پايگاه اطّلاع رساني مؤسّسه علمي، پژوهشي، فرهنگي پرتو ثقلين | qommpth.ir
     
 
فارسي | العربيه | اردو 
 
   
  •  
  • 28 مرداد 1397
  • 2018 Aug 19
 
 
   ویژه ها




 
   اوقات شرعي
 
   آمار پایگاه
امروز: 687
دیروز: 1395
ماه جاری: 40257
امسال: 251086
کل: 1222067
 
**به پایگاه اطّلاع رسانی مؤسّسه علمي، پژوهشي، فرهنگي پرتو ثقلين (پایگاه انعکاس و انتشار کامل اخبار و آثار حضرت آيت الله سيّد محمّد رضا مدرّسي طباطبايي يزدي دامت برکاته) خوش آمدید.**    بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَنِ الرَّحِيمِ اِلهى عَظُمَ الْبَلاَّءُ وَبَرِحَ الْخَفاَّءُ وَانْکَشَفَ الْغِطاَّءُ وَانْقَطَعَ الرَّجاَّءُ وَضاقَتِ الاْرْضُ وَمُنِعَتِ السَّماَّءُ واَنْتَ الْمُسْتَعانُ وَاِلَیْکَ الْمُشْتَکى وَعَلَیْکَ الْمُعَوَّلُ فِى الشِّدَّةِ وَالرَّخاَّءِ اَللّهُمَّ صَلِّ عَلى مُحَمَّدٍ وَ آلِ مُحَمَّدٍ اُولِى الاْمْرِ الَّذینَ فَرَضْتَ عَلَیْنا طاعَتَهُمْ وَعَرَّفْتَنا بِذلِکَ مَنْزِلَتَهُمْ فَفَرِّجْ عَنا بِحَقِّهِمْ فَرَجاً عاجِلا قَریباً کَلَمْحِ الْبَصَرِ اَوْ هُوَ اَقْرَبُ یا مُحَمَّدُ یا عَلِىُّ یا عَلِىُّ یا مُحَمَّدُ اِکْفِیانى فَاِنَّکُما کافِیانِ وَانْصُرانى فَاِنَّکُما ناصِرانِ یا مَوْلانا یا صاحِبَ الزَّمانِ الْغَوْثَ الْغَوْثَ الْغَوْثَ اَدْرِکْنى اَدْرِکْنى اَدْرِکْنى السّاعَةَ السّاعَةَ السّاعَةَ الْعَجَلَ الْعَجَلَ الْعَجَلَ یا اَرْحَمَ الرّاحِمینَ بِحَقِّ مُحَمَّدٍ وَآلِهِ الطّاهِرینَ     
تاریخ انتشار: 21/3/1397 - 12:54
کد درس: 1084 تعداد بازدید: 118 تعداد نظرات کاربران: 0  

تقریرات دروس خارج فقه
حضرت آیت الله سیّد محمّد رضا مدرّسی طباطبایی یزدی (دامت برکاته)
سال تحصیلی 97-1396
جلسة پنجاه و هشتم؛ دوشنبه 2/11/1396

کیفیت تقسیط ثمن در جایی که دو مبیع، واحدِ در وجود باشند

کیفیت تقسیط ثمن را در صورتی که دو مبیع متعدد در وجود باشند، بیان کردیم و اکثر امثله‌ای هم که ذکر شد مربوط به جایی بود که دو مبیع متعدد در وجود باشند، مانند کتاب رسائل و مکاسب، کت و شلوار، أمه و فرزندش. فرع دیگری که در اینجا مطرح می‌شود و از فرض سابق بیشتر مورد ابتلاست، آن است که اگر در معاملة واحده، دو مبیعی با هم فروخته شود که واحدِ در وجود هستند، سهم هر یک از مالکین از ثمن را چگونه باید محاسبه کرد؛ مثلاً یک خانه یا زمینی که دو یا چند نفر با هم شریک هستند یا مثلاً زمینی که به یک خواهر و برادر ارث می‌رسد که دو ثلث آن برای برادر و ثلث آن برای خواهر است و امثال آن.

معمولاً ذهن عرفیِ عادی در اینجا شک نمی‌کند که ثمن را باید به نسبت حصة هر یک از مبیع تقسیم کرد؛ مثلاً اگر دو ثلثِ مبیع برای بایع و یک ثلث آن برای مالک دیگر باشد، دو ثلث ثمن هم سهم بایع و یک ثلث آن سهم مالک دیگر یا سهم مشتری در صورت ردّ مالک است.

