پايگاه اطّلاع رساني مؤسّسه علمي، پژوهشي، فرهنگي پرتو ثقلين | qommpth.ir
     
 
فارسي | العربيه | اردو 
 
   
  •  
  • 27 شهريور 1397
  • 2018 Sep 18
 
 
   ویژه ها




 
   اوقات شرعي
 
   آمار پایگاه
امروز: 1419
دیروز: 1204
ماه جاری: 42120
امسال: 297812
کل: 1268793
 
**به پایگاه اطّلاع رسانی مؤسّسه علمي، پژوهشي، فرهنگي پرتو ثقلين (پایگاه انعکاس و انتشار کامل اخبار و آثار حضرت آيت الله سيّد محمّد رضا مدرّسي طباطبايي يزدي دامت برکاته) خوش آمدید.**    بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَنِ الرَّحِيمِ اِلهى عَظُمَ الْبَلاَّءُ وَبَرِحَ الْخَفاَّءُ وَانْکَشَفَ الْغِطاَّءُ وَانْقَطَعَ الرَّجاَّءُ وَضاقَتِ الاْرْضُ وَمُنِعَتِ السَّماَّءُ واَنْتَ الْمُسْتَعانُ وَاِلَیْکَ الْمُشْتَکى وَعَلَیْکَ الْمُعَوَّلُ فِى الشِّدَّةِ وَالرَّخاَّءِ اَللّهُمَّ صَلِّ عَلى مُحَمَّدٍ وَ آلِ مُحَمَّدٍ اُولِى الاْمْرِ الَّذینَ فَرَضْتَ عَلَیْنا طاعَتَهُمْ وَعَرَّفْتَنا بِذلِکَ مَنْزِلَتَهُمْ فَفَرِّجْ عَنا بِحَقِّهِمْ فَرَجاً عاجِلا قَریباً کَلَمْحِ الْبَصَرِ اَوْ هُوَ اَقْرَبُ یا مُحَمَّدُ یا عَلِىُّ یا عَلِىُّ یا مُحَمَّدُ اِکْفِیانى فَاِنَّکُما کافِیانِ وَانْصُرانى فَاِنَّکُما ناصِرانِ یا مَوْلانا یا صاحِبَ الزَّمانِ الْغَوْثَ الْغَوْثَ الْغَوْثَ اَدْرِکْنى اَدْرِکْنى اَدْرِکْنى السّاعَةَ السّاعَةَ السّاعَةَ الْعَجَلَ الْعَجَلَ الْعَجَلَ یا اَرْحَمَ الرّاحِمینَ بِحَقِّ مُحَمَّدٍ وَآلِهِ الطّاهِرینَ     
تاریخ انتشار: 31/3/1397 - 12:35
کد درس: 1094 تعداد بازدید: 163 تعداد نظرات کاربران: 0  

تقریرات دروس خارج فقه
حضرت آیت الله سیّد محمّد رضا مدرّسی طباطبایی یزدی (دامت برکاته)
سال تحصیلی 95-1394
جلسه‌ی هشتاد و هفتم؛ یک‌‌‌شنبه 26/2/1395

نقد و بررسی اشکال دوم شیخ قدس سره (عدم وجود مباح و مباحٌ له عند الاباحه)

اشکال دیگر مرحوم شیخ قدس سره این بود که چگونه اباحه‌ی خمس از ائمه علیهم السلام صادر شده در حالی که در بسیاری از موارد، مباح و مباحٌ له عند الاباحه موجود نبودند؛ مثلاً متعلق خمس، جاریه‌ای است که بعداً متولد شده و در زمان ائمه علیهم السلام اصلاً وجود نداشته و مباحٌ له هم در آن زمان معدوم بوده است، و اباحه‌ی شیء معدوم و نیز اباحه‌ی به شخص معدوم است صحیح نیست.

خدمت ایشان عرض می‌کنیم چرا اباحه نسبت به شخص معدوم و نیز اباحه‌ی شیء معدوم جایز نباشد؟! بلکه ما در جای خودش بیان کردیم حتّی تملیک به معدوم و نیز تملیک معدوم به توضیحی که خواهد آمد صحیح است؛ چه رسد به اباحه. البته مراد تملیک معدوم و تملیک به معدوم بما هو معدوم نیست؛ زیرا چنین چیزی نامعقول است، بلکه مراد آن است که آن‌چه در ظرف خودش موجود می‌شود و لولا این تملیک، مال مملِّک خواهد شد، الان می‌توان آن را تملیک به دیگری کرد. بنابراین هرچند مشهور و دارج بر السن فقهای عظام این است که تملیک معدوم و تملیک به معدوم صحیح نیست، امّا هیچ آیه یا روایت و یا حتّی دلیلی از عقل [که دلیلیتش تام باشد] بر این مطلب وجود ندارد. غایت آن‌چه که به عنوان دلیل در منع از تملیک به معدوم و تملیک معدوم ذکر کرده‌اند، سه چیز است:

ادله‌ی عدم صحت تملیک به معدوم و تملیک معدوم
دلیل اول و مناقشه در آن

اولین دلیلی که بر عدم صحّت تملیک به معدوم و تملیک معدوم ذکر شده این است که چون ملکیت که نسبتی به مالک و نسبتی به مملوک دارد، یک صفت وجودیه است، پس باید اطرافش موجود باشد، لذا تملیک شیء معدوم یا تملیک به شخص معدوم معقول نیست (لا یعقل تملیک المعدوم فإنّ الملکیة صفةٌ وجودیة تستدعی محلاً موجوداً).

