پايگاه اطّلاع رساني مؤسّسه علمي، پژوهشي، فرهنگي پرتو ثقلين | qommpth.ir
     
 
فارسي | العربيه | اردو 
 
   
  •  
  • 1 آبان 1397
  • 2018 Oct 23
 
 
   ویژه ها




 
   اوقات شرعي
 
   آمار پایگاه
امروز: 897
دیروز: 2265
ماه جاری: 896
امسال: 361917
کل: 1332899
 
**به پایگاه اطّلاع رسانی مؤسّسه علمي، پژوهشي، فرهنگي پرتو ثقلين (پایگاه انعکاس و انتشار کامل اخبار و آثار حضرت آيت الله سيّد محمّد رضا مدرّسي طباطبايي يزدي دامت برکاته) خوش آمدید.**    بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَنِ الرَّحِيمِ اِلهى عَظُمَ الْبَلاَّءُ وَبَرِحَ الْخَفاَّءُ وَانْکَشَفَ الْغِطاَّءُ وَانْقَطَعَ الرَّجاَّءُ وَضاقَتِ الاْرْضُ وَمُنِعَتِ السَّماَّءُ واَنْتَ الْمُسْتَعانُ وَاِلَیْکَ الْمُشْتَکى وَعَلَیْکَ الْمُعَوَّلُ فِى الشِّدَّةِ وَالرَّخاَّءِ اَللّهُمَّ صَلِّ عَلى مُحَمَّدٍ وَ آلِ مُحَمَّدٍ اُولِى الاْمْرِ الَّذینَ فَرَضْتَ عَلَیْنا طاعَتَهُمْ وَعَرَّفْتَنا بِذلِکَ مَنْزِلَتَهُمْ فَفَرِّجْ عَنا بِحَقِّهِمْ فَرَجاً عاجِلا قَریباً کَلَمْحِ الْبَصَرِ اَوْ هُوَ اَقْرَبُ یا مُحَمَّدُ یا عَلِىُّ یا عَلِىُّ یا مُحَمَّدُ اِکْفِیانى فَاِنَّکُما کافِیانِ وَانْصُرانى فَاِنَّکُما ناصِرانِ یا مَوْلانا یا صاحِبَ الزَّمانِ الْغَوْثَ الْغَوْثَ الْغَوْثَ اَدْرِکْنى اَدْرِکْنى اَدْرِکْنى السّاعَةَ السّاعَةَ السّاعَةَ الْعَجَلَ الْعَجَلَ الْعَجَلَ یا اَرْحَمَ الرّاحِمینَ بِحَقِّ مُحَمَّدٍ وَآلِهِ الطّاهِرینَ     
تاریخ انتشار: 9/2/1397 - 16:53
کد درس: 1055 تعداد بازدید: 335 تعداد نظرات کاربران: 0  

تقریرات دروس خارج فقه
حضرت آیت الله سیّد محمّد رضا مدرّسی طباطبایی یزدی (دامت برکاته)
سال تحصیلی 97-1396
جلسة سی‌ام؛ دوشنبه 13/9/1396

شیخ قدس سره در ما نحن فیه سه تشبیه دیگر به بعض موارد ذکر می‌فرمایند که مشهور شیعه یا لااقل عدة قابل اعتنایی قائل هستند و در بعض موارد آن چه بسا بتوان گفت لاخلاف است که ضمان به معنای «ضم ذمة الی ذمة» است؛ نه به معنای «نقل ذمة».

تشبیه دوم شیخ قدس سره آن است که ما نحن فیه در نزد شیعه مانند ضمان عهدة عوضین برای هر یک از بایع یا مشتری است، کما اینکه فخر المحققین قدس سره در ایضاح الفوائد ذکر کرده است. توضیح بیشتر اینکه:

اگر مشتری شک داشته باشد که بایع، فضولی است و مبیعِ غیر را به او می‌فروشد و چه بسا بعداً مالک اجازه نکند و مبیع را از او بگیرد و بایع فضولی ثمن را به او بازنگرداند و یا اینکه مشتری احتمال بدهد بایع ظالم است و بعد از اینکه ثمن را تحویل گرفت، مبیع را تحویل ندهد و امثال این احتمالات، مشتری می‌تواند در چنین مواردی از بایع درخواست کند که مبیع را توسط شخص ثالث برای او ضمانت کند و یا خود فرد ثالث ابتدائاً و یا به درخواست مشتری ضمانت کند که اگر بایع ظالم بود، مبیع را از او بگیرد و تحویل دهد و یا در صورتی که مبیع مستحق للغیر بود، ثمن یا بدلش را به مشتری بدهد؛ چه از بایع بگیرد و به مشتری بدهد و چه خودش بدل را بدهد.

این مسئله از جانب بایع هم قابل تصویر است؛ یعنی اگر بایع احتمال بدهد که مشتری فضولی است و ثمنِ غیر را تحویل او می‌دهد و یا احتمال دهد مشتری ظالم باشد و بعد از دریافت مبیع، ثمن را نپردازد، بایع می‌تواند درخواست کند که فرد ثالث، ثمن یا بدل آن را برای او ضمانت کند و یا اینکه شخص ثالث، مبیع را برای بایع ضمانت کند که اگر ثمن مستحق للغیر بود، مبیع یا بدل آن را به بایع بپردازد.

