پايگاه اطّلاع رساني مؤسّسه علمي، پژوهشي، فرهنگي پرتو ثقلين | qommpth.ir
     
 
فارسي | العربيه | اردو 
 
   
  •  
  • 29 مهر 1397
  • 2018 Oct 21
 
 
   ویژه ها




 
   اوقات شرعي
 
   آمار پایگاه
امروز: 1618
دیروز: 1766
ماه جاری: 53184
امسال: 357679
کل: 1328660
 
**به پایگاه اطّلاع رسانی مؤسّسه علمي، پژوهشي، فرهنگي پرتو ثقلين (پایگاه انعکاس و انتشار کامل اخبار و آثار حضرت آيت الله سيّد محمّد رضا مدرّسي طباطبايي يزدي دامت برکاته) خوش آمدید.**    بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَنِ الرَّحِيمِ اِلهى عَظُمَ الْبَلاَّءُ وَبَرِحَ الْخَفاَّءُ وَانْکَشَفَ الْغِطاَّءُ وَانْقَطَعَ الرَّجاَّءُ وَضاقَتِ الاْرْضُ وَمُنِعَتِ السَّماَّءُ واَنْتَ الْمُسْتَعانُ وَاِلَیْکَ الْمُشْتَکى وَعَلَیْکَ الْمُعَوَّلُ فِى الشِّدَّةِ وَالرَّخاَّءِ اَللّهُمَّ صَلِّ عَلى مُحَمَّدٍ وَ آلِ مُحَمَّدٍ اُولِى الاْمْرِ الَّذینَ فَرَضْتَ عَلَیْنا طاعَتَهُمْ وَعَرَّفْتَنا بِذلِکَ مَنْزِلَتَهُمْ فَفَرِّجْ عَنا بِحَقِّهِمْ فَرَجاً عاجِلا قَریباً کَلَمْحِ الْبَصَرِ اَوْ هُوَ اَقْرَبُ یا مُحَمَّدُ یا عَلِىُّ یا عَلِىُّ یا مُحَمَّدُ اِکْفِیانى فَاِنَّکُما کافِیانِ وَانْصُرانى فَاِنَّکُما ناصِرانِ یا مَوْلانا یا صاحِبَ الزَّمانِ الْغَوْثَ الْغَوْثَ الْغَوْثَ اَدْرِکْنى اَدْرِکْنى اَدْرِکْنى السّاعَةَ السّاعَةَ السّاعَةَ الْعَجَلَ الْعَجَلَ الْعَجَلَ یا اَرْحَمَ الرّاحِمینَ بِحَقِّ مُحَمَّدٍ وَآلِهِ الطّاهِرینَ     
تاریخ انتشار: 2/3/1397 - 17:50
کد درس: 1063 تعداد بازدید: 243 تعداد نظرات کاربران: 0  

تقریرات دروس خارج فقه
حضرت آیت الله سیّد محمّد رضا مدرّسی طباطبایی یزدی (دامت برکاته)
سال تحصیلی 97-1396
جلسة سی و هشتم؛ دوشنبه 27/9/1396

اشکال سوم سید یزدی قدس سره بر کلام شیخ قدس سره

سید یزدی قدس سره می‌فرمایند: فرضاً بپذیریم ید لاحق و سابق با هم تفاوت دارد و نیز بپذیریم لاحق بر روی بدل ید گذاشته است، امّا مقتضای ضمان عین با وصف «له البدل» آن است که لاحق، فقط در مقابل مالک ضامن باشد؛ زیرا علی الفرض عینِ موصوفِ به «له البدل» برای مالک است. امّا لاحق هیچ ضمانی نسبت به سابق که «علیه البدل» است ندارد؛ چراکه نه مالی را از سابق تلف کرده، نه عقد ضمان با او بسته و نه ید بر روی ملک او گذاشته است، بلکه ید بر روی ملک مالک گذاشته است. بنابراین لاحق در برابر سابق ضامن نیست، لذا اگر مالک به سابق رجوع کرد و غرامت را از او گرفت، سابق حق رجوع به لاحق را ندارد.

