پايگاه اطّلاع رساني مؤسّسه علمي، پژوهشي، فرهنگي پرتو ثقلين | qommpth.ir
     
 
فارسي | العربيه | اردو 
 
   
  •  
  • 23 آذر 1396
  • 2017 Dec 14
 
 
   ویژه ها




 
   اوقات شرعي
 
   آمار پایگاه
امروز: 618
دیروز: 1586
ماه جاری: 26434
امسال: 263647
کل: 835521
 
**به پایگاه اطّلاع رسانی مؤسّسه علمي، پژوهشي، فرهنگي پرتو ثقلين (پایگاه انعکاس و انتشار کامل اخبار و آثار حضرت آيت الله سيّد محمّد رضا مدرّسي طباطبايي يزدي دامت برکاته) خوش آمدید.**    بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَنِ الرَّحِيمِ اِلهى عَظُمَ الْبَلاَّءُ وَبَرِحَ الْخَفاَّءُ وَانْکَشَفَ الْغِطاَّءُ وَانْقَطَعَ الرَّجاَّءُ وَضاقَتِ الاْرْضُ وَمُنِعَتِ السَّماَّءُ واَنْتَ الْمُسْتَعانُ وَاِلَیْکَ الْمُشْتَکى وَعَلَیْکَ الْمُعَوَّلُ فِى الشِّدَّةِ وَالرَّخاَّءِ اَللّهُمَّ صَلِّ عَلى مُحَمَّدٍ وَ آلِ مُحَمَّدٍ اُولِى الاْمْرِ الَّذینَ فَرَضْتَ عَلَیْنا طاعَتَهُمْ وَعَرَّفْتَنا بِذلِکَ مَنْزِلَتَهُمْ فَفَرِّجْ عَنا بِحَقِّهِمْ فَرَجاً عاجِلا قَریباً کَلَمْحِ الْبَصَرِ اَوْ هُوَ اَقْرَبُ یا مُحَمَّدُ یا عَلِىُّ یا عَلِىُّ یا مُحَمَّدُ اِکْفِیانى فَاِنَّکُما کافِیانِ وَانْصُرانى فَاِنَّکُما ناصِرانِ یا مَوْلانا یا صاحِبَ الزَّمانِ الْغَوْثَ الْغَوْثَ الْغَوْثَ اَدْرِکْنى اَدْرِکْنى اَدْرِکْنى السّاعَةَ السّاعَةَ السّاعَةَ الْعَجَلَ الْعَجَلَ الْعَجَلَ یا اَرْحَمَ الرّاحِمینَ بِحَقِّ مُحَمَّدٍ وَآلِهِ الطّاهِرینَ     
تاریخ انتشار: 20/10/1391 - 19:27
کد درس: 103 تعداد بازدید: 591 تعداد نظرات کاربران: 0  

تقریرات درس خارج فقه
حضرت آیت الله سیّد محمّد رضا مدرّسی طباطبایی یزدی (دامت برکاته)
سال تحصیلی92-1391
جلسه‌ی چهل و دوم؛ ‌شنبه 9/10/1391

قاعده‌ی اتلاف

قاعده‌ی دیگری که موجب ضمان است، قاعده‌ی اتلاف «من اتلف مال الغیر فهو له ضامن» می‌باشد. این قاعده گرچه در روایات عیناً یا مضموناً ذکر نشده، ولی قاعده‌ای عقلائیه است که شارع آن را ردع نکرده و بلکه می‌توان گفت قاعده‌ای مصطاده از تعدادی روایات است؛ یعنی روایات کثیره‌ای در موارد خاص وجود دارد که از مجموع آن می‌توان اطمینان به چنین قاعده‌ای حاصل کرد.

این قاعده بیان می‌کند کسی که مال دیگری را اتلاف کند ضامن است و در ما نحن فیه ذوالید با صدقه دادن مالِ مالک آن را اتلاف کرده، بنابراین ضامن است.

