پايگاه اطّلاع رساني مؤسّسه علمي، پژوهشي، فرهنگي پرتو ثقلين | qommpth.ir
     
 
فارسي | العربيه | اردو 
 
   
  •  
  • 30 آبان 1396
  • 2017 Nov 21
 
 
   ویژه ها




 
   اوقات شرعي
 
   آمار پایگاه
امروز: 1522
دیروز: 1586
ماه جاری: 33197
امسال: 237101
کل: 808975
 
**به پایگاه اطّلاع رسانی مؤسّسه علمي، پژوهشي، فرهنگي پرتو ثقلين (پایگاه انعکاس و انتشار کامل اخبار و آثار حضرت آيت الله سيّد محمّد رضا مدرّسي طباطبايي يزدي دامت برکاته) خوش آمدید.**    بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَنِ الرَّحِيمِ اِلهى عَظُمَ الْبَلاَّءُ وَبَرِحَ الْخَفاَّءُ وَانْکَشَفَ الْغِطاَّءُ وَانْقَطَعَ الرَّجاَّءُ وَضاقَتِ الاْرْضُ وَمُنِعَتِ السَّماَّءُ واَنْتَ الْمُسْتَعانُ وَاِلَیْکَ الْمُشْتَکى وَعَلَیْکَ الْمُعَوَّلُ فِى الشِّدَّةِ وَالرَّخاَّءِ اَللّهُمَّ صَلِّ عَلى مُحَمَّدٍ وَ آلِ مُحَمَّدٍ اُولِى الاْمْرِ الَّذینَ فَرَضْتَ عَلَیْنا طاعَتَهُمْ وَعَرَّفْتَنا بِذلِکَ مَنْزِلَتَهُمْ فَفَرِّجْ عَنا بِحَقِّهِمْ فَرَجاً عاجِلا قَریباً کَلَمْحِ الْبَصَرِ اَوْ هُوَ اَقْرَبُ یا مُحَمَّدُ یا عَلِىُّ یا عَلِىُّ یا مُحَمَّدُ اِکْفِیانى فَاِنَّکُما کافِیانِ وَانْصُرانى فَاِنَّکُما ناصِرانِ یا مَوْلانا یا صاحِبَ الزَّمانِ الْغَوْثَ الْغَوْثَ الْغَوْثَ اَدْرِکْنى اَدْرِکْنى اَدْرِکْنى السّاعَةَ السّاعَةَ السّاعَةَ الْعَجَلَ الْعَجَلَ الْعَجَلَ یا اَرْحَمَ الرّاحِمینَ بِحَقِّ مُحَمَّدٍ وَآلِهِ الطّاهِرینَ     
تاریخ انتشار: 14/6/1396 - 17:09
کد درس: 1019 تعداد بازدید: 129 تعداد نظرات کاربران: 0  

تقریرات درس خارج اصول
حضرت آیت الله سیّد محمّدرضا مدرّسی طباطبایی یزدی دامت برکاته
دوره دوم ـ سال سیزدهم ـ جلسه 90 ـ ‌یکشنبه 17/2/96

کلام مرحوم آخوند در امکان اجتهاد به شکل تجزی

روشن شد که تجزی ممکن است و واقع نیز هست. اما مرحوم آخوند فرموده‌اند:

بل يستحيل حصول اجتهاد مطلق عادة غير مسبوق بالتجزي للزوم الطفرة ... .

عادتاً اجتهاد مطلق ممکن نیست مگر از طریق تجزی، به خاطر استلزام طفره.

این مطلب را قبول کردیم که عادتاً نمی‌شود کسی دفعتاً در همة مسائل فقه ـ از مسائل پیچیدة معاملات گرفته تا عبادات ـ مجتهد باشد و در مسائل سطحی نیز همان زمان مجتهد باشد، بلکه معمولاً ابتدا مسائل ساده و بسیط و سپس مسائل پیچیده تحت ملکة اجتهاد قرار می‌گیرد. ولی در عین حال ممکن است کسی هم‌زمان همة این‌ها را اکتساب کند؛ یعنی شخصی استعداد وافری داشته باشد و اول در مسائلی که مقدمات پیچیده‌تری دارند کار کرده باشد و سپس در مسائل بسیط کار کند و دفعتاً در همه مجتهد شود؛ این کار امکان عقلی دارد. اما بحث این است مقصود ایشان که فرمود اجتهاد دفعتاً محال است للطفرة، چیست؟

ظاهر کلام این است که همان طفره‌ای که در فلسفه محال است، مراد باشد. اگر همان باشد باید بگویند اصلاً اجتهاد مطلق بدون گذر از مرحلة تجزی امکان ندارد. اما ایشان گفته‌اند عادتاً نمی‌شود للطفرة، لذا باید بگویند مراد طفرة عادی است، ولی چیزی به نام طفرة عادی نداریم.

حقیقت این است که آوردن «طفره» در اینجا بیجاست؛ زیرا طفره‌ای که در فلسفه ادعای بداهت بر محالیتش کرده‌اند، این است که متحرکی قطع مسافت کند بدون آنکه همه یا بعض از اجزاء آن مسافت را طی کرده باشد. یعنی‌ متحرکی که تدریجی الحصول است، مسافتی را با حرکت قطع کند بدون اینکه این اجزاء را طی کند، حال یا همه را یا بعضی از آن را طی نکند. این امر محال است و جزء قضایایی است که قیاساتها معها؛ زیرا فرض کردیم متحرک است، یعنی آمدنش از اول تا آخر تدریجی الحصول است و باید این مسافت را طی کند،‌ آنگاه اگر بخواهد بدون طیّ این تدریج با موافات اجزاء، این مسافت محقق بشود و به نهایت برسد، محال است و چیز واضحی است.

