پايگاه اطّلاع رساني مؤسّسه علمي، پژوهشي، فرهنگي پرتو ثقلين | qommpth.ir
     
 
فارسي | العربيه | اردو 
 
   
  •  
  • 1 آذر 1396
  • 2017 Nov 22
 
 
   ویژه ها




 
   اوقات شرعي
 
   آمار پایگاه
امروز: 31
دیروز: 1633
ماه جاری: 30
امسال: 237243
کل: 809117
 
**به پایگاه اطّلاع رسانی مؤسّسه علمي، پژوهشي، فرهنگي پرتو ثقلين (پایگاه انعکاس و انتشار کامل اخبار و آثار حضرت آيت الله سيّد محمّد رضا مدرّسي طباطبايي يزدي دامت برکاته) خوش آمدید.**    بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَنِ الرَّحِيمِ اِلهى عَظُمَ الْبَلاَّءُ وَبَرِحَ الْخَفاَّءُ وَانْکَشَفَ الْغِطاَّءُ وَانْقَطَعَ الرَّجاَّءُ وَضاقَتِ الاْرْضُ وَمُنِعَتِ السَّماَّءُ واَنْتَ الْمُسْتَعانُ وَاِلَیْکَ الْمُشْتَکى وَعَلَیْکَ الْمُعَوَّلُ فِى الشِّدَّةِ وَالرَّخاَّءِ اَللّهُمَّ صَلِّ عَلى مُحَمَّدٍ وَ آلِ مُحَمَّدٍ اُولِى الاْمْرِ الَّذینَ فَرَضْتَ عَلَیْنا طاعَتَهُمْ وَعَرَّفْتَنا بِذلِکَ مَنْزِلَتَهُمْ فَفَرِّجْ عَنا بِحَقِّهِمْ فَرَجاً عاجِلا قَریباً کَلَمْحِ الْبَصَرِ اَوْ هُوَ اَقْرَبُ یا مُحَمَّدُ یا عَلِىُّ یا عَلِىُّ یا مُحَمَّدُ اِکْفِیانى فَاِنَّکُما کافِیانِ وَانْصُرانى فَاِنَّکُما ناصِرانِ یا مَوْلانا یا صاحِبَ الزَّمانِ الْغَوْثَ الْغَوْثَ الْغَوْثَ اَدْرِکْنى اَدْرِکْنى اَدْرِکْنى السّاعَةَ السّاعَةَ السّاعَةَ الْعَجَلَ الْعَجَلَ الْعَجَلَ یا اَرْحَمَ الرّاحِمینَ بِحَقِّ مُحَمَّدٍ وَآلِهِ الطّاهِرینَ     
تاریخ انتشار: 29/7/1396 - 13:25
کد درس: 1028 تعداد بازدید: 46 تعداد نظرات کاربران: 0  

تقریرات دروس خارج فقه
حضرت آیت الله سیّد محمّد رضا مدرّسی طباطبایی یزدی (دامت برکاته)
سال تحصیلی 97-1396
جلسة سوم؛ سه‌شنبه 14/6/1396

و اگر مالک اصلی عقد وسطی را که بر نفس مال او واقع شده اجازه کند و دو طرف آن، عقد بر عوض مالش باشد ـ یعنی «بیع عبد به کتاب» که قبلش بیع فرس به درهم خالد است و بعدش بیع دینار به جاریة هند ـ در این صورت طبق قاعده‌ای که مرحوم شیخ قدس سره بیان فرمودند، چون عقود توسط اشخاص متعدده واقع شده، اجازة عقد وسط به این معناست که مالک اصلی، عقود قبلی را ردّ کرده و عقود بعدی را اجازه کرده است؛ یعنی مالک اصلی بیع فرس به درهم خالد که بر روی عوض مالش واقع شده و نیز بیع عبد به فرس که بر نفس مال او واقع شده را ردّ کرده است، اما معاملات بعدی یعنی بیع دینار به جاریة هند [و نیز بیع عبد به دینار خنساء] را اجازه کرده است؛ زیرا وقتی مالک، بیع عبد به کتاب بکر را اجازه می‌کند، کشف می‌شود بکر از ابتدا مالک عبد شده و در نتیجه بیع عبد به دینار خنساء و نیز بیع دینار به جاریة هند، بر روی مال خودش بوده است.

