پايگاه اطّلاع رساني مؤسّسه علمي، پژوهشي، فرهنگي پرتو ثقلين | qommpth.ir
     
 
فارسي | العربيه | اردو 
 
   
  •  
  • 24 آذر 1396
  • 2017 Dec 15
 
 
   ویژه ها




 
   اوقات شرعي
 
   آمار پایگاه
امروز: 1037
دیروز: 1900
ماه جاری: 28753
امسال: 265966
کل: 837840
 
**به پایگاه اطّلاع رسانی مؤسّسه علمي، پژوهشي، فرهنگي پرتو ثقلين (پایگاه انعکاس و انتشار کامل اخبار و آثار حضرت آيت الله سيّد محمّد رضا مدرّسي طباطبايي يزدي دامت برکاته) خوش آمدید.**    بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَنِ الرَّحِيمِ اِلهى عَظُمَ الْبَلاَّءُ وَبَرِحَ الْخَفاَّءُ وَانْکَشَفَ الْغِطاَّءُ وَانْقَطَعَ الرَّجاَّءُ وَضاقَتِ الاْرْضُ وَمُنِعَتِ السَّماَّءُ واَنْتَ الْمُسْتَعانُ وَاِلَیْکَ الْمُشْتَکى وَعَلَیْکَ الْمُعَوَّلُ فِى الشِّدَّةِ وَالرَّخاَّءِ اَللّهُمَّ صَلِّ عَلى مُحَمَّدٍ وَ آلِ مُحَمَّدٍ اُولِى الاْمْرِ الَّذینَ فَرَضْتَ عَلَیْنا طاعَتَهُمْ وَعَرَّفْتَنا بِذلِکَ مَنْزِلَتَهُمْ فَفَرِّجْ عَنا بِحَقِّهِمْ فَرَجاً عاجِلا قَریباً کَلَمْحِ الْبَصَرِ اَوْ هُوَ اَقْرَبُ یا مُحَمَّدُ یا عَلِىُّ یا عَلِىُّ یا مُحَمَّدُ اِکْفِیانى فَاِنَّکُما کافِیانِ وَانْصُرانى فَاِنَّکُما ناصِرانِ یا مَوْلانا یا صاحِبَ الزَّمانِ الْغَوْثَ الْغَوْثَ الْغَوْثَ اَدْرِکْنى اَدْرِکْنى اَدْرِکْنى السّاعَةَ السّاعَةَ السّاعَةَ الْعَجَلَ الْعَجَلَ الْعَجَلَ یا اَرْحَمَ الرّاحِمینَ بِحَقِّ مُحَمَّدٍ وَآلِهِ الطّاهِرینَ     
تاریخ انتشار: 14/6/1396 - 17:06
کد درس: 1016 تعداد بازدید: 213 تعداد نظرات کاربران: 0  

تقریرات درس خارج اصول
حضرت آیت الله سیّد محمّدرضا مدرّسی طباطبایی یزدی دامت برکاته
دوره دوم ـ سال سیزدهم ـ جلسه 87 ـ ‌دوشنبه 11/2/96

دلیل بر ولایت «فقیه» در ادارة امور مسلمین

در چهارمین حکمی که برای فقیه مجتهد عادل بیان کردیم، مطرح شد که مجتهد عادل می‌تواند تصدی امور بر زمین ماندة مسلمان‌ها را بر عهده بگیرد یا به تعبیر دیگر، مجتهد عادل در اموری که باید انجام شود و دلیلی نداریم که اشخاص خاص بتوانند آن امور را انجام دهند و یا دلیل داریم که نمی‌توانند انجام بدهند، ولایت دارد.

از جملة آن امور، تصرف در اموال غُیب، قُصر و در صورتی که شرایط مهیا باشد ادارة امور مسلمین است. برای اثبات ولایت فقیه در ادارة امور مسلمین، فی‌الجمله ـ هرچند بررسی تفصیلی آن، بحث مستقلی می‌طلبد ـ راه‌های مختلفی مشی شده است. اما یکی از راه‌های محکم و استواری که قابل مناقشه نیست، این است که: پاره‌ای از امور قطعاً باید در جامعه محقق شود و تحقق این امور هم مستلزم رتق و فتق است؛ یعنی مستلزم تصرفاتی است که به حسب اصل اولی، بر دیگران حرام است؛ زیرا تصرف در اموال و نفوس و اعراض است و دلیل داریم که این تصرفات حرام است. ولی در عین حال می‌دانیم که شارع راضی به ترک آن امور نیست؛ یا به دلیل نص صریح یا اینکه مجموعاً از ادله استفاده می‌شود و حتی می‌توانیم دلیل عقلی هم بر آن اقامه کنیم.

وقتی چنین شد، باید قدر متیقن را اخذ کرد؛ زیرا دلیل داریم تصرف در اموال و نفوس و اعراض حرام است و عموم و اطلاق وجود دارد که تصرفات دیگران اصلاً نافذ نیست، لهذا باید به قدر متیقن که فقیه عادل و مدبر و... است اقتصار کرد.

کسی نگوید اینجا شک در شرطیت زائده است که مجرای برائت است ولذا نتیجه بگیرد که غیر فقیه هم می‌تواند؛ زیرا جایی مجرای برائت است که دلیلی بر حرمت نداشته باشیم، اما وقتی که دلیل بر حرمت داریم و آن دلیل باید تخصیص بخورد، جای برائت نیست، لهذا خروج از آن جز به مقدار متیقن میسور نیست.

بیان تفصیلی استدلال

از جمله اموری که شارع قطعاً راضی به ترک آن نیست ولو مستلزم تصرفاتی باشد، تنظیم امور مسلمین است؛ زیرا شکی نیست که مسلمان‌ها مثل همة جوامع بشری دیگر، در تنظیم و تنسیق امورشان نیازمند به قانون و مجری قانون هستند. قانون را شرع بیان می‌کند اما اجرایش به عهدة چه کسی است؟ حفظ ثغور در مقابل دشمنان قطعاً واجب است، اما آیا حفظ ثغور بدون تنظیم و فرماندهی می‌شود؟! روشن است که کسی باید این امر را تنظیم و فرماندهی کند. همچنین نمی‌شود گفت که حفظ ثغور مسلمین برای زمان حضور است اما در زمان غیبت، حفظ ثغور مسلمین به حال خود رها می‌شود! در دفاع از سرزمین‌های اسلامی هنگامی که دشمن هجوم کرده و باید در مقابل او ایستاد و او را عقب راند، هیچ فقیهی تشکیکی نداشته است. همه قائلند که دفاع بر زن و مرد و هر کسی که توانایی دارد واجب است. اما دفاع بدون فرماندهی و کسی که از نقشه‌های دشمن مطلع شود، یا کسی را برای شناسایی دشمن بفرستد تا به مرکز فرماندهی خبر دهد، یا چینش و تجهیز نیرو کند و... ممکن نیست.

همچنین در امور داخلی نیز کسی باید امور مختلف را تنظیم کند. اگر چنین کسی نباشد یا فرمانش مطاع نباشد، هرکسی می‌تواند هر طور رفتار کند؛ مثلاً هرجایی خانه بسازد، باغ احداث کند، از منابع طبیعی استفاده کند یا ... و در این محیط، بعد از چند روز، چه رسد به چند سال، دیگر نمی‌توان زندگی کرد.

بنابراین باید یک قدرت فرماندهی و تنظیم و تنسیق کننده‌ای وجود داشته باشد که قول و امرش مطاع باشد؛ این از ابده بدیهیات است. علاوه بر آن روایات متعدده‌ای داریم که در آن به این مطلب تصریح شده است و بعض