پايگاه اطّلاع رساني مؤسّسه علمي، پژوهشي، فرهنگي پرتو ثقلين | qommpth.ir
     
 
فارسي | العربيه | اردو 
 
   
  •  
  • 1 آذر 1396
  • 2017 Nov 22
 
 
   ویژه ها




 
   اوقات شرعي
 
   آمار پایگاه
امروز: 67
دیروز: 1633
ماه جاری: 66
امسال: 237279
کل: 809153
 
**به پایگاه اطّلاع رسانی مؤسّسه علمي، پژوهشي، فرهنگي پرتو ثقلين (پایگاه انعکاس و انتشار کامل اخبار و آثار حضرت آيت الله سيّد محمّد رضا مدرّسي طباطبايي يزدي دامت برکاته) خوش آمدید.**    بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَنِ الرَّحِيمِ اِلهى عَظُمَ الْبَلاَّءُ وَبَرِحَ الْخَفاَّءُ وَانْکَشَفَ الْغِطاَّءُ وَانْقَطَعَ الرَّجاَّءُ وَضاقَتِ الاْرْضُ وَمُنِعَتِ السَّماَّءُ واَنْتَ الْمُسْتَعانُ وَاِلَیْکَ الْمُشْتَکى وَعَلَیْکَ الْمُعَوَّلُ فِى الشِّدَّةِ وَالرَّخاَّءِ اَللّهُمَّ صَلِّ عَلى مُحَمَّدٍ وَ آلِ مُحَمَّدٍ اُولِى الاْمْرِ الَّذینَ فَرَضْتَ عَلَیْنا طاعَتَهُمْ وَعَرَّفْتَنا بِذلِکَ مَنْزِلَتَهُمْ فَفَرِّجْ عَنا بِحَقِّهِمْ فَرَجاً عاجِلا قَریباً کَلَمْحِ الْبَصَرِ اَوْ هُوَ اَقْرَبُ یا مُحَمَّدُ یا عَلِىُّ یا عَلِىُّ یا مُحَمَّدُ اِکْفِیانى فَاِنَّکُما کافِیانِ وَانْصُرانى فَاِنَّکُما ناصِرانِ یا مَوْلانا یا صاحِبَ الزَّمانِ الْغَوْثَ الْغَوْثَ الْغَوْثَ اَدْرِکْنى اَدْرِکْنى اَدْرِکْنى السّاعَةَ السّاعَةَ السّاعَةَ الْعَجَلَ الْعَجَلَ الْعَجَلَ یا اَرْحَمَ الرّاحِمینَ بِحَقِّ مُحَمَّدٍ وَآلِهِ الطّاهِرینَ     
تاریخ انتشار: 14/6/1396 - 17:09
کد درس: 1018 تعداد بازدید: 121 تعداد نظرات کاربران: 0  

تقریرات درس خارج اصول
حضرت آیت الله سیّد محمّدرضا مدرّسی طباطبایی یزدی دامت برکاته
دوره دوم ـ سال سیزدهم ـ جلسه 89 ـ ‌شنبه 16/2/96

بیان شد یکی از احکام مجتهد آن است که ولایت در اموری دارد که مطمئنیم شارع نمی‌خواهد بر زمین بماند و از اهم آن امور، ادارة جامعه و تنظیم وتنسیق اجتماع است. و نیز بیان شد ادله اقتضا می‌کند که هیچ‌کس بر دیگری ولایت ندارد و هیچ‌کس نمی‌تواند در اعراض و نفوس و اموال تصرف کند مگر کسی که با دلیل خارج شود. و علی الفرض اگر دلیلی هم در میان نباشد قدر متیقن آن است که فقیه می‌تواند چنین تصرفی انجام دهد، البته با شرایط دیگری که باید داشته باشد. علاوه بر اینکه روایاتی ذکر شد که برخی از آنها هم صحیح بود و از آنها استفاده می‌شد که باید متصدی امور مسلمین، عالم به احکام دین باشد و چه بسا استفاده شود که باید اعلم باشد.