اما اگر چیزی در ذاتش تدریجیت نبود، اصلاً آنجا بحث در اینکه طفره ممکن است یا ممکن نیست، معنا ندارد و مسئلة ملکة اجتهاد، چیزی نیست که در ذاتش تدریجیت وجود داشته باشد، بلکه ممکن است خدای متعال ابتدائاً به کسی ملکة اجتهاد را بدهد. اگر اجتهاد ذاتاً تدریجی بود، چنین امری ابتدائاً قابل تحقق نبود؛ زیرا طفره محال است و هیچ قدرتی به آن تعلق نمی‌گیرد. نمی‌شود امری تدریجی که فرض کردیم قطع مسافت می‌کند، بدون قطع مسافت به نهایت برسد. این امر تناقض ذاتی دارد، اما داشتن ملکه چنین نیست و به طور کلّی هر چه ذاتش ثابت است طفره در آن راه ندارد.

و لهذا اینکه مرحوم آخوند فرمودند: للطفرة، اگر فرض کرده است که ملکة اجتهاد یک امر تدریجی الحصول است و باید مسافتی را از ابتدا تا انتها طی کند، باید بگوید قطعاً اجتهاد مطلق بدون گذر از تجزی محال است؛ چون نمی‌شود چیزی که تدریجی الحصول است و از تجزی شروع می‌شود تا به مطلق می‌رسد،‌ تجزی را سیر نکند و از تجزی نگذرد. در حالی که اجتهاد ملکه‌ای است که در ذاتش تدریجیت نیست،‌ ولو اینکه معمولاً معدّاتی باید باشد تا آن حاصل شود ولی ذاتش تدریجی نیست. معدات که پیدا شد آن ملکه حاصل می‌شود و از ما منه الوجود، افاضه می‌گردد. حتماً نباید ابتدا بخشی افاضه بشود بعد بخش دیگری، بلکه می‌شود آن ملکه دفعتاً افاضه شود.

لهذا همان حرف اولی خوب است و اعتبار هم همین را تقویت می‌کند که عادتاً فرد به حسب کاری که کرده و بخشی که انتخاب کرده است، ابتدا به مرحلة تجزی در استنباط و سپس به اجتهاد مطلق می‌رسد.

آیا آثار اجتهاد مطلق، بر اجتهاد به نحو تجزی مترتب است؟

برای اجتهاد مطلق چهار اثر و حکم بیان کردیم: 1ـ مجتهد می‌تواند به استنباط خودش عمل کند. 2ـ دیگران می‌توانند به او رجوع کنند. 3ـ می‌تواند قضاوت کند. 4ـ می‌تواند منصب ولایت داشته باشد. هرچند بحث از اینکه سعة این ولایت چه مقدار است و حتی سعة قضا چگونه است، باقی است.

اما این سؤال مطرح است که آیا همة این چهار اثر و حکم، برای مجتهد متجزی نیز هست یا خیر؟

1. جواز عمل مجتهد متجزی به استنباطات خودش

اینکه مجتهد متجزی می‌تواند به نظر خودش عمل کند، بدیهی است؛ زیرا وقتی فرض کردیم تجزی در اجتهاد ممکن است و واقع است، یعنی اینکه می‌تواند به استنباط خودش عمل کند ...
 

براي دريافت متن کامل جلسه نودم  اينـجا را کليک کنيد.

Share
   لطفا دیدگاه خود را بنویسید!
*نام:
ایمیل:
*نظر:
 
   نظرات کاربران
رنگ زمینه:
         
سایز قلم: سرعت:
جهت حرکت: تنظیم حرکت:    
   حدیث هفته
پاداش كسي كه گره از كار مؤمني بگشايد چيست؟
امام رضا (ع): هر كه گره از كار مؤمنى بگشايد، خداوند در روز قيامت گره غم از دل او بگشايد.
منتخب ميزان الحكمة،270
 
ورود کاربران

 

نام کاربري:
رمز عبور:
مرا به خاطر بسپار!

موجودی سبد:
 
   نظر سنجی
دیدگاه شما درباره کیفیّت تدوین و تنظیم تقریرات دروس خارج حضرت آیت الله مدرّسی یزدی دامت برکاته

عالی
خوب
متوسّط

 
   پیوندها
پایگاه‌های خبری 
وزارتخانه‌ها و سازمان‌ها 
علمی، پژوهشی 
فرهنگی و اطّلاع رسانی 
برخی سایت‌های مذهبی 
روزنامه‌ها 
حوزوی 
مراکز تحقیقاتی 
مراکز و مؤسّسات 
فروشگاه‌های اینترنتی کتاب 
بازرگاني، بانک و بيمه 
موتورهای جستجوگر 
نشریّات و مجلّات 
وبلاگ‌ها 
شبکه‌های اشتراک لینک 
 
   سایر پیوندها










 
 
 
 
 
 
کليّه حقوق مادّي و معنوي اين پايگاه متعلّق به مؤسّسه علمي، پژوهشي، فرهنگي پرتو ثقلين بوده و در جهت ترويج معارف اسلامي هيچ گونه محدوديّتي
نسبت به برداشت مطالب با ذکر منبع وجود ندارد. با معرّفي اين پايگاه به ديگران در اجر معنوي آن سهيم شويد.
® Copyright © 1396 Qommpth.ir All Rights Reserved