نقد

از آن‌جا که این قاعده در روایات ذکر نشده و قاعده‌ای عقلائیه و مصطاده از روایات است، پس آن اطلاقی را که در قواعد لفظیه وجود دارد، واجد نیست و نمی‌توانیم احراز کنیم شامل ما نحن فیه ـ که شخصی از روی احسانِ محض، مال مجهولی را اخذ کرده و بعد از فحص و یأس از ظفر به مالک، به دستور شارع صدقه داده ـ شود تا از طریق عدم ردع شارع بگوییم ضامن است. بلکه هر کسی با رجوع به وجدان عقلایی خود می‌یابد عقلاء در چنین جاهایی حکم به ضمان نمی‌کنند و اگر مالک اصرار بر طلب کند، ‌او را مذمت می‌کنند چرا که آخذ، مالی را که علی القاعده در حال تلف شدن بود، به قصد ردّ به مالک اخذ کرده و تمام تلاش خود را نیز در پیدا کردن مالک بذل کرده، سپس بعد از یأس از ظفر به مالک، به دستور شارع صدقه داده ، پس به چه دلیل ضامن باشد؟!

شک در شمول قاعده هم کافی است در این‌که نتوانیم به قاعده تمسک کنیم.

بلکه بالاتر، حتّی اگر قاعده‌ی اتلاف، قاعده‌ی لفظیه و دارای اطلاق بود، باز نمی‌توانستیم بگوییم شامل ما نحن فیه می‌شود؛ زیرا ذوالید تابع محض شارع است ـ چرا که اگر شارع می‌فرمود آن مال را برای خودت نگه‌دار، انجام می‌داد،‌ اگر می‌فرمود برای مالک حفظ کن، اطاعت می‌کرد و حال که فرموده صدقه بده، اطاعت کرده، پس اراده‌اش تابع اراده‌ی شارع است ـ نظیر طفلی که تحت امر دیگری بوده و اراده‌ی خودش کالعدم است، در چنین مواردی فقهاء در کتاب القصاص، دیات و نظائر آن فرموده‌اند: کسی که اراده‌اش هیچ استقلالی نداشته و تابع اراده‌ی دیگری است اگر اتلافی کرد، مستند به او نیست، بلکه چون در چنین مواردی سبب، اقوی از مباشر است، مستند به سبب می‌باشد ...
 


براي دريافت متن کامل جلسه چهل و دوم اينجا را کليک کنيد.

Share
   لطفا دیدگاه خود را بنویسید!
*نام:
ایمیل:
*نظر:
 
   نظرات کاربران
رنگ زمینه:
         
سایز قلم: سرعت:
جهت حرکت: تنظیم حرکت:    
   حدیث هفته
تاثیر عالمان و حاكمان
رسول اکرم (ص) فرمود: دو گروه از امّت من اگر صالح شوند، امّتم صالح مى ‏شوند و اگر فاسد شوند، امّتم فاسد مى‏ شوند: عالمان و حاكمان.
خصال، ص 37
 
ورود کاربران

 

نام کاربري:
رمز عبور:
مرا به خاطر بسپار!

موجودی سبد:
 
   نظر سنجی
دیدگاه شما درباره کیفیّت تدوین و تنظیم تقریرات دروس خارج حضرت آیت الله مدرّسی یزدی دامت برکاته

عالی
خوب
متوسّط

 
   پیوندها
پایگاه‌های خبری 
وزارتخانه‌ها و سازمان‌ها 
علمی، پژوهشی 
فرهنگی و اطّلاع رسانی 
برخی سایت‌های مذهبی 
روزنامه‌ها 
حوزوی 
مراکز تحقیقاتی 
مراکز و مؤسّسات 
فروشگاه‌های اینترنتی کتاب 
بازرگاني، بانک و بيمه 
موتورهای جستجوگر 
نشریّات و مجلّات 
وبلاگ‌ها 
شبکه‌های اشتراک لینک 
 
   سایر پیوندها










 
 
 
 
 
 
کليّه حقوق مادّي و معنوي اين پايگاه متعلّق به مؤسّسه علمي، پژوهشي، فرهنگي پرتو ثقلين بوده و در جهت ترويج معارف اسلامي هيچ گونه محدوديّتي
نسبت به برداشت مطالب با ذکر منبع وجود ندارد. با معرّفي اين پايگاه به ديگران در اجر معنوي آن سهيم شويد.
® Copyright © 1396 Qommpth.ir All Rights Reserved