پايگاه اطّلاع رساني مؤسّسه علمي، پژوهشي، فرهنگي پرتو ثقلين | qommpth.ir
     
 
فارسي | العربيه | اردو 
 
   
  •  
  • 26 آذر 1397
  • 2018 Dec 17
 
 
   ویژه ها




 
   اوقات شرعي
 
   آمار پایگاه
امروز: 121
دیروز: 2285
ماه جاری: 47928
امسال: 457934
کل: 1428915
 
**به پایگاه اطّلاع رسانی مؤسّسه علمي، پژوهشي، فرهنگي پرتو ثقلين (پایگاه انعکاس و انتشار کامل اخبار و آثار حضرت آيت الله سيّد محمّد رضا مدرّسي طباطبايي يزدي دامت برکاته) خوش آمدید.**    بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَنِ الرَّحِيمِ اِلهى عَظُمَ الْبَلاَّءُ وَبَرِحَ الْخَفاَّءُ وَانْکَشَفَ الْغِطاَّءُ وَانْقَطَعَ الرَّجاَّءُ وَضاقَتِ الاْرْضُ وَمُنِعَتِ السَّماَّءُ واَنْتَ الْمُسْتَعانُ وَاِلَیْکَ الْمُشْتَکى وَعَلَیْکَ الْمُعَوَّلُ فِى الشِّدَّةِ وَالرَّخاَّءِ اَللّهُمَّ صَلِّ عَلى مُحَمَّدٍ وَ آلِ مُحَمَّدٍ اُولِى الاْمْرِ الَّذینَ فَرَضْتَ عَلَیْنا طاعَتَهُمْ وَعَرَّفْتَنا بِذلِکَ مَنْزِلَتَهُمْ فَفَرِّجْ عَنا بِحَقِّهِمْ فَرَجاً عاجِلا قَریباً کَلَمْحِ الْبَصَرِ اَوْ هُوَ اَقْرَبُ یا مُحَمَّدُ یا عَلِىُّ یا عَلِىُّ یا مُحَمَّدُ اِکْفِیانى فَاِنَّکُما کافِیانِ وَانْصُرانى فَاِنَّکُما ناصِرانِ یا مَوْلانا یا صاحِبَ الزَّمانِ الْغَوْثَ الْغَوْثَ الْغَوْثَ اَدْرِکْنى اَدْرِکْنى اَدْرِکْنى السّاعَةَ السّاعَةَ السّاعَةَ الْعَجَلَ الْعَجَلَ الْعَجَلَ یا اَرْحَمَ الرّاحِمینَ بِحَقِّ مُحَمَّدٍ وَآلِهِ الطّاهِرینَ     
تاریخ انتشار: 30/4/1397 - 12:54
کد درس: 1103 تعداد بازدید: 329 تعداد نظرات کاربران: 0  

تقریرات درس خارج اصول
حضرت آیت الله سیّد محمّدرضا مدرّسی طباطبایی یزدی دامت برکاته
دوره‌ی دوم ـ سال دوازدهم ـ سال تحصیلی 95ـ94
جلسه 72 ـ یکشنبه 29/1/95

کلام شیخ رحمه الله در استصحاب صحت

شیخ رحمه الله در دو جا یعنی در برائت و اشتغال و نیز در تنبیهات استصحاب، متعرض این بحث شده‌اند. به نظر می‌رسد که کلمات شیخ رحمه الله در بحث اشتغال بهتر از بحث استصحاب است، بلکه در حقیقت در بحث استصحاب ارجاع به همان جا داده‌اند، گرچه در تقریب و تقریر اصل مطلب در استصحاب، خلاصه‌تر سخن گفته‌اند اما بسط و تعمیق مطلب در بحث اشتغال بهتر است. البته شیخ رحمه الله در این دو جا شک دیگری را هم مطرح کرده‌اند، شک در صحتی که ناشی از عدم اتیان شیئی است که یحتمل دخالته فی المرکب، که مسأله‌ی مهمی نیست و شاید بعداً بدان اشاره کنیم.

حاصل فرمایش ایشان چنین است که: باید حساب مانع را از قاطع جدا کنیم. شیخ رحمه الله در نهایت قبول می‌کند که استصحاب صحت عند الشک در طروّ قاطع جاری است، اما استصحاب صحت عند الشک در طروّ مانع جاری نیست. ابتدا بحث شک عند طروّ مانع را مطرح می‌کنیم، چنانکه شیخ هم خودش این‌چنین فرموده است.

حکم استصحاب صحت عند احتمال طروّ مانع

شیخ رحمه الله ابتدا تذکری را بیان می‌کنند و می‌فرمایند صحتی که اینجا گفته می‌شود، گاهی مقصود صحت مجموع مرکب است، گاهی مقصود صحت اجزائی است که آورده شده است. استصحاب صحت مجموع مرکب که معلوم است معنا ندارد؛ چون هنوز عمل تمام نشده تا استصحاب صحت مجموع شود و حالت سابقه ندارد و لهذا توهم این معنا نمی‌شود. ایشان می‌فرماید اما صحت اجزائی که آورده شده را دو گونه معنا می‌کنیم:

 یا مراد از صحت اجزاء یعنی مطابقت اجزائی که آورده شده با امری که متعلق به آن است؛ یعنی مطابق امر آورده شده است، یا مراد از صحت، ترتب اثر بر اجزاءِ آورده شده است. مراد از ترتب اثر این است که در صورتی که بقیه‌ی اجزاء و شروط و حتی عدم الموانعی که در مرکب معتبر است منضم شود، در مجموع، مرکب صحیح و تام را محقق می‌کند. پس اثر اجزاء یعنی اینکه به‌گونه‌ای است که اگر سایر اجزاء به آن منضم شود، کل به نحو صحیح حاصل می‌شود.

