پايگاه اطّلاع رساني مؤسّسه علمي، پژوهشي، فرهنگي پرتو ثقلين | qommpth.ir
     
 
فارسي | العربيه | اردو 
 
   
  •  
  • 1 آذر 1396
  • 2017 Nov 22
 
 
   ویژه ها




 
   اوقات شرعي
 
   آمار پایگاه
امروز: 65
دیروز: 1633
ماه جاری: 64
امسال: 237277
کل: 809151
 
**به پایگاه اطّلاع رسانی مؤسّسه علمي، پژوهشي، فرهنگي پرتو ثقلين (پایگاه انعکاس و انتشار کامل اخبار و آثار حضرت آيت الله سيّد محمّد رضا مدرّسي طباطبايي يزدي دامت برکاته) خوش آمدید.**    بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَنِ الرَّحِيمِ اِلهى عَظُمَ الْبَلاَّءُ وَبَرِحَ الْخَفاَّءُ وَانْکَشَفَ الْغِطاَّءُ وَانْقَطَعَ الرَّجاَّءُ وَضاقَتِ الاْرْضُ وَمُنِعَتِ السَّماَّءُ واَنْتَ الْمُسْتَعانُ وَاِلَیْکَ الْمُشْتَکى وَعَلَیْکَ الْمُعَوَّلُ فِى الشِّدَّةِ وَالرَّخاَّءِ اَللّهُمَّ صَلِّ عَلى مُحَمَّدٍ وَ آلِ مُحَمَّدٍ اُولِى الاْمْرِ الَّذینَ فَرَضْتَ عَلَیْنا طاعَتَهُمْ وَعَرَّفْتَنا بِذلِکَ مَنْزِلَتَهُمْ فَفَرِّجْ عَنا بِحَقِّهِمْ فَرَجاً عاجِلا قَریباً کَلَمْحِ الْبَصَرِ اَوْ هُوَ اَقْرَبُ یا مُحَمَّدُ یا عَلِىُّ یا عَلِىُّ یا مُحَمَّدُ اِکْفِیانى فَاِنَّکُما کافِیانِ وَانْصُرانى فَاِنَّکُما ناصِرانِ یا مَوْلانا یا صاحِبَ الزَّمانِ الْغَوْثَ الْغَوْثَ الْغَوْثَ اَدْرِکْنى اَدْرِکْنى اَدْرِکْنى السّاعَةَ السّاعَةَ السّاعَةَ الْعَجَلَ الْعَجَلَ الْعَجَلَ یا اَرْحَمَ الرّاحِمینَ بِحَقِّ مُحَمَّدٍ وَآلِهِ الطّاهِرینَ     
تاریخ انتشار: 6/8/1396 - 21:06
کد درس: 1033 تعداد بازدید: 54 تعداد نظرات کاربران: 0  

تقریرات دروس خارج فقه
حضرت آیت الله سیّد محمّد رضا مدرّسی طباطبایی یزدی (دامت برکاته)
سال تحصیلی 97-1396
جلسة هشتم؛ ‌یکشنبه 16/7/1396

مناقشه در وجه مرحوم نائینی قدس سره

استدلالی که مرحوم نائینی قدس سره برای اثبات مطلب إرائه کردند نیز ناتمام است؛ زیرا «إنشاء تملیک» از شئون سلطنت مالک بر مالش و از شئون مالک بما هو مالک نیست، بلکه انشاء تملیک از شئون هرکسی است که قدرت بر اعتبار داشته باشد؛ چه آن فرد مالک باشد و چه بیگانة از مال. بله، در صورتی که خود مالک انشاء تملیک کند، چون انشاء عقد منتسب به مالک است، عقلاء ملتزم به مفاد انشاء هستند و اثر را بر آن مترتب می‌کنند، برخلاف جایی که انشاء تملیک توسط فضولی محقق شده باشد که مادامی که مالک اجازه نکند، عرفاً و عقلائاً اثری بر آن مترتب نیست و مالک ملزم به آن نیست، ولی این منافاتی با آن ندارد که فضولی و یا هر کسی که قدرت بر انشاء دارد، سلطنت بر نفس انشاء داشته باشد. و اساساً اینکه می‌گویند عاقد فضولی فلان عقد را محقق کرده، گواه آن است که سلطنتِ بر انشاء تملیک داشته است، در حالی که اگر فضولی سلطنت نداشت باید ملتزم می‌شدیم هیچ انشایی رخ نداده است، و این خلاف فرض است؛ چراکه محل بحث در مسئلة فضولی آن است که اگر مالک همان انشاء فضولی را اجازه ‌کند آیا عقد صحیح شده و اثر مترتب می‌‌شود یا نه.

بنابراین چون وجود انشاء تملیکی در اختیار مالک بما هو مالک نیست، لذا رفعش هم لزوماً در اختیار مالک نیست، به این معنا که چون مالک است پس حتماً می‌تواند انشاء تملیکی فضولی را امحاء و اعدام کند، بلکه این انشاء در عالم اعتبار محقق شده و همچنان باقی است و مالک حتی اگر صد بار هم بگوید این انشاء را نابود کردم، اثری ندارد و انشاء تملیک از بین نمی‌رود. به تعبیر دیگر اعدام انشاء تملیک، مقتضای سلطنت مالک بر مالش نیست تا اینکه مرحوم نائینی بفرماید: «التزام به بقاء قابلیت عقد برای لحوق اجازه در صورت ردّ مالک، به معنای قصر سلطنت مالک است» بلکه سلطنت مالک در جای خود محفوظ است و بقاء این وجود اعتباری و انشائی، علل خود را دارد و اصلاً از شئون سلطنت مالک بما هو مالک نیست.