استدلال دیگری بر اشتراط علم به احکام در متصدی امور مسلمین

استدلال دیگری نیز می‌توانیم ارائه دهیم که متصدی امر مسلمین و کسی که مدیر جامعه است، باید عالم به احکام دین باشد و حداقل به اندازة قاضی، فقیه باشد. صورت استدلال این‌چنین است که:

هم از تتبع تاریخ و سیره و هم از روایات استفاده می‌شود کسی که حاکم مسلمین است، حق قضا دارد و می‌تواند قضاوت کند و از لحاظ تاریخی هیچ شبهه‌ای در آن نیست. از لحاظ تاریخی معلوم است که رسول اکرم صلّی الله علیه وآله علاوه بر آنکه ولی و والی جامعه بودند، قضاوت هم می‌کردند. خلفای بعد از ایشان هم قضاوت می‌کردند و امر قضاوت در دست آنها بود. قضاوت‌های امیرالمؤمنین علیه السّلام و دکة القضاء ایشان نیز بسیار معروف است. خلفای بعد نیز بالاصالة قضا را برای خودشان می‌دانستند و اگر کسی را نصب می‌کردند در مرحلة بعد بود. پس به حسب استقراء، هر کسی که ولیّ امر است له القضاء، بلکه قضا بالاصالة برای اوست.

استفاده از صحیحة سلیمان بن خالد

علاوه روایتی با سند تام وجود دارد که این معنا را می‌توانیم از آن استفاده کنیم و آن صحیحة سلیمان بن خالد است.

وَ [مُحَمَّدُ بْنُ يَعْقُوب‏] عَنْ عِدَّةٍ مِنْ أَصْحَابِنَا عَنْ سَهْلِ بْنِ زِيَادٍ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ عِيسَى عَنْ أَبِي عَبْدِ اللهِ الْمُؤْمِنِ عَنِ ابْنِ مُسْكَانَ عَنْ سُلَيْمَانَ بْنِ خَالِدٍ عَنْ أَبِي عَبْدِ اللهِ علیه السّلام قَالَ: اتَّقُوا الْحُكُومَةَ فَإِنَّ الْحُكُومَةَ إِنَّمَا هِيَ لِلْإِمَامِ الْعَالِمِ بِالْقَضَاءِ الْعَادِلِ فِي الْمُسْلِمِينَ لِنَبِيٍّ أَوْ وَصِيِّ نَبِيٍّ.

سند این روایت تام نیست؛ چون سهل بن زیاد مشکل دارد، همچنین ابی عبدالله المؤمن که نامش هم زکریاست توثیق ندارد. ولی روایت از طریق شیخ و صدوق قدس سرهما هم نقل شده است. سند جناب شیخ قدس سره نیز به سهل بن زیاد منتهی می‌شود و همان اشکالات را دارد، اما جناب صدوق قدس سره با سند دیگری نقل می‌کند. ایشان در من لا یحضره الفقیه می‌گوید: «رَوَى سُلَيْمَانُ بْنُ خَالِدٍ عَنْ أَبِي عَبْدِ الله علیه السلام ...» و در مشیخه که طریق خودش را به سلیمان بن خالد ذکر می‌کند، سندی نقی را ارائه می‌کند و این‌چنین می‌فرماید:

و ما كان فيه عن سليمان بن خالد البجليّ فقد رويته عن أبي- رضي اللّه عنه- عن سعد بن عبد الله (که معروف است) عن ابراهیم بن هاشم (که در حکم ثقه است) عن محمد بن ابی عمیر (که معلوم القدر است) عن هشام بن سالم (که سلامتش واضح است) عن سليمان بن خالد البجليّ الأقطع الكوفيّ و كان خرج مع زيد بن عليّ عليه السّلام فأفلت.

خود جناب سلیمان بن خالد هم توثیق دارد. علامه قدس سره در الخلاصة گفته است: ثقة. البته نمی‌دانیم منشأ این توثیق کجاست، لعلّ منشأش کلام شیخ مفید قدس سره در الارشاد است که ایشان را توثیق کرده است. به هرحال توثیق دارد، پس روایت تام السند است.

