پايگاه اطّلاع رساني مؤسّسه علمي، پژوهشي، فرهنگي پرتو ثقلين | qommpth.ir
     
 
فارسي | العربيه | اردو 
 
   
  •  
  • 29 خرداد 1397
  • 2018 Jun 19
 
 
   ویژه ها




 
   اوقات شرعي
 
   آمار پایگاه
امروز: 975
دیروز: 1917
ماه جاری: 47097
امسال: 152338
کل: 1123319
 
**به پایگاه اطّلاع رسانی مؤسّسه علمي، پژوهشي، فرهنگي پرتو ثقلين (پایگاه انعکاس و انتشار کامل اخبار و آثار حضرت آيت الله سيّد محمّد رضا مدرّسي طباطبايي يزدي دامت برکاته) خوش آمدید.**    بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَنِ الرَّحِيمِ اِلهى عَظُمَ الْبَلاَّءُ وَبَرِحَ الْخَفاَّءُ وَانْکَشَفَ الْغِطاَّءُ وَانْقَطَعَ الرَّجاَّءُ وَضاقَتِ الاْرْضُ وَمُنِعَتِ السَّماَّءُ واَنْتَ الْمُسْتَعانُ وَاِلَیْکَ الْمُشْتَکى وَعَلَیْکَ الْمُعَوَّلُ فِى الشِّدَّةِ وَالرَّخاَّءِ اَللّهُمَّ صَلِّ عَلى مُحَمَّدٍ وَ آلِ مُحَمَّدٍ اُولِى الاْمْرِ الَّذینَ فَرَضْتَ عَلَیْنا طاعَتَهُمْ وَعَرَّفْتَنا بِذلِکَ مَنْزِلَتَهُمْ فَفَرِّجْ عَنا بِحَقِّهِمْ فَرَجاً عاجِلا قَریباً کَلَمْحِ الْبَصَرِ اَوْ هُوَ اَقْرَبُ یا مُحَمَّدُ یا عَلِىُّ یا عَلِىُّ یا مُحَمَّدُ اِکْفِیانى فَاِنَّکُما کافِیانِ وَانْصُرانى فَاِنَّکُما ناصِرانِ یا مَوْلانا یا صاحِبَ الزَّمانِ الْغَوْثَ الْغَوْثَ الْغَوْثَ اَدْرِکْنى اَدْرِکْنى اَدْرِکْنى السّاعَةَ السّاعَةَ السّاعَةَ الْعَجَلَ الْعَجَلَ الْعَجَلَ یا اَرْحَمَ الرّاحِمینَ بِحَقِّ مُحَمَّدٍ وَآلِهِ الطّاهِرینَ     
تاریخ انتشار: 19/3/1397 - 16:04
کد درس: 1082 تعداد بازدید: 28 تعداد نظرات کاربران: 0  

تقریرات دروس خارج فقه
حضرت آیت الله سیّد محمّد رضا مدرّسی طباطبایی یزدی (دامت برکاته)
سال تحصیلی 97-1396
جلسة پنجاه و ششم؛ ‌شنبه 30/10/1396

مناقشة شیخ قدس سره در روش دوم تقسیط ثمن

مرحوم شیخ قدس سره می‌فرمایند: عدم صحّت این روش واضح است و این طریقة تقسیط ثمن عادلانه نیست و آن را نقض کرده‌اند به جایی که قیمت مجموع، بیشتر از مجموع قیمتین باشد؛ یعنی جایی که هیئت اجتماعیه موجب افزایش قیمت باشد، مانند ـ دو مصراع باب، دو لنگة کفش یا ـ دو تخته قالی که با هم جفت باشند و فرضاً هر کدام اگر به تنهایی فروخته شود، دو واحد پول ارزش دارد امّا وقتی با هم فروخته می‌شوند، ده واحد پول ارزش داشته باشند. پس در اینجا نسبت قیمت هر متاع منفرداً به قیمت مجموع، دو به ده یعنی  می‌شود. حال اگر فرض کنیم بایع هر دو متاع را با هم به 5 واحد پول فروخته باشد، به همان نسبت از ثمن المسمی به مشتری داده می‌شود؛ یعنی  ثمن المسمی که یک واحد می‌شود به مشتری برگردانده می‌شود و 4 واحد برای بایع باقی می‌‌ماند، در حالی که این عادلانه نیست؛ زیرا اگر دو جزء مبیع مثل هم باشد ـ مانند دو قالی مفروض ـ باید ثمن هم تنصیف شود و به هر کدام 5/2 واحد پول برسد؛ نه اینکه 1 واحد سهم مشتری و 4 واحد سهم بایع باشد.