امّا مرحوم شیخ قدس سره می‌فرمایند: این طریقة تقسیط ثمن صحیح نیست؛ زیرا رغبتی که به حصة هر یک از مالکین می‌شود متفاوت است؛ مثلاً رغبتی که عرف به ثلثین یک خانه دارد، بیش از دو برابر رغبتی است که به ثلث آن دارد، پس نمی‌توان گفت ثمن باید به نسبت حصة هر یک از مالکین تقسیم شود. به همین خاطر شیخ قدس سره می‌فرمایند در اینجا هم باید طبق همان معیاری که در فرض سابق بیان کردیم، ثمن را تقسیط کرد و از این جهت فرقی نیست بین دو مبیعی که متعدد در وجود باشند ـ مثل کت و شلوار، دو قالی، کتاب رسائل و مکاسب ـ و بین دو مبیعی که واحد در وجود باشند. پس در اینجا هم باید سهم هر یک از طرفین را منفرداً قیمت کرد و این دو قیمت را با هم جمع کرد و سپس نسبت قیمت هر جزء را به مجموع قیمتین محاسبه کرد و به همان نسبت، ثمن المسمی را تقسیم کرد؛ [[فرضاً در همان مثال بیع خانه، اگر ثلث آن منفرداً به خاطر رغبت کمتری  که به آن می‌شود 2 واحد ارزش داشته باشد و ثلثین آن منفرداً چون بیش از دو برابر ثلث به آن رغبت می‌شود 6 واحد ارزش داشته باشد، مجموع قیمتین 8 واحد می‌شود که نسبت قیمت ثلثِ مبیع به مجموع قیمتین  است و نسبت قیمت ثلثین مبیع به مجموع قیمتین  است. حال اگر فرض کنیم بایع مجموع دو حصه را به 12 واحد فروخته باشد،  آن یعنی 3 واحد سهم صاحب ثلث و  آن یعنی 9 واحد، سهم صاحب ثلثین است، در حالی که اگر ثمن المسمی را به نسبت حصة هر یک از مالکین تقسیم می‌کردند، 4 واحد به صاحب ثلث و 8 واحد به صاحب ثلثین می‌رسید.]]

مرحوم شیخ قدس سره انصافاً دقت خوبی در اینجا کردند که ثمن، طبق حصة هر یک از مالکین تقسیم نمی‌شود بلکه به همان روشی تقسیم می‌شود که در مورد دو مبیعی که متعدد در وجود باشند بیان کردیم، لذا طبق طریقة شیخ قدس سره حصة هر یک از مالکین را باید جداگانه قیمت کرد و مجموع دو قیمت را به دست آورد و با توجه به تناسبی که قیمت هر حصه با مجموع قیمتین دارد، ثمن المسمی را تقسیم کرد. البته باید توجه داشت همیشه این‌طور نیست که رغبت عرف به حصة مالکین متفاوت باشد، بلکه بعض مواقع رغبت عرف، به تناسب حصة طرفین است؛ مثلاً قیمت ثلثین یک مبیع، دو برابر قیمت ثلث آن است و عرف به ثلثین مبیع، دو برابر رغبت دارد و در نتیجه نسبتی که از قیمت مجموع حاصل می‌شود، با مجموع قیمتین یکسان است و تفاوتی ندارد. و مرحوم شیخ قدس سره هرچند این مطلب را تذکر ندادند، امّا معلوم است که مرادشان چنین است.

سید یزدی قدس سره هم در اینجا باید طبق همان طریقه‌ای که بیان کردند، عمل کنند که ما هم طریق ایشان را پذیرفتیم و آن را طریقة نهایی دانستیم. پس باید حصة هر یک از مالکین با توجه به حال الانضمام قیمت شود و سپس این دو قیمت را با هم جمع کرد و با توجه به نسبت قیمت هر حصه به مجموع قیمتین، ثمن المسمی را تقسیم کرد ...
 

براي دريافت متن کامل جلسه پنجاه و هشتم  اينـجا را کليک کنيد.

Share
   لطفا دیدگاه خود را بنویسید!
*نام:
ایمیل:
*نظر:
 
   نظرات کاربران
رنگ زمینه:
         
سایز قلم: سرعت:
جهت حرکت: تنظیم حرکت:    
   حدیث هفته
اصلاح جامعه
امر به معروف و نهى از منكر راه و روش پيامبران و شيوه صالحان است و واجب بزرگ است كه واجبات ديگر با آن بر پا مى‌شوند، راه ها امن مى‌گردد و درآمدها حلال مى‌شود وحقوق پايمال شده، به صاحبانش برمى‌گردد، زمين آباد مى‌شود و (بدون ظلم) حق ازدشمنان گرفته مى‌شود و كارها سامان مى‌پذيرد.
كافى، ج 5، ص 56، ح 1
 
ورود کاربران

 

نام کاربري:
رمز عبور:
مرا به خاطر بسپار!

موجودی سبد:
 
   نظر سنجی
دیدگاه شما درباره کیفیّت تدوین و تنظیم تقریرات دروس خارج حضرت آیت الله مدرّسی یزدی دامت برکاته

عالی
خوب
متوسّط

 
   پیوندها
پایگاه‌های خبری 
وزارتخانه‌ها و سازمان‌ها 
علمی، پژوهشی 
فرهنگی و اطّلاع رسانی 
برخی سایت‌های مذهبی 
روزنامه‌ها 
حوزوی 
مراکز تحقیقاتی 
مراکز و مؤسّسات 
فروشگاه‌های اینترنتی کتاب 
بازرگاني، بانک و بيمه 
موتورهای جستجوگر 
نشریّات و مجلّات 
وبلاگ‌ها 
شبکه‌های اشتراک لینک 
 
   سایر پیوندها










 
 
 
 
 
 
کليّه حقوق مادّي و معنوي اين پايگاه متعلّق به مؤسّسه علمي، پژوهشي، فرهنگي پرتو ثقلين بوده و در جهت ترويج معارف اسلامي هيچ گونه محدوديّتي
نسبت به برداشت مطالب با ذکر منبع وجود ندارد. با معرّفي اين پايگاه به ديگران در اجر معنوي آن سهيم شويد.
® Copyright © 1397 Qommpth.ir All Rights Reserved