روایت بیان می‌کند: از حکومت بپرهیزید! حکومت برای کسی است که امام است (یعنی ولیّ مسلمین) و در عین حال عالم بالقضاء است و در مسلمین به عدالت رفتار می‌کند.

نسخة وسائل چنین دارد که «... لِنَبِيٍّ أَوْ وَصِيِّ نَبِيٍّ» و ظاهراً روایت کافی و تهذیب چنین است. اما روایت صدوق قدس سره که معتبر است چنین دارد: «... كَنَبِيٍّ أَوْ وَصِيِّ نَبِيٍّ»؛ مثل نبی یا وصی نبی، که در این صورت استفادة مطلب از آن آسان‌تر است؛ زیرا می‌فرماید قضا برای فردی است که امام باشد و مثل نبی و وصیّ نبی باشد؛ یعنی نازل منزلة آنها باشد و یکی از شرایطش این است که عالم به قضا باشد، پس معلوم می‌شود ولیّ امر باید توان قضا را داشته باشد.

از این جهت با این مقدمات می‌توان یک قیاس تشکیل داد و بیان کرد: «کلّ والٍ له القضاء» و «کلّ من له القضاء یجب ان یکون فقیها» البته در حد قضا. در نتیجه: «فکلّ والٍ یجب أن یکون فقیها». لذا اثبات می‌شود که والی باید فقیه باشد.

اگر این روایت را ضمیمه کنید به مقدمه‌ای که ذکر کردیم ـ که همیشه این‌چنین بوده که چه خلفای حق و چه خلفای باطل، حق قضاوت را برای خودشان قائل بودند و کأنّ قضات نازل منزلة آنها بودند ـ معلوم می‌شود که برای غیر فقیه، حداقل کسی که فقاهت در حدّ قضاوت نداشته باشد، حکومت جایز نیست ...
 

براي دريافت متن کامل جلسه هشتاد و نهم  اينـجا را کليک کنيد.

Share
   لطفا دیدگاه خود را بنویسید!
*نام:
ایمیل:
*نظر:
 
   نظرات کاربران
رنگ زمینه:
         
سایز قلم: سرعت:
جهت حرکت: تنظیم حرکت:    
   حدیث هفته
پاداش كسي كه گره از كار مؤمني بگشايد چيست؟
امام رضا (ع): هر كه گره از كار مؤمنى بگشايد، خداوند در روز قيامت گره غم از دل او بگشايد.
منتخب ميزان الحكمة،270
 
ورود کاربران

 

نام کاربري:
رمز عبور:
مرا به خاطر بسپار!

موجودی سبد:
 
   نظر سنجی
دیدگاه شما درباره کیفیّت تدوین و تنظیم تقریرات دروس خارج حضرت آیت الله مدرّسی یزدی دامت برکاته

عالی
خوب
متوسّط

 
   پیوندها
پایگاه‌های خبری 
وزارتخانه‌ها و سازمان‌ها 
علمی، پژوهشی 
فرهنگی و اطّلاع رسانی 
برخی سایت‌های مذهبی 
روزنامه‌ها 
حوزوی 
مراکز تحقیقاتی 
مراکز و مؤسّسات 
فروشگاه‌های اینترنتی کتاب 
بازرگاني، بانک و بيمه 
موتورهای جستجوگر 
نشریّات و مجلّات 
وبلاگ‌ها 
شبکه‌های اشتراک لینک 
 
   سایر پیوندها










 
 
 
 
 
 
کليّه حقوق مادّي و معنوي اين پايگاه متعلّق به مؤسّسه علمي، پژوهشي، فرهنگي پرتو ثقلين بوده و در جهت ترويج معارف اسلامي هيچ گونه محدوديّتي
نسبت به برداشت مطالب با ذکر منبع وجود ندارد. با معرّفي اين پايگاه به ديگران در اجر معنوي آن سهيم شويد.
® Copyright © 1396 Qommpth.ir All Rights Reserved