پايگاه اطّلاع رساني مؤسّسه علمي، پژوهشي، فرهنگي پرتو ثقلين | qommpth.ir
     
 
فارسي | العربيه | اردو 
 
   
  •  
  • 1 آبان 1397
  • 2018 Oct 23
 
 
   ویژه ها




 
   اوقات شرعي
 
   آمار پایگاه
امروز: 1617
دیروز: 2265
ماه جاری: 1616
امسال: 362637
کل: 1333618
 
**به پایگاه اطّلاع رسانی مؤسّسه علمي، پژوهشي، فرهنگي پرتو ثقلين (پایگاه انعکاس و انتشار کامل اخبار و آثار حضرت آيت الله سيّد محمّد رضا مدرّسي طباطبايي يزدي دامت برکاته) خوش آمدید.**    بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَنِ الرَّحِيمِ اِلهى عَظُمَ الْبَلاَّءُ وَبَرِحَ الْخَفاَّءُ وَانْکَشَفَ الْغِطاَّءُ وَانْقَطَعَ الرَّجاَّءُ وَضاقَتِ الاْرْضُ وَمُنِعَتِ السَّماَّءُ واَنْتَ الْمُسْتَعانُ وَاِلَیْکَ الْمُشْتَکى وَعَلَیْکَ الْمُعَوَّلُ فِى الشِّدَّةِ وَالرَّخاَّءِ اَللّهُمَّ صَلِّ عَلى مُحَمَّدٍ وَ آلِ مُحَمَّدٍ اُولِى الاْمْرِ الَّذینَ فَرَضْتَ عَلَیْنا طاعَتَهُمْ وَعَرَّفْتَنا بِذلِکَ مَنْزِلَتَهُمْ فَفَرِّجْ عَنا بِحَقِّهِمْ فَرَجاً عاجِلا قَریباً کَلَمْحِ الْبَصَرِ اَوْ هُوَ اَقْرَبُ یا مُحَمَّدُ یا عَلِىُّ یا عَلِىُّ یا مُحَمَّدُ اِکْفِیانى فَاِنَّکُما کافِیانِ وَانْصُرانى فَاِنَّکُما ناصِرانِ یا مَوْلانا یا صاحِبَ الزَّمانِ الْغَوْثَ الْغَوْثَ الْغَوْثَ اَدْرِکْنى اَدْرِکْنى اَدْرِکْنى السّاعَةَ السّاعَةَ السّاعَةَ الْعَجَلَ الْعَجَلَ الْعَجَلَ یا اَرْحَمَ الرّاحِمینَ بِحَقِّ مُحَمَّدٍ وَآلِهِ الطّاهِرینَ     
تاریخ انتشار: 9/3/1397 - 16:45
کد درس: 1080 تعداد بازدید: 238 تعداد نظرات کاربران: 0  

تقریرات دروس خارج فقه
حضرت آیت الله سیّد محمّد رضا مدرّسی طباطبایی یزدی (دامت برکاته)
سال تحصیلی 97-1396
جلسة پنجاه و چهارم؛ دو‌شنبه 25/10/1396

مانع دوم: بطلان بیع از جهت عدم رضایت بایع به بیع مالش به تنهایی

یکی از شرائط صحت بیع، رضایت مالک است و عمومات و اطلاقات صحّت بیع، به دلالت مثل «تجارةً عن تراضٍ»، «لایحلّ مال امرءٍ مسلم إلّا بطیبة نفسه» و یا سیرة عقلاء مقیّد به جایی هستند که رضایت مالک وجود داشته باشد. در ما نحن فیه هم که بایع کتاب مکاسب و رسائل را با هم فروخته، علی الفرض رضایت به بیع کتاب مکاسب خودش منضمّاً به کتاب رسائل داشته و هرگز راضی نبوده کتاب خودش را به تنهایی بفروشد. بنابراین بایع رضایت به بیع بخشی از مبیع که ملک خودش است ندارد و در نتیجه این بیع هم باطل می‌باشد.

پاسخ به مانع دوم: رضایت بایع به انتقال مالش ولو در ضمن رضایت به مجموع

به نظر می‌آید در حالات عادی، قصد بایع در جایی که مال خودش را همراه با مال دیگری می‌فروشد، آن باشد که مبیعش را بفروشد و رضایت به انتقال مالش به مشتری دارد. اگر فرض کنیم مالک علم به فضولیت داشته باشد و بداند که فقط کتاب مکاسب ملک اوست، در این صورت واضح است که قصد بایع، بیع مالش بوده و رضایت به انتقال کتاب مکاسب به مشتری دارد، ولو اینکه بخش دیگر بیع باطل باشد. و اگر بایع علم به فضولیت نداشته باشد بلکه با گمان به اینکه هر دو بخش مبیع ملک خود اوست، اقدام به بیع کرده باشد ـ و حتّی چه بسا مالک هم در حین بیع مدعی نباشد ـ در این فرض هم قصد بایع به حسب معمول آن است که مالش را بفروشد و رضایت به انتقال مالش دارد و نهایت اینکه قصدش بیع هر دو منضمّاً به یکدیگر بوده در صورتی که هر دو ملکش باشند، لذا وقتی کشف خلاف می‌شود که بخشی از مبیع ملک او نیست، به معنای عدم رضایت بایع به بیع مال خودش نیست بلکه مال خودش با رضایت او منتقل می‌شود و مال دیگری با رضایت او منتقل نمی‌شود.

