پايگاه اطّلاع رساني مؤسّسه علمي، پژوهشي، فرهنگي پرتو ثقلين | qommpth.ir
     
 
فارسي | العربيه | اردو 
 
   
  •  
  • 29 خرداد 1397
  • 2018 Jun 19
 
 
   ویژه ها




 
   اوقات شرعي
 
   آمار پایگاه
امروز: 942
دیروز: 1917
ماه جاری: 47064
امسال: 152305
کل: 1123286
 
**به پایگاه اطّلاع رسانی مؤسّسه علمي، پژوهشي، فرهنگي پرتو ثقلين (پایگاه انعکاس و انتشار کامل اخبار و آثار حضرت آيت الله سيّد محمّد رضا مدرّسي طباطبايي يزدي دامت برکاته) خوش آمدید.**    بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَنِ الرَّحِيمِ اِلهى عَظُمَ الْبَلاَّءُ وَبَرِحَ الْخَفاَّءُ وَانْکَشَفَ الْغِطاَّءُ وَانْقَطَعَ الرَّجاَّءُ وَضاقَتِ الاْرْضُ وَمُنِعَتِ السَّماَّءُ واَنْتَ الْمُسْتَعانُ وَاِلَیْکَ الْمُشْتَکى وَعَلَیْکَ الْمُعَوَّلُ فِى الشِّدَّةِ وَالرَّخاَّءِ اَللّهُمَّ صَلِّ عَلى مُحَمَّدٍ وَ آلِ مُحَمَّدٍ اُولِى الاْمْرِ الَّذینَ فَرَضْتَ عَلَیْنا طاعَتَهُمْ وَعَرَّفْتَنا بِذلِکَ مَنْزِلَتَهُمْ فَفَرِّجْ عَنا بِحَقِّهِمْ فَرَجاً عاجِلا قَریباً کَلَمْحِ الْبَصَرِ اَوْ هُوَ اَقْرَبُ یا مُحَمَّدُ یا عَلِىُّ یا عَلِىُّ یا مُحَمَّدُ اِکْفِیانى فَاِنَّکُما کافِیانِ وَانْصُرانى فَاِنَّکُما ناصِرانِ یا مَوْلانا یا صاحِبَ الزَّمانِ الْغَوْثَ الْغَوْثَ الْغَوْثَ اَدْرِکْنى اَدْرِکْنى اَدْرِکْنى السّاعَةَ السّاعَةَ السّاعَةَ الْعَجَلَ الْعَجَلَ الْعَجَلَ یا اَرْحَمَ الرّاحِمینَ بِحَقِّ مُحَمَّدٍ وَآلِهِ الطّاهِرینَ     
تاریخ انتشار: 7/3/1397 - 17:43
کد درس: 1074 تعداد بازدید: 32 تعداد نظرات کاربران: 0  

تقریرات دروس خارج فقه
حضرت آیت الله سیّد محمّد رضا مدرّسی طباطبایی یزدی (دامت برکاته)
سال تحصیلی 97-1396
جلسة چهل و هشتم؛ ‌شنبه 16/10/1396

إن قلت: همان‌طور که سید خویی قدس سره فرمودند، ضمان به معنای اشتغال ذمه است و اشتغال ذمه هم سببش یا تجارت است یا استیلاء یا اتلاف و یا شرط در ضمن عقد، در حالی که هیچ کدام از این اسباب در ما نحن فیه وجود ندارد.

قلت: اینکه سید خویی قدس سره فرمودند اشتغال ذمه متوقف بر اسباب خاصه است و منحصر در «تجارت، استیلاء، اتلاف و شرط در ضمن عقد» می‌باشد، خدمت ایشان عرض می‌کنیم: مرادتان از «تجارت» چیست؟ اگر بگویید فقط عقد یا ایقاعِ تجاری مراد است، می‌گوییم دلیلی بر این تخصیص وجود ندارد؛ زیرا اینکه عقود تجاریه مثل بیع، اجاره و ... مفید اشتغال ذمه است، به خاطر آن است که تحت عمومات امضای معاملات ـ یا احیاناً ادلة خاصه‌ای که در بعض موارد وجود دارد ـ قرار می‌گیرند و این عمومات، اختصاص به عقود تجاریه ندارد، بلکه شامل هر چیزی می‌شود که عقد بر آن صادق باشد و چون بیان کردیم ضمانِ به معنای «ضمّ ذمة الی ذمة» در نظر عرف و عقلاء «عقد» است و علی الفرض مانع دیگری هم وجود ندارد، لذا طبق «اوفوا بالعقود» حکم به صحّت آن می‌شود.