پاسخ مستفاد از کلام محقق نائینی قدس سره به اشکال سوم سید یزدی قدس سره و مناقشه در آن

محقق نائینی قدس سره تصریح به جواب این اشکال نکرده‌اند بلکه فرموده‌اند از آنچه در این مسئله بیان کردیم، جواب این اشکال و سایر اشکالات روشن می‌شود. آنچه از کلمات مرحوم نائینی استفاده می‌شود آن است که چون لاحق، ضامن عینی بوده که در ذمة سابق است و ذمة لاحق، مُخرج ما فی ذمة السابق است ـ چراکه عین از طریق ذمة سابق به ذمة لاحق منتقل شده ـ لذا اگر مالک به سابق رجوع کند، سابق حق رجوع به لاحق را دارد.

اما همان‌طور که قبلاً توضیح دادیم، این کلام اشکالات متعدده‌ای دارد و در حقیقت ادعایی است که دلیلی برای اثبات آن وجود ندارد، بلکه محقق نائینی اصل مدعا را دلیل اخذ کرده‌اند. مدعای ایشان این بود که «اگر سابق بدل را بپردازد، حق رجوع به لاحق را دارد» و در تعلیل آن چنین فرمودند: «لاحق، ضامن ما فی ذمة السابق است و ذمة لاحق، مخرج ما فی ذمة السابق است». بنابراین معلوم می‌شود اشکال سوم سید یزدی قدس سره بر کلام شیخ قدس سره وارد است و کلام محقق نائینی قدس سره هم نمی‌تواند جواب به اشکال باشد.

اشکال چهارم سید یزدی قدس سره بر کلام شیخ قدس سره

سید یزدی قدس سره می‌فرمایند: لازمة کلام شیخ قدس سره که فرمودند «وجه جواز رجوع سابق به لاحق آن است که لاحق، ضامن عین با وصف له البدل شده است، برخلاف سابق که ضامن عین بدون وصف مذکور است» آن است که در مسئلة «ضمان اثنین لواحد» ـ که مرحوم شیخ قدس سره آن را به عنوان شاهد بر اصل مدعایشان ذکر کردند ـ ضامن اوّل بعد از أدای دین، حق رجوع به ضامن دوم را داشته باشد؛ مثلاً اگر زید بدهکار به عمرو باشد و دو نفر علی وجه الإستقلال دین زید را به عهده بگیرند، روشن است که دائن می‌تواند به هر یک از ضامنین رجوع کند و آن ضامنی که دین را أداء کرده نیز اگر به امر یا رضایت مضمونٌ‌عنه ضامن شده باشد، می‌تواند به مضمونٌ‌عنه رجوع کند ـ ولی اگر تبرعاً ضامن شده باشد حق رجوع به مضمونٌ‌عنه را ندارد ـ امّا بین خود این دو ضامن‌ هیچ رابطه‌ای نیست و هیچ‌کدام در صورت پرداخت دین، حق رجوع به ضامن دیگر را ندارند، در حالی که لازمة معیار مرحوم شیخ قدس سره آن است که ضامن اوّل در صورت أدای دین، حق رجوع به ضامن دوم را داشته باشد؛ زیرا ضامن دوم چیزی را ضمانت کرده که وصف «له البدل» را داشته است؛ چراکه ضامن اول قبلاً آن چیز را ضمانت کرده بود و وصف «له البدل» برای آن حاصل شده بود، برخلاف ضامن اول که چیزی را ضمانت کرده که وصف «له البدل» را نداشته است. بنابراین طبق معیار مرحوم شیخ، ضامن اوّل در صورت أداء دین، باید حق رجوع به ضامن دوم را داشته باشد، در حالی که این حرف قابل التزام نیست.