در این موارد ضمان به معنای «ضمّ ذمّة الی ذمة» است؛ چراکه مثلاً با ضمانت مبیع توسط فرد ثالث، ضمان مبیع از عهدة بایع ساقط نمی‌شود، بلکه همچنان بایع وظیفه دارد که مبیع یا بدلش را ـ البته اگر معامله از باب «کل مبیع تلف قبل قبضه فهو من مال بایعه» منفسخ نشود ـ به مشتری تحویل دهد. پس هم بایع ضامن است و هم فرد ثالث، و این دو ضمان در عرض هم است منتها علی سبیل البدل؛ یعنی اگر یکی از این دو نفر، عین و یا بدل را به مشتری تحویل داد، حق مشتری ساقط می‌شود. همچنین اگر فرد ثالث ثمن را برای بایع ضمانت کرد، عهدة مشتری از ضمان ثمن بریء نمی‌شود بلکه هر دو در عرض هم و علی سبیل البدل ضامن هستند. بنابراین ضمان در این موارد به معنای «ضمّ ذمّة الی ذمّة» است؛ نه به معنای «نقل ذمّة الی ذمّة».

تشبیه دیگر اینکه ما نحن فیه مانند ضمان اعیان مضمونه است. در بعض موارد، عینی که در دست شخصی است مضمون می‌باشد؛ یعنی اگر تلف شد باید بدلش را بدهد و اگر باقی باشد باید همان عین را برگرداند، مانند «مقبوض به عقد فاسد» ـ که در بحث «ما یضمن بصحیحه یضمن بفاسده» موارد آن را ذکر کردیم ـ و یا مانند عاریه‌ای که بالذات مضمونه است، مانند عاریة «ذهب و فضه» علی احتمالٍ، و یا عاریه‌ای که به سبب شرط مضمونه شود، مانند اینکه کسی لباسی را عاریه بدهد و بر او شرط ضمان کند، حال اگر در این موارد مالک یا معیر از مشتری یا مستعیر در خواست کند که شخص ثالثی متاع را برای او ضمانت کند، به این موارد اصطلاحاً ضمان اعیان مضمونه می‌گویند که ضمان در مورد آن به معنای «ضمّ ذمّة الی ذمّة» است؛ زیرا ضمان عین هم بر عهدة کسی است که عین در دستش است و هم با عقد خاصی بر عهدة شخص ثالث است و ذمة هر دو در عرض هم، به مالک یا معیر مشغول است، البته علی سبیل البدل.

تشبیه چهارم اینکه ما نحن فیه نظیر ضمان دو نفر از شخص واحد است، کما اینکه ابن حمزه در باب ضمان فرموده است دو [یا چند] نفر می‌توانند ضامن یک نفر شوند؛ یعنی در باب ضمان که به معنای «نقل ذمّة الی ذمّة» است دو نفر مثلاً به زید بگویند آنچه را که در ذمة عمرو طلبکار هستی، به ذمة ما منتقل کن، یا به تعبیر دیگر ما ضامن او می‌شویم. در این صورت اگر طلبکار قبول کند، ذمة بدهکار منتقل به ضامنین می‌شود. انتقال ذمه هم به دو نحو متصور است:

یا به نحو اشتراکی است؛ یعنی هر یک از دو ضامن، نصف دین را به ذمه می‌گیرند که این صورت مشکلی ندارد و شاهد برای ما نحن فیه نیست. صورت دوم اینکه هر کدام علی وجه الإستقلال، دین را به ذمه می‌گیرند؛ یعنی ضامن الف می‌گوید من تمام بدهی آن شخص را به ذمه می‌گیرم و ضامن ب هم می‌گوید من تمام بدهی او را به ذمه می‌گیرم، که در اینجا هم ضمان به معنای «ضم ذمة الی ذمة» است ...
 

براي دريافت متن کامل جلسه سی‌ام  اينـجا را کليک کنيد.

Share
   لطفا دیدگاه خود را بنویسید!
*نام:
ایمیل:
*نظر:
 
   نظرات کاربران
رنگ زمینه:
         
سایز قلم: سرعت:
جهت حرکت: تنظیم حرکت:    
   حدیث هفته
محبت امام حسین (ع)
امام صادق (ع): خداوند، هرگاه خير بنده‌اى را اراده كند، محبّت حسين عليه السّلام و عشق زيارتش را در دل او مى‌افكند؛ و خداوند، بدى هر كس را بخواهد، دشمنى با حسين عليه السّلام و زيارتش را در دل او مى‌افكند.
وسائل الشیعه، ج 10، ص 388
 
ورود کاربران

 

نام کاربري:
رمز عبور:
مرا به خاطر بسپار!

موجودی سبد:
 
   نظر سنجی
دیدگاه شما درباره کیفیّت تدوین و تنظیم تقریرات دروس خارج حضرت آیت الله مدرّسی یزدی دامت برکاته

عالی
خوب
متوسّط

 
   پیوندها
پایگاه‌های خبری 
وزارتخانه‌ها و سازمان‌ها 
علمی، پژوهشی 
فرهنگی و اطّلاع رسانی 
برخی سایت‌های مذهبی 
روزنامه‌ها 
حوزوی 
مراکز تحقیقاتی 
مراکز و مؤسّسات 
فروشگاه‌های اینترنتی کتاب 
بازرگاني، بانک و بيمه 
موتورهای جستجوگر 
نشریّات و مجلّات 
وبلاگ‌ها 
شبکه‌های اشتراک لینک 
 
   سایر پیوندها










 
 
 
 
 
 
کليّه حقوق مادّي و معنوي اين پايگاه متعلّق به مؤسّسه علمي، پژوهشي، فرهنگي پرتو ثقلين بوده و در جهت ترويج معارف اسلامي هيچ گونه محدوديّتي
نسبت به برداشت مطالب با ذکر منبع وجود ندارد. با معرّفي اين پايگاه به ديگران در اجر معنوي آن سهيم شويد.
® Copyright © 1397 Qommpth.ir All Rights Reserved