عرض می‌کنیم این دلیل هم نقضاً مورد اشکال است و هم حلّ دارد. امّا نقض می‌شود از حیث مَن یَملک به این‌که: ظاهراً مورد اتفاق فقهاست که می‌توان چیزی را وقف بر معدوم کرد ولو تبعاً؛ مثلاً شخصی چیزی را وقف بر اولادش، اولاد اولادش، اولاد اولاد اولادش الی آخر کند. مشهور گفته‌اند این وقفِ خاصِ تملیکی است، در حالی که فرقی بین تملیک تبعی و اصلی وجود ندارد و اگر تملیک به معدوم معقول نیست، چگونه فقهاء در این‌جا قائل به تملیک تبعی شده‌اند؟!

برخی مانند صاحب جواهر رحمه الله در این‌جا توجیهی ذکر کرده و گفته‌اند: این‌که بطن ثانی و ثالث می‌توانند مالک شوند، به این خاطر است که شارع مقدس در عقد وقف علاوه بر انشاء، شرط دیگری را بیان کرده تا سبب تکمیل شود و آن، وجود بطن لاحق است. به تعبیر دیگر شارع مقدس وجود بطون لاحقه را احد أجزاء علت تامه در ثبوت ملک برای آن بطون قرار داده است ـ مانند این‌که قبض را در صرف و سلم شرط تملیک قرار داده است ـ نه این‌که بطون لاحقه در حال عدمشان مالک باشند.

عرض می‌کنیم ما نیز که قائل به تملیک به معدوم شدیم به این معناست که معدوم در ظرف وجودش می‌تواند مالک شود و به تعبیر صاحب جواهر قدس سره ، وجود معدوم جزء علت تامه‌ی ملکش است، بدین جهت عرض کردیم معدوم بما هو معدوم قابلیت تملیک را ندارد بلکه معدوم در ظرف وجودش مالک می‌شود.

آن‌چه گفتیم از حیث مَن یملک و تملیک به معدوم بود، امّا از حیث ما یُملک و تملیک معدوم عرض می‌کنیم:

تملیک معدوم امر شناخته شده‌ای در فقه است؛ مثلاً در بحث ثمار گفته‌اند مالک می‌تواند ثمار را قبل از بروزش برای دو سال بفروشد یا همراه با ضمیمه بفروشد، در حالی که کلّش یا لااقل بخشی از آن معدوم است. هم‌چنین گفته‌اند جایز است وصیت تملیکیه به آن‌چه که بناست جاریه یا دابه‌ی حامل در آینده بزاید، در حالی که الان معدوم است. بنابراین اگر تملیک معدوم امر نامعقولی بود، در هیچ جا نباید جایز باشد.

امّا جواب حلّی این است که ملکیت از امور اعتباریه است و اعتبار هم سهل المؤونه است؟ لذا تملیک به معدوم و تملیک معدوم در ظرف وجودش قابل اعتبار است و هیچ محالیتی لازم نمی‌آید ...
 

براي دريافت متن کامل جلسه هشتاد و هفتم  اينـجا را کليک کنيد.

Share
   لطفا دیدگاه خود را بنویسید!
*نام:
ایمیل:
*نظر:
 
   نظرات کاربران
رنگ زمینه:
         
سایز قلم: سرعت:
جهت حرکت: تنظیم حرکت:    
   حدیث هفته
احیای محرم در سیره امام موسی بن جعفر (ع)
امام رضا (ع): وقتى ماه محرّم مى‌رسيد، پدرم خندان ديده نمى‌شد و پريشان حالى بر او سايه مى‌انداخت، تا اين كه ده روز از آن مى‌گذشت. وقتى روز دهم فرا مى‌رسيد، آن روز، روز مصيبت و اندوه و گريه‌اش بود و مى‌فرمود: «امروز، همان روزى است كه حسين عليه السلام كشته شده است».
الأمالی للصدوق، ص191، ح199
 
ورود کاربران

 

نام کاربري:
رمز عبور:
مرا به خاطر بسپار!

موجودی سبد:
 
   نظر سنجی
دیدگاه شما درباره کیفیّت تدوین و تنظیم تقریرات دروس خارج حضرت آیت الله مدرّسی یزدی دامت برکاته

عالی
خوب
متوسّط

 
   پیوندها
پایگاه‌های خبری 
وزارتخانه‌ها و سازمان‌ها 
علمی، پژوهشی 
فرهنگی و اطّلاع رسانی 
برخی سایت‌های مذهبی 
روزنامه‌ها 
حوزوی 
مراکز تحقیقاتی 
مراکز و مؤسّسات 
فروشگاه‌های اینترنتی کتاب 
بازرگاني، بانک و بيمه 
موتورهای جستجوگر 
نشریّات و مجلّات 
وبلاگ‌ها 
شبکه‌های اشتراک لینک 
 
   سایر پیوندها










 
 
 
 
 
 
کليّه حقوق مادّي و معنوي اين پايگاه متعلّق به مؤسّسه علمي، پژوهشي، فرهنگي پرتو ثقلين بوده و در جهت ترويج معارف اسلامي هيچ گونه محدوديّتي
نسبت به برداشت مطالب با ذکر منبع وجود ندارد. با معرّفي اين پايگاه به ديگران در اجر معنوي آن سهيم شويد.
® Copyright © 1397 Qommpth.ir All Rights Reserved