پايگاه اطّلاع رساني مؤسّسه علمي، پژوهشي، فرهنگي پرتو ثقلين | qommpth.ir
     
 
فارسي | العربيه | اردو 
 
   
  •  
  • 1 آذر 1396
  • 2017 Nov 22
 
 
   ویژه ها




 
   اوقات شرعي
 
   آمار پایگاه
امروز: 47
دیروز: 1633
ماه جاری: 46
امسال: 237259
کل: 809133
 
**به پایگاه اطّلاع رسانی مؤسّسه علمي، پژوهشي، فرهنگي پرتو ثقلين (پایگاه انعکاس و انتشار کامل اخبار و آثار حضرت آيت الله سيّد محمّد رضا مدرّسي طباطبايي يزدي دامت برکاته) خوش آمدید.**    بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَنِ الرَّحِيمِ اِلهى عَظُمَ الْبَلاَّءُ وَبَرِحَ الْخَفاَّءُ وَانْکَشَفَ الْغِطاَّءُ وَانْقَطَعَ الرَّجاَّءُ وَضاقَتِ الاْرْضُ وَمُنِعَتِ السَّماَّءُ واَنْتَ الْمُسْتَعانُ وَاِلَیْکَ الْمُشْتَکى وَعَلَیْکَ الْمُعَوَّلُ فِى الشِّدَّةِ وَالرَّخاَّءِ اَللّهُمَّ صَلِّ عَلى مُحَمَّدٍ وَ آلِ مُحَمَّدٍ اُولِى الاْمْرِ الَّذینَ فَرَضْتَ عَلَیْنا طاعَتَهُمْ وَعَرَّفْتَنا بِذلِکَ مَنْزِلَتَهُمْ فَفَرِّجْ عَنا بِحَقِّهِمْ فَرَجاً عاجِلا قَریباً کَلَمْحِ الْبَصَرِ اَوْ هُوَ اَقْرَبُ یا مُحَمَّدُ یا عَلِىُّ یا عَلِىُّ یا مُحَمَّدُ اِکْفِیانى فَاِنَّکُما کافِیانِ وَانْصُرانى فَاِنَّکُما ناصِرانِ یا مَوْلانا یا صاحِبَ الزَّمانِ الْغَوْثَ الْغَوْثَ الْغَوْثَ اَدْرِکْنى اَدْرِکْنى اَدْرِکْنى السّاعَةَ السّاعَةَ السّاعَةَ الْعَجَلَ الْعَجَلَ الْعَجَلَ یا اَرْحَمَ الرّاحِمینَ بِحَقِّ مُحَمَّدٍ وَآلِهِ الطّاهِرینَ     
تاریخ انتشار: 29/7/1396 - 13:21
کد درس: 1027 تعداد بازدید: 34 تعداد نظرات کاربران: 0  

تقریرات دروس خارج فقه
حضرت آیت الله سیّد محمّد رضا مدرّسی طباطبایی یزدی (دامت برکاته)
سال تحصیلی 97-1396
جلسة دوم؛ دو‌شنبه 13/6/1396

تطبیق صور دوازده‌گانه بر مثال شیخ قدس سره و بیان حکم آن‌ها

در جلسة گذشته بیان کردیم مرحوم شیخ قدس سره دوازده صورت در این مسئله تصوّر کرده‌اند که شش صورت مربوط به جایی است که عقد مُجاز، عقدی باشد که بر نفس مال غیر واقع شده است و شش صورت هم مربوط به جایی است که عقد مجاز، عقدی باشد که بر عوض مال غیر واقع شده است. سپس مرحوم شیخ قدس سره مثالی بیان کردند که در آن، هشت معامله بر نفس مال غیر و عوض آن واقع شده که این مثال می‌تواند مصداق هر دوازده صورت باشد. ما ابتدا شش صورتی که عقد مجاز، عقد واقع بر نفس مال غیر باشد را بر مثال شیخ تطبیق می‌کنیم.

الف: صوری که عقد مجاز، عقد واقع بر نفس مال غیر باشد

صورت اوّل آن بود که عقد مجاز، اولین معامله‌ای باشد که بر نفس مال غیر واقع شده است که مثال این صورت واضح است؛ یعنی معامله‌ای که زیدِ فضولی، عبد مالک را به فرس عمرو می‌فروشد که این معامله هم زماناً اوّل است و هم رتبتاً.

صورت دوم آن بود که عقد مجاز، آخرین معامله‌ای باشد که بر نفس مال غیر واقع شده است؛ یعنی بیع عبد توسط بکر به دینار خنساء.

چهار معامله هم در وسط واقع شده که چنین است:

 صورت سوم آن بود که عقد مجاز، عقد وسطی باشد که بر نفس مال غیر واقع شده و دو طرف آن هم عقد بر نفس مال غیر باشد. مثال این صورت، معامله‌ای است که عمرو، عبد را به کتاب بکر می‌فروشد که باید فرض کنیم معاملة قبلش بیع عبد توسط زید به فرس عمرو است که این معامله بر نفس مال غیر واقع شده است و معاملة بعدش بیع عبد توسط بکر به دینار خنساء است که این معامله هم بر نفس مال غیر واقع شده است.