[و اگر مالکْ عقد وسطی را که بر نفس مال او واقع شده اجازه کند و عقد قبلش واقع بر نفس مال او باشد و عقد بعدش واقع بر عوض مال او ـ یعنی مالک اصلی، بیع عبد به کتاب بکر را اجازه کند و قبلش بیع عبد به فرس عمرو باشد و بعدش بیع دینار به جاریة هند ـ در این صورت طبق قاعده‌ای که مرحوم شیخ قدس سره بیان فرمودند، چون عقد مجاز و عقد قبل و بعد آن توسط اشخاص متعدده واقع شده است، لذا اجازة عقد وسط، ردّ عقود قبلی و اجازة عقد بعدی است، پس بیع عبد به فرس ردّ می‌شود امّا بیع دینار به جاریه و نیز بیع عبد به دینار صحیح می‌شود. حکم مسئله از لحاظ تحلیلی نیز چنین است؛ زیرا وقتی مالک اصلی بیع عبد به کتاب بکر را اجازه می‌کند، کشف می‌شود بیع عبد به کتاب از ابتدا صحیح بوده و عبد داخل در ملک بکر شده است و در نتیجه بیع عبد به دینار خنساء و نیز بیع دینار به جاریة هند، بر روی مال خودش بوده است.]

و اگر عقد وسط اجازه شود و عقد قبلش واقع بر عوض مال مالک باشد و عقد بعدش واقع بر نفس مال مالک، در این صورت نیز طبق قاعدة مرحوم شیخ، چون عقود مترتبه توسط اشخاص متعدده واقع شده است، لذا اجازة عقد وسط، اجازة عقود بعدی هم هست، امّا عقود قبلی همه ردّ می‌شود؛ [فرقی نمی‌کند چه عقود قبلی واقع بر نفس مال مالک باشد و چه واقع بر عوض مال او باشد.]

ب: صوری که عقد مجاز، عقد واقع بر عوض مال غیر باشد

تا اینجا حکم شش صورتی را که عقد مجاز، عقد واقع بر نفس مال مالک باشد ذکر کردیم، امّا تطبیق مثال شیخ قدس سره بر شش صورتی که عقد مجاز، عقد واقع بر عوض مال غیر باشد و نیز حکم آن باقی ماند که با توجه به قاعده‌ای که مرحوم شیخ بیان کردند «که اگر عقود متعددة مترتبه، توسط اشخاص متعدده واقع شده باشد، اجازة عقد وسط، ردّ عقود قبلی و اجازة عقود بعدی است و اگر این عقود توسط شخص واحد واقع شده باشد، اجازه‌ی عقد وسط به معنای اجازة عقود قبلی و ردّ عقود بعدی است» باید حکم این صور را استخراج کنیم.

صورت اوّل آن است که عقد مجاز، اولین عقدی باشد که بر عوض مال غیر واقع شده است؛ یعنی مالک اصلی، بیع فرس توسط زید فضولی به درهم خالد را اجازه کند. در این صورت طبق قاعدة مرحوم شیخ قدس سره حکم به صحّت عقد مجاز و عقد قبلی می‌شود؛ چون این عقود توسط شخص واحد انجام شده است. امّا عقود بعدی که توسط شخص واحد انجام شده ـ یعنی بیع درهم به رغیف و بیع رغیف به عسل ـ باطل می‌باشد. بنابراین هم بیع فرس به درهم صحیح می‌شود و هم بیع عبد به فرس عمرو. [حکم مسئله از لحاظ تحلیلی نیز چنین است]؛ چراکه مالک نمی‌تواند بیع فرس به درهم را اجازه کند مگر در صورتی که فرس ملک او شده باشد. پس با اجازة مالک هم بیع فرس به درهم صحیح می‌شود و هم بیع عبد به فرس. [و چون بیع عبد به فرس صحیح می‌شود، در نتیجه بیع عبد به کتاب بکر، بیع عبد به دینار خنساء و بیع دینار به جاریة هند هم صحیح می‌شود؛ چراکه با اجازه کشف می‌شود بایع، در این معاملات از ابتدا مالک بوده و معامله بر روی ملک خودش واقع شده است]. امّا بیع‌های بعدی که توسط شخص واحد واقع شده ـ یعنی بیع درهم به رغیف و بیع رغیف به عسل ـ دیگر صحیح نمی‌شود، بلکه این عقود همچنان فضولی بوده و متوقف بر اجازة مالک است، البته بنابر مبنای اینکه مالکیت حین عقد، شرط صحّت نباشد.