پاسخ به اشکال چهارم سید یزدی قدس سره

محقق نائینی قدس سره در ضمن کلمات خود به این اشکال چنین پاسخ دادند که این نحوة ضمان را قبول ندارند که دو نفر، در عرض هم و علی وجه الاستقلال ضامن از واحد باشند، بلکه فقط نفر اوّل ضامن است و نهایت اینکه نفر دوم مکلّف به الزام ضامن اول به ردّ عین است. و اگر کسی اصرار داشته باشد که نفر دوم هم ضامن است، ایشان فرمودند ضمانش به نحو طولی است؛ یعنی نفر دوم ضمانت می‌کند آنچه را که نفر اول ضمانت کرده است. بنابراین محقق نائینی قدس سره پاسخ مبنایی دادند که ما ضمان عرضی را قبول نداریم، اما اگر کسی ضمان عرضی را بپذیرد، این اشکال وارد است ـ البته با صرف نظر از جوابی که خواهیم داد ـ و محقق نائینی قدس سره اشکال را دفع نفرمودند.

امّا به نظر می‌رسد این اشکال سید یزدی قدس سره وارد نباشد و می‌توان از کلام مرحوم شیخ دفاع کرد؛ زیرا شیخ قدس سره در مورد مُبدَل و بدل فرمودند که لاحق به نحو علی البدل ضامن است؛ یعنی در جایی که عینی موجود باشد و با وصف «له البدل» به ضمان لاحق بیاید، شیخ فرمودند لاحق ضامن مبدل و بدل است علی سبیل البدل، امّا در مسئلة «ضمان اثنین لواحد» اصلاً بدل و مبدل نداریم؛ زیرا آنچه به ذمة ضامن اول آمده، دین است و دین که بدل ندارد ـ بلکه بدل در مورد اعیان خارجیه است ـ و لذا نمی‌توان گفت ضامن دوّم ضمانت کرده است چیزی را که له البدل ...
 

براي دريافت متن کامل جلسه سی و هشتم  اينـجا را کليک کنيد.

Share
   لطفا دیدگاه خود را بنویسید!
*نام:
ایمیل:
*نظر:
 
   نظرات کاربران
رنگ زمینه:
         
سایز قلم: سرعت:
جهت حرکت: تنظیم حرکت:    
   حدیث هفته
محبت امام حسین (ع)
امام صادق (ع): خداوند، هرگاه خير بنده‌اى را اراده كند، محبّت حسين عليه السّلام و عشق زيارتش را در دل او مى‌افكند؛ و خداوند، بدى هر كس را بخواهد، دشمنى با حسين عليه السّلام و زيارتش را در دل او مى‌افكند.
وسائل الشیعه، ج 10، ص 388
 
ورود کاربران

 

نام کاربري:
رمز عبور:
مرا به خاطر بسپار!

موجودی سبد:
 
   نظر سنجی
دیدگاه شما درباره کیفیّت تدوین و تنظیم تقریرات دروس خارج حضرت آیت الله مدرّسی یزدی دامت برکاته

عالی
خوب
متوسّط

 
   پیوندها
پایگاه‌های خبری 
وزارتخانه‌ها و سازمان‌ها 
علمی، پژوهشی 
فرهنگی و اطّلاع رسانی 
برخی سایت‌های مذهبی 
روزنامه‌ها 
حوزوی 
مراکز تحقیقاتی 
مراکز و مؤسّسات 
فروشگاه‌های اینترنتی کتاب 
بازرگاني، بانک و بيمه 
موتورهای جستجوگر 
نشریّات و مجلّات 
وبلاگ‌ها 
شبکه‌های اشتراک لینک 
 
   سایر پیوندها










 
 
 
 
 
 
کليّه حقوق مادّي و معنوي اين پايگاه متعلّق به مؤسّسه علمي، پژوهشي، فرهنگي پرتو ثقلين بوده و در جهت ترويج معارف اسلامي هيچ گونه محدوديّتي
نسبت به برداشت مطالب با ذکر منبع وجود ندارد. با معرّفي اين پايگاه به ديگران در اجر معنوي آن سهيم شويد.
® Copyright © 1397 Qommpth.ir All Rights Reserved