شیخ رحمه الله می‌فرماید هیچ‌یک از دو معنای صحت بعد از احتمال طروّ مانع، قابل استصحاب نیست. فرض کنید که شخصی شک کند آیا سجده‌ی زائده در نماز، مانع است یا خیر؟ او نمی‌تواند بعد از تحقق آن، به هیچ یک از دو معنایی که گذشت استصحاب صحت اجزاء سابقه کند؛ نه به معنای موافقت این اجزاء با امر و نه به معنای ترتب اثر بر آنها؛ زیرا گرچه این اجزاء متیقن الصحة بودند و یقین به صحت را دارند، اما در استصحاب دو رکن داریم؛ یکی یقین سابق و دیگری شک لاحق. در ما نحن فیه شک لاحق موجود نیست؛ زیرا صحت به هر دو معنا هنوز هم متیقن است و مشکوک نیست.

اما صحت به معنای موافقت اجزاء با امر، بدیهی است که هنوز باقی است؛ زیرا فرضاً وسط نماز وقتی شخص سجده‌ی زائده را آورد شک می‌کند که آیا الله اکبر و حمد و رکوع قبلی و سجده‌های قبلی، موافق امرشان آورده شده‌اند یا خیر؟ یقین دارد این امور موافق امرشان آورده شده‌اند و الآن هم یقین دارد تکبیرة الاحرامی که ابتدای نماز گفته است موافق امرش است.

اما صحت به معنای اینکه اثر بر آن مترتب است یعنی اگر بقیه‌ی اجزاء ضمیمه شود کل محقق می‌شود، آن هم باقی است؛ به خاطر اینکه فرض این است که آن اجزاء محقق شده است و شکی که وجود دارد این است که آیا اگر بقیه‌ی اجزاء منضم شود مرکب حاصل می‌شود یا خیر؟ از جمله‌ی آن اجزاء و شرایط محتملاً عدم این زیاده است و در نتیجه این پرسش مطرح می‌شود که آیا این زیاده‌ای که آورده است می‌تواند مضر باشد یا نمی‌تواند مضر باشد؟ با وجود این زیاده ما یقین نمی‌کنیم که تمام بقیه‌ی اجزاء و شرایط، منضم به اجزاء سابقه شده است. بنابراین شکی که در صحت داریم ناشی از ضمیمه شدن بقیه‌ی اجزاء و شرایط است، که یکی از شرایطش لعلّ عدم این زیاده می‌باشد. بنابراین آنچه را که آمده است شکی نیست که اثر دارد، یعنی اگر همه‌ی اجزاء و شرایط و عدم موانع که به نوعی شرط است به آن ضمیمه می‌شد، کل درست می‌شد. الآن هم یقین داریم که اگر همه‌ی اجزاء و شرایط، از جمله همین عدم سجده که احتمال می‌دهیم مانعیت داشته باشد ضمیمه شود، کل درست می‌شود ...
 

براي دريافت متن کامل جلسه هفتاد دوّم  اينـجا را کليک کنيد.

Share
   لطفا دیدگاه خود را بنویسید!
*نام:
ایمیل:
*نظر:
 
   نظرات کاربران
رنگ زمینه:
         
سایز قلم: سرعت:
جهت حرکت: تنظیم حرکت:    
   حدیث هفته
از خودمان شروع كنيم
اميرمؤمنان (ع) فرمود: هركس خود را پيشواى مردم قرار دهد، پيش از آموختن ديگران، به آموزش خود بپردازد، و بايد تربيت كردنش با سيرت و رفتارش، پيش از تأديب به زبانش باشد. آن كس كه معلم و مربّى خويشتن است، سزاوارتر است به احترام، از آنكه معلم و مربّى مردم است.
نهج البلاغه، حكمت 73
 
ورود کاربران

 

نام کاربري:
رمز عبور:
مرا به خاطر بسپار!

موجودی سبد:
 
   نظر سنجی
دیدگاه شما درباره کیفیّت تدوین و تنظیم تقریرات دروس خارج حضرت آیت الله مدرّسی یزدی دامت برکاته

عالی
خوب
متوسّط

 
   پیوندها
پایگاه‌های خبری 
وزارتخانه‌ها و سازمان‌ها 
علمی، پژوهشی 
فرهنگی و اطّلاع رسانی 
برخی سایت‌های مذهبی 
روزنامه‌ها 
حوزوی 
مراکز تحقیقاتی 
مراکز و مؤسّسات 
فروشگاه‌های اینترنتی کتاب 
بازرگاني، بانک و بيمه 
موتورهای جستجوگر 
نشریّات و مجلّات 
وبلاگ‌ها 
شبکه‌های اشتراک لینک 
 
   سایر پیوندها










 
 
 
 
 
 
کليّه حقوق مادّي و معنوي اين پايگاه متعلّق به مؤسّسه علمي، پژوهشي، فرهنگي پرتو ثقلين بوده و در جهت ترويج معارف اسلامي هيچ گونه محدوديّتي
نسبت به برداشت مطالب با ذکر منبع وجود ندارد. با معرّفي اين پايگاه به ديگران در اجر معنوي آن سهيم شويد.
® Copyright © 1397 Qommpth.ir All Rights Reserved