از آنچه نسبت به ردّ استدلال مرحوم نائینی قدس سره بیان کردیم، پاسخ بیانی که مرحوم شیخ در مباحث بعدی دارند نیز روشن می‌شود. مرحوم شیخ قدس سره فرموده است: مجیز بعد از ردّ، از این حالت که احد طرفی العقد باشد خارج می‌شود و در نتیجه ردّ اصیل موجب امحاء و بی‌اثر شدن عقد فضولی است.

پاسخ این بیان آن است که مالک قبل از اجازه، اصلاً احد طرفی العقد نبود؛ چراکه عقد را فضولی به همراه شخص دیگری انشاء کرده است، لذا مالک از ابتدا طرف عقد نبود و ردّ او هیچ اثری ندارد. بله، شیخ قدس سره می‌توانست این‌طور بفرمایند: «ردّ، موجب می‌شود که مالک بعداً نتواند احد طرفی العقد قرار بگیرد» امّا این کلام هم ناتمام است؛ زیرا دلیلی برای اثبات اینکه مالک بعد از ردّ نتواند احد طرفی العقد قرار بگیرد وجود ندارد.

دلیل چهارم: تمسّک به روایات

چه بسا ادعا شود بعض روایاتی که مربوط به نکاح فضولی است ـ که قبلاً آنها را ذکر کردیم ـ دلالت بر این مطلب دارد که در صورت ردّ مالک، عقد دیگر قابلیت لحوق اجازه را ندارد. از جمله حسنة کالصحیحة زراره که دربارة نکاح فضولیِ عبدی بود که بدون اذن مولایش با أمه‌ای ازدواج کرده بود. حضرت فرمودند: «ذَاكَ‏ إِلَى‏ سَيِّدِهِ‏ إِنْ شَاءَ أَجَازَهُ وَ إِنْ شَاءَ فَرَّقَ بَيْنَهُمَا». در استدلال به این صحیحه گفته‌اند: «فَرَّقَ بَيْنَهُمَا» به معنای ردّی است که دیگر قابل اجازه نباشد.

امّا این استدلال ناتمام است؛ زیرا اولاً: عبارت «فَرَّقَ بَيْنَهُمَا» اعمّ از ردّ‌ و عدم اجازه است، چراکه ممکن است مالک فعلاً آن دو را از هم جدا کند تا تأمل کرده و بعداً عقد را اجازه یا ردّ کند.

ثانیاً: فرضاً بپذیریم «فَرَّقَ بَيْنَهُمَا» عرفاً یک امر وجودی و به معنای ردّ باشد، امّا این عبارت دلالتی ندارد که ردّ، اثری بالاتر از عدم اجازه دارد و مالک بعداً نمی‌تواند از ردّ خود برگشته و عقد را اجازه کند. خصوصاً که «إِنْ شَاءَ فَرَّقَ بَيْنَهُمَا» در مقابل «إِنْ شَاءَ أَجَازَهُ» ذکر شده است، پس معنایی بیش از «عدم اجازه» از آن فهمیده نمی‌شود ...
 

براي دريافت متن کامل جلسه پنجم  اينـجا را کليک کنيد.

Share
   لطفا دیدگاه خود را بنویسید!
*نام:
ایمیل:
*نظر:
 
   نظرات کاربران
رنگ زمینه:
         
سایز قلم: سرعت:
جهت حرکت: تنظیم حرکت:    
   حدیث هفته
پاداش كسي كه گره از كار مؤمني بگشايد چيست؟
امام رضا (ع): هر كه گره از كار مؤمنى بگشايد، خداوند در روز قيامت گره غم از دل او بگشايد.
منتخب ميزان الحكمة،270
 
ورود کاربران

 

نام کاربري:
رمز عبور:
مرا به خاطر بسپار!

موجودی سبد:
 
   نظر سنجی
دیدگاه شما درباره کیفیّت تدوین و تنظیم تقریرات دروس خارج حضرت آیت الله مدرّسی یزدی دامت برکاته

عالی
خوب
متوسّط

 
   پیوندها
پایگاه‌های خبری 
وزارتخانه‌ها و سازمان‌ها 
علمی، پژوهشی 
فرهنگی و اطّلاع رسانی 
برخی سایت‌های مذهبی 
روزنامه‌ها 
حوزوی 
مراکز تحقیقاتی 
مراکز و مؤسّسات 
فروشگاه‌های اینترنتی کتاب 
بازرگاني، بانک و بيمه 
موتورهای جستجوگر 
نشریّات و مجلّات 
وبلاگ‌ها 
شبکه‌های اشتراک لینک 
 
   سایر پیوندها










 
 
 
 
 
 
کليّه حقوق مادّي و معنوي اين پايگاه متعلّق به مؤسّسه علمي، پژوهشي، فرهنگي پرتو ثقلين بوده و در جهت ترويج معارف اسلامي هيچ گونه محدوديّتي
نسبت به برداشت مطالب با ذکر منبع وجود ندارد. با معرّفي اين پايگاه به ديگران در اجر معنوي آن سهيم شويد.
® Copyright © 1396 Qommpth.ir All Rights Reserved