و اگر مالک اصلی آخرین عقدی را که بر عوض مال او واقع شده اجازه کند ـ یعنی «بیع رغیف خوله به عسل لیلی» ـ در این صورت طبق مبنای کشف، تمام بیوعی که قبل از آن واقع شده صحیح می‌شوند؛ چه بیوعی که توسط زید فضولی واقع شده و چه بیوعی که توسط اشخاص متعدده؛ زیرا طبق قاعده‌ای که مرحوم شیخ بیان کردند؛ چون در اینجا عقود متعدده‌ توسط یک نفر ـ یعنی زید فضولی ـ بر عوض مال غیر واقع شده، لذا حکم به صحّت عقد مجاز و عقود قبل از آن می‌شود؛ یعنی بیع رغیف به عسل، بیع درهم به رغیف، بیع فرس به درهم و بیع عبد به فرس صحیح می‌شود. [همچنین حکم به صحّت عقودی می‌شود که مترتب بر صحّت عقد اوّل هستند؛ یعنی] بیع عبد به کتاب و بیع عبد به دینار و نیز بیع دینار به جاریة هند صحیح می‌شود؛ زیرا عمرو که عبد را در مقابل فرس خریده، مالک عبد می‌شود و در نتیجه بیع عبد به کتاب بکر که توسط عمرو واقع شده، صحیح می‌شود و نیز بیع عبد به دینار و بیع دینار به جاریة هند ...
 

براي دريافت متن کامل جلسه سوّم  اينـجا را کليک کنيد.

Share
   لطفا دیدگاه خود را بنویسید!
*نام:
ایمیل:
*نظر:
 
   نظرات کاربران
رنگ زمینه:
         
سایز قلم: سرعت:
جهت حرکت: تنظیم حرکت:    
   حدیث هفته
پاداش كسي كه گره از كار مؤمني بگشايد چيست؟
امام رضا (ع): هر كه گره از كار مؤمنى بگشايد، خداوند در روز قيامت گره غم از دل او بگشايد.
منتخب ميزان الحكمة،270
 
ورود کاربران

 

نام کاربري:
رمز عبور:
مرا به خاطر بسپار!

موجودی سبد:
 
   نظر سنجی
دیدگاه شما درباره کیفیّت تدوین و تنظیم تقریرات دروس خارج حضرت آیت الله مدرّسی یزدی دامت برکاته

عالی
خوب
متوسّط

 
   پیوندها
پایگاه‌های خبری 
وزارتخانه‌ها و سازمان‌ها 
علمی، پژوهشی 
فرهنگی و اطّلاع رسانی 
برخی سایت‌های مذهبی 
روزنامه‌ها 
حوزوی 
مراکز تحقیقاتی 
مراکز و مؤسّسات 
فروشگاه‌های اینترنتی کتاب 
بازرگاني، بانک و بيمه 
موتورهای جستجوگر 
نشریّات و مجلّات 
وبلاگ‌ها 
شبکه‌های اشتراک لینک 
 
   سایر پیوندها










 
 
 
 
 
 
کليّه حقوق مادّي و معنوي اين پايگاه متعلّق به مؤسّسه علمي، پژوهشي، فرهنگي پرتو ثقلين بوده و در جهت ترويج معارف اسلامي هيچ گونه محدوديّتي
نسبت به برداشت مطالب با ذکر منبع وجود ندارد. با معرّفي اين پايگاه به ديگران در اجر معنوي آن سهيم شويد.
® Copyright © 1396 Qommpth.ir All Rights Reserved