» یا «لیس ینبغی لک ان تنقض الیقین بالشک» و نظیر این عبارات که در روایات مبارکه‌ی دالّه بر استصحاب وجود داشت، علاوه بر استفاده‌ی استصحاب که قبلاً آن را اثبات کردیم و مفروغٌ منه است، می‌توان قاعده‌ی یقین را نیز از آنها استفاده کرد یا خبر؟

قاعده‌ی یقین به این معناست که کسی در زمان سابق یقین به امری پیدا می‌کند، بعداً شک می‌کند که آیا آن یقین سابق مطابق واقع بود و متیقنش ثابت بود یا خیر و در حقیقت در قاعده‌ی یقین، شک و یقین در یک زمان جمع نمی‌شود بلکه در زمانی یقین وجود دارد؛ مثلاً مکلف جمعه یقین به عدالت زید دارد و شنبه شک می‌کند که آن یقینی که در روز جمعه به عدالت داشته است مطابق واقع بوده یا یقین خطایی بوده است ...
 

براي دريافت متن کامل جلسه هفتاد و پنجم  اينـجا را کليک کنيد.

Share
   لطفا دیدگاه خود را بنویسید!
*نام:
ایمیل:
*نظر:
 
   نظرات کاربران
رنگ زمینه:
         
سایز قلم: سرعت:
جهت حرکت: تنظیم حرکت:    
   حدیث هفته
محبت امام حسین (ع)
امام صادق (ع): خداوند، هرگاه خير بنده‌اى را اراده كند، محبّت حسين عليه السّلام و عشق زيارتش را در دل او مى‌افكند؛ و خداوند، بدى هر كس را بخواهد، دشمنى با حسين عليه السّلام و زيارتش را در دل او مى‌افكند.
وسائل الشیعه، ج 10، ص 388
 
ورود کاربران

 

نام کاربري:
رمز عبور:
مرا به خاطر بسپار!

موجودی سبد:
 
   نظر سنجی
دیدگاه شما درباره کیفیّت تدوین و تنظیم تقریرات دروس خارج حضرت آیت الله مدرّسی یزدی دامت برکاته

عالی
خوب
متوسّط

 
   پیوندها
پایگاه‌های خبری 
وزارتخانه‌ها و سازمان‌ها 
علمی، پژوهشی 
فرهنگی و اطّلاع رسانی 
برخی سایت‌های مذهبی 
روزنامه‌ها 
حوزوی 
مراکز تحقیقاتی 
مراکز و مؤسّسات 
فروشگاه‌های اینترنتی کتاب 
بازرگاني، بانک و بيمه 
موتورهای جستجوگر 
نشریّات و مجلّات 
وبلاگ‌ها 
شبکه‌های اشتراک لینک 
 
   سایر پیوندها










 
 
 
 
 
 
کليّه حقوق مادّي و معنوي اين پايگاه متعلّق به مؤسّسه علمي، پژوهشي، فرهنگي پرتو ثقلين بوده و در جهت ترويج معارف اسلامي هيچ گونه محدوديّتي
نسبت به برداشت مطالب با ذکر منبع وجود ندارد. با معرّفي اين پايگاه به ديگران در اجر معنوي آن سهيم شويد.
® Copyright © 1397 Qommpth.ir All Rights Reserved