بله، نادراً ممکن است اتفاق بیفتد که بایع فقط در صورت انضمام، قصد بیع داشته باشد و حاضر به بیع بخشی از مبیع به تنهایی نباشد، امّا این هم به معنای عدم رضایت به بیع مال خودش نیست؛ چراکه رضایت به بیع مال خودش در ضمن مجموع داشته است، الا اینکه داعی‌اش آن بوده که هر دو بخش مبیع را با هم بفروشد و این داعی تخلف پیدا کرده، امّا تخلف داعی موجب بطلان بیع نیست. بنابراین بایع بالفعل رضایت دارد که بخشی از مبیع که ملک خودش است، در ضمن مجموع فروخته شود و بعداً که کشف می‌شود بخشی از مبیع ملک دیگری است، رضایت مالک نسبت به آن بخش بی‌تأثیر است امّا این به معنای عدم رضایت بالفعل نسبت به انتقال ملک خودش نیست، و بیش از این رضایت هم در صحّت بیع شرط نیست.

بله، بعد از کشف خلاف ممکن است بایع یک نوع پشیمانی داشته باشد، نظیر اینکه مبیعی را به قیمت بفروشد و بعداً بفهمد یادگار پدرش بوده است که اگر از ابتدا توجه داشت، آن را نمی‌فروخت و رضایت به بیع نداشت، امّا به هر حال الان فروخته و رضایت هم داشته است و تخلّف غرض هم موجب بطلان نیست. بنابراین بیع نسبت به مقدار مایَملک صحیح است و نهایت اگر مخالف صحیحة صفار نباشد، ممکن است کسی در صورت عدم علم بایع به فضولیت، قائل به خیار تبعّض صفقه برای بایع شود؛ چون عرفاً با هم فروختن به منزلة شرط است، کأنّ بایع گفته است من رضایت به بیع دین او دارم به شرط اینکه منضماً ملک مشتری شود، و وقتی امکان این معنا نبود، خیار تخلّف شرط دارد و در چنین صورتی این تخلّف در حدّ تخلّف داعی نیست بلکه بالاتر است و تخلّف شرط است. بله، اگر انشاء بایع به گونه‌ای باشد که هر دو را یک مبیع بدون انحلال فرض کرده باشد، می‌توان عقد را باطل دانس که این خارج از فرض است.

مانع سوم: «مجهول بودن ثمن در مقابل جزء مملوک بایع» و پاسخ به آن

مانع دیگر آن است ثمنی که در برابر جزء مملوک بایع قرار گرفته، مجهول است و معلوم نیست چه مقدار ثمن در مقابل ملک بایع و چه مقدار در مقابل ملک دیگری واقع شده است؛ چراکه معمولاً قیمت دو جزء مبیع متفاوت است و بایع هر دو را در مقابل ثمن واحد فروخته است، پس ثمنِ در مقابل ملک بایع مجهول است و بیع باطل می‌باشد. و این اشکال حتی در صورتی که مالک، بیع فضولی را اجازه بدهد [و قائل به صحّت فضولی با اجازة مالک شویم] باز هم وارد است و معلوم نیست چه مقدار از ثمن در مقابل ملک بایع و چه مقدار در مقابل ملک مالک واقع شده است و حداقل اینکه در حین انشاء معلوم نیست و لامحاله بیع مجهول بوده و باطل می‌باشد. بله، در موارد نادری که دو بخش مبیع، دقیقاً مثل هم باشند و هیچ تفاوتی نداشته باشند، این اشکال وجود ندارد؛ زیرا می‌توان ادعا کرد ثمن تنصیف می‌شود ...
 

براي دريافت متن کامل جلسه پنجاه و چهارم  اينـجا را کليک کنيد.

Share
   لطفا دیدگاه خود را بنویسید!
*نام:
ایمیل:
*نظر:
 
   نظرات کاربران
رنگ زمینه:
         
سایز قلم: سرعت:
جهت حرکت: تنظیم حرکت:    
   حدیث هفته
محبت امام حسین (ع)
امام صادق (ع): خداوند، هرگاه خير بنده‌اى را اراده كند، محبّت حسين عليه السّلام و عشق زيارتش را در دل او مى‌افكند؛ و خداوند، بدى هر كس را بخواهد، دشمنى با حسين عليه السّلام و زيارتش را در دل او مى‌افكند.
وسائل الشیعه، ج 10، ص 388
 
ورود کاربران

 

نام کاربري:
رمز عبور:
مرا به خاطر بسپار!

موجودی سبد:
 
   نظر سنجی
دیدگاه شما درباره کیفیّت تدوین و تنظیم تقریرات دروس خارج حضرت آیت الله مدرّسی یزدی دامت برکاته

عالی
خوب
متوسّط

 
   پیوندها
پایگاه‌های خبری 
وزارتخانه‌ها و سازمان‌ها 
علمی، پژوهشی 
فرهنگی و اطّلاع رسانی 
برخی سایت‌های مذهبی 
روزنامه‌ها 
حوزوی 
مراکز تحقیقاتی 
مراکز و مؤسّسات 
فروشگاه‌های اینترنتی کتاب 
بازرگاني، بانک و بيمه 
موتورهای جستجوگر 
نشریّات و مجلّات 
وبلاگ‌ها 
شبکه‌های اشتراک لینک 
 
   سایر پیوندها










 
 
 
 
 
 
کليّه حقوق مادّي و معنوي اين پايگاه متعلّق به مؤسّسه علمي، پژوهشي، فرهنگي پرتو ثقلين بوده و در جهت ترويج معارف اسلامي هيچ گونه محدوديّتي
نسبت به برداشت مطالب با ذکر منبع وجود ندارد. با معرّفي اين پايگاه به ديگران در اجر معنوي آن سهيم شويد.
® Copyright © 1397 Qommpth.ir All Rights Reserved