خود سید خویی قدس سره هم باید قائل به این مطلب باشند و شاهدش هم آن است که ایشان در ادامة مطلب و نیز در شرط هفتمِ ضمان، به حسب تحلیلی که دارند، فرموده‌اند: گرچه «اوفوا بالعقود» نمی‌تواند شامل ضمان به نحو «ضمّ ذمة الی ذمة» شود؛ چراکه «اوفوا بالعقود» اختصاص به عقود تجاریه دارد، امّا مانعی از تصحیح این نحوة ضمان از طریق تعهّد ضامن به پرداخت دین به مضمونٌ‌له وجود ندارد؛ یعنی ضامن بدون اینکه ذمة خود را مشغول کند، تعهّد می‌کند دین مضمونٌ‌عنه را در صورتی که أداء نکرد، به دائن بپردازد، و این غیر از ضمان مصطلح در فقه است. و در نهایت هم می‌فرمایند: چنین ضمانی در نزد عقلاء امری متعارف است که عقد بر آن صادق بوده و در نتیجه مشمول عمومات و اطلاقات می‌باشد.

بنابراین سید خویی قدس سره صحّت ضمان غیر مصطلح در نزد شیعه را از طریق تعهّد تکلیفی درست کردند و فرمودند «عقد» بر آن صادق بوده و واجب الوفاء است. خدمت ایشان عرض می‌کنیم: صرف اینکه مفاد ضمان این باشد که ذمة ضامن مشغول باشد، آیا موجب می‌شود ضمانِ مذکور از حیطة عقد بودن خارج شود و دیگر مفهوم عقد بر آن صادق نباشد؟! دلیلی بر این حرف وجود ندارد که اگر ضامن فقط تعهد عملی به پرداخت دین داشته باشد، عقد صادق باشد امّا اگر اشتغال ذمه داشته باشد و به مقتضای آن، دین را پرداخت کند عقد صادق نباشد.

بنابراین نتیجه این شد: کلام سید یزدی قدس سره که فرمودند ضمان به نحو «ضمّ ذمة الی ذمة» در صورتی که چنین انشاء شده باشد، مشمول عمومات از جمله «اوفوا بالعقود» است، تمام است هرچند این نظر مخالف نظر اکثریت فقهای شیعه است.

2. تمسّک به «المؤمنون عند شروطهم» در تصحیح ضمان به نحو «ضمّ ذمة الی ذمة»

یکی دیگر از عمومات اولیه که سید یزدی قدس سره تصریح فرمودند شامل ضمان به نحو «ضمّ ذمة» می‌شود، «المؤمنون عند شروطهم» است. البته طبق مبنای ما که شمول «اوفوا بالعقود» را پذیرفتیم، دیگر عدم تمامیت تمسّک به «المؤمنون عند شروطهم» مهم نیست و یک بحث مبنایی دارد که إن شاء الله در جای خود بررسی خواهیم کرد. منتها اجمالاً ـ هرچند سید حکیم قدس سره نسبتاً مفصل وارد بررسی آن شده‌اند ـ عرض می‌کنیم: ظاهرِ شرط آن است که باید در ضمن عقد باشد؛ یعنی التزامی است که در ضمن التزام دیگر است (التزام فی التزام) یا چیزی شبیه به آن ـ که قبلاً ذکر کردیم ـ لامحاله مثل ما نحن فیه را شامل نمی‌شود. مضافاً به بعض شبهات دیگری که وجود دارد و فعلاً لزومی ندارد وارد بحث آن شویم ...
 

براي دريافت متن کامل جلسه چهل و هشتم  اينـجا را کليک کنيد.

Share
   لطفا دیدگاه خود را بنویسید!
*نام:
ایمیل:
*نظر:
 
   نظرات کاربران
رنگ زمینه:
         
سایز قلم: سرعت:
جهت حرکت: تنظیم حرکت:    
   حدیث هفته
عقل مهار نادانی است
پيامبر گرامی اسلام (ص): عقل، بازدارنده از جهل است و نفْس، به سانِ پليدترين چارپاست كه اگر مهار نگردد، سرگردان مى‌شود. پس عقل، مهار نادانى است.
تحف العقول، ص 15
 
ورود کاربران

 

نام کاربري:
رمز عبور:
مرا به خاطر بسپار!

موجودی سبد:
 
   نظر سنجی
دیدگاه شما درباره کیفیّت تدوین و تنظیم تقریرات دروس خارج حضرت آیت الله مدرّسی یزدی دامت برکاته

عالی
خوب
متوسّط

 
   پیوندها
پایگاه‌های خبری 
وزارتخانه‌ها و سازمان‌ها 
علمی، پژوهشی 
فرهنگی و اطّلاع رسانی 
برخی سایت‌های مذهبی 
روزنامه‌ها 
حوزوی 
مراکز تحقیقاتی 
مراکز و مؤسّسات 
فروشگاه‌های اینترنتی کتاب 
بازرگاني، بانک و بيمه 
موتورهای جستجوگر 
نشریّات و مجلّات 
وبلاگ‌ها 
شبکه‌های اشتراک لینک 
 
   سایر پیوندها










 
 
 
 
 
 
کليّه حقوق مادّي و معنوي اين پايگاه متعلّق به مؤسّسه علمي، پژوهشي، فرهنگي پرتو ثقلين بوده و در جهت ترويج معارف اسلامي هيچ گونه محدوديّتي
نسبت به برداشت مطالب با ذکر منبع وجود ندارد. با معرّفي اين پايگاه به ديگران در اجر معنوي آن سهيم شويد.
® Copyright © 1397 Qommpth.ir All Rights Reserved