شیخ قدس سره در ادامه می‌فرمایند: این نقض گرچه مهم است ولی اگر کسی اصرار داشته باشد، می‌توان به آن ملتزم شد هرچند ضعیف است. امّا نقض دیگری وجود دارد که اصلاً قابل التزام نیست و آن اینکه گاهی مواقع، اجتماعِ دو جزء، موجب نقصان قیمت مجموع می‌شود به گونه‌ای که قیمت یک جزء به تنهایی، مساوی قیمت مجموع یا حتّی بیشتر از قیمت مجموع می‌باشد، و این فرض عملاً ممکن است اتفاق بیفتد کما اینکه محقق ثانی در کتاب رهن جامع المقاصد و غیر آن تصریح کرده‌اند. مانند اینکه امه‌ای را با بچه‌اش به ده واحد پول بفروشند، اما اگر همین أمه را بدون بچه‌ می‌فروختند، به تنهایی ده واحد پول ارزش داشت و بچه‌اش هم به تنهایی قیمتی داشت. پس مجموع قیمتین، بیشتر از قیمت مجموع است و هیئت اجتماعیه در اینجا موجب نقصان قیمت مجموع می‌شود؛ چراکه أمه باید مقداری از وقت و توانایی خود را صرف نگه‌داری بچه‌اش کند.

طبق معیاری که مستفاد از ظاهر کلمات محقق حلّی، علامه حلّی و شهید قدس سره است، باید قیمت مجموعِ دو مبیع را به دست آوریم و سپس یک جزء را به تنهایی قیمت کنیم و به تناسب قیمت یک جزء به قیمت مجموع، از ثمن المسمی به مشتری یا به مالک داده شود. در مثال مذکور فرضاً قیمت مجموع ده واحد است و قیمت یک جزء به تنهایی هم ده واحد است که نسبت بین آنها تساوی (100 درصد) است و در نتیجه طبق روش مذکور باید کلِ ثمن المسمی به مشتری برگردانده شود؛ یعنی اگر فرضاً مشتری هر دو مبیع را به 5 واحد خریده باشد و بعداً معلوم شود أمه ملک دیگری است و مالکش اجازه ندهد، بایع باید تمام آن پنج واحد پول را به مشتری برگرداند و بچه هم ملک مشتری است؛ یعنی این روش موجب جمعِ بین ثمن و مثمن در دست مشتری می‌شود و ولد از ملک بایع خارج شده بدون اینکه عوضی در مقابل آن داخل در ملکش شده باشد و حال آنکه بیع بلاثمن باطل می‌باشد.

بدین جهت شیخ قدس سره می‌فرمایند: طریقی که مستفاد از ظاهر کلام محقق، علامه و شهید قدس سره است، قابل التزام نیست، مگر اینکه بگوییم مرادشان همان چیزی است که ما بیان کردیم. به هر حال طریق صحیح تقسیط ثمن آن است که ابتدا هر مبیعی را جداگانه قیمت کرد و این دو قیمت را با هم جمع کرد و مجموع قیمتین را به هر یک از دو قیمت سنجید و به همان نسبت، ثمن المسمی را تقسیم کرد، [لذا در ما نحن فیه اگر فرض کنیم قیمت ولد و أمه هر کدام منفرداً ده واحد بوده است، قیمت مجموع بیست واحد می‌شود و نسبت هر کدام به قیمت مجموع  می‌شود. پس  ثمن المسمی باید به مشتری برگردانده شود و دیگر محذور جمع بین ثمن و مثمن لازم نمی‌آید ...
 

براي دريافت متن کامل جلسه پنجاه و ششم  اينـجا را کليک کنيد.

Share
   لطفا دیدگاه خود را بنویسید!
*نام:
ایمیل:
*نظر:
 
   نظرات کاربران
رنگ زمینه:
         
سایز قلم: سرعت:
جهت حرکت: تنظیم حرکت:    
   حدیث هفته
عقل مهار نادانی است
پيامبر گرامی اسلام (ص): عقل، بازدارنده از جهل است و نفْس، به سانِ پليدترين چارپاست كه اگر مهار نگردد، سرگردان مى‌شود. پس عقل، مهار نادانى است.
تحف العقول، ص 15
 
ورود کاربران

 

نام کاربري:
رمز عبور:
مرا به خاطر بسپار!

موجودی سبد:
 
   نظر سنجی
دیدگاه شما درباره کیفیّت تدوین و تنظیم تقریرات دروس خارج حضرت آیت الله مدرّسی یزدی دامت برکاته

عالی
خوب
متوسّط

 
   پیوندها
پایگاه‌های خبری 
وزارتخانه‌ها و سازمان‌ها 
علمی، پژوهشی 
فرهنگی و اطّلاع رسانی 
برخی سایت‌های مذهبی 
روزنامه‌ها 
حوزوی 
مراکز تحقیقاتی 
مراکز و مؤسّسات 
فروشگاه‌های اینترنتی کتاب 
بازرگاني، بانک و بيمه 
موتورهای جستجوگر 
نشریّات و مجلّات 
وبلاگ‌ها 
شبکه‌های اشتراک لینک 
 
   سایر پیوندها










 
 
 
 
 
 
کليّه حقوق مادّي و معنوي اين پايگاه متعلّق به مؤسّسه علمي، پژوهشي، فرهنگي پرتو ثقلين بوده و در جهت ترويج معارف اسلامي هيچ گونه محدوديّتي
نسبت به برداشت مطالب با ذکر منبع وجود ندارد. با معرّفي اين پايگاه به ديگران در اجر معنوي آن سهيم شويد.
® Copyright © 1397 Qommpth.ir All Rights Reserved