 صورت چهارم آن بود که عقد مجاز، عقد وسطی باشد که بر نفس مال غیر واقع شده است و دو طرف آن هم عقد بر عوض مال غیر باشد. مثال این صورت، مشترک با صورت قبل است؛ یعنی همان معامله‌ای که عمرو، عبد را به کتاب بکر می‌فروشد؛ منتها باید فرض کرد عقدِ قبلش ـ مراد قبلیت زمانی است ـ معامله‌‌ای است که زید فضولی، فرسی را که به عنوان ثمن عبد گرفته به درهم خالد می‌فروشد که این معامله بر عوض مال غیر واقع شده است و عقد بعد هم معامله‌ای است که بکر، دیناری را که از خنساء گرفته به جاریة هند می‌فروشد که این معامله هم بر عوض مال غیر واقع شده است.

 صورت پنجم آن بود که عقد مجاز، عقد وسطی باشد که بر نفس مال غیر واقع شده و عقد قبلش هم بر نفس مال غیر باشد، امّا عقد بعدش بر عوض مال غیر واقع شده باشد. مثال این صورت نیز همان بیع عبد توسط عمرو به کتاب بکر است، منتها باید فرض کرد که عقد قبلش، بیع عبد توسط زید فضولی به عمرو است که بر نفس مال غیر واقع شده است و عقد بعدش، بیعی است که بکر، دینار را به جاریة هند می‌فروشد که این معامله بر عوض مال غیر واقع شده است.

صورت ششم آن بود که عقد مجاز، عقد وسطی باشد که بر نفس مال غیر واقع شده و عقد بعدش هم بر نفس مال غیر باشد؛ امّا عقد قبلش بر عوض مال غیر واقع شده باشد. مثال این صورت هم بیع عبد به کتاب بکر است که عقد قبلش بیع فرس توسط زید فضولی به درهم خالد باشد و عقد بعدش معامله‌ای است که بکر، عبد را به دینار خنساء فروخته است.

قبل از این‌که شش صورتی را که عقد مجاز، عقد واقع بر عوض مال غیر باشد بر مثال شیخ1 تطبیق کنیم، ابتدا حکم این شش صورت را بیان کنیم.

حکم مسئله در نظر شیخ قدس سره

مرحوم شیخ قدس سره می‌فرمایند: بنابر مبنای کشف ـ اعم از کشف حقیقی و حکمی ـ اگر مالک اصلی، اولین معامله‌ای را که بر نفس مالش واقع شده اجازه کند ـ یعنی بیع عبد به فرس ـ تمام معاملاتی که بعد از آن توسط اشخاص متعدده بر نفس مال او واقع شده، صحیح می‌شود و اگر آخرین عقد را اجازه کند، عقدهای قبلی همه لغو می‌شود و فقط آخرین عقد صحیح می‌شود و اگر عقد وسط را اجازه کند، آن عقد و عقدهای بعدی صحیح می‌شود، امّا عقودی که قبلش واقع شده‌اند ردّ می‌شوند. توضیح بیشتر این‌که:

[[مرحوم شیخ قدس سره ابتدا می‌فرمایند: اگر مالک اصلیْ عقد وسط بر نفس مالش را اجازه کند، عقد مجاز و ما بعدش ـ یعنی بیع عبد به دینار ـ صحیح می‌شود، ولی عقد ما قبل یعنی بیع عبد به فرس ردّ می‌شود. همچنین عقدی که بر عوض مال غیر قبل از عقد مجاز واقع شده ـ‌ یعنی بیع فرس به درهم ـ ‌لزومش متوقف بر اجازة مالک اصلی فرس است، امّا عقودی که بر عوض مال غیر بعد از عقد مجاز واقع شده ـ ‌یعنی بیع دینار به جاریه ـ با لزوم عقد مجاز صحیح می‌شود ...
 

براي دريافت متن کامل جلسه دوّم  اينـجا را کليک کنيد.

Share
   لطفا دیدگاه خود را بنویسید!
*نام:
ایمیل:
*نظر:
 
   نظرات کاربران
رنگ زمینه:
         
سایز قلم: سرعت:
جهت حرکت: تنظیم حرکت:    
   حدیث هفته
پاداش كسي كه گره از كار مؤمني بگشايد چيست؟
امام رضا (ع): هر كه گره از كار مؤمنى بگشايد، خداوند در روز قيامت گره غم از دل او بگشايد.
منتخب ميزان الحكمة،270
 
ورود کاربران

 

نام کاربري:
رمز عبور:
مرا به خاطر بسپار!

موجودی سبد:
 
   نظر سنجی
دیدگاه شما درباره کیفیّت تدوین و تنظیم تقریرات دروس خارج حضرت آیت الله مدرّسی یزدی دامت برکاته

عالی
خوب
متوسّط

 
   پیوندها
پایگاه‌های خبری 
وزارتخانه‌ها و سازمان‌ها 
علمی، پژوهشی 
فرهنگی و اطّلاع رسانی 
برخی سایت‌های مذهبی 
روزنامه‌ها 
حوزوی 
مراکز تحقیقاتی 
مراکز و مؤسّسات 
فروشگاه‌های اینترنتی کتاب 
بازرگاني، بانک و بيمه 
موتورهای جستجوگر 
نشریّات و مجلّات 
وبلاگ‌ها 
شبکه‌های اشتراک لینک 
 
   سایر پیوندها










 
 
 
 
 
 
کليّه حقوق مادّي و معنوي اين پايگاه متعلّق به مؤسّسه علمي، پژوهشي، فرهنگي پرتو ثقلين بوده و در جهت ترويج معارف اسلامي هيچ گونه محدوديّتي
نسبت به برداشت مطالب با ذکر منبع وجود ندارد. با معرّفي اين پايگاه به ديگران در اجر معنوي آن سهيم شويد.
® Copyright © 1396 Qommpth.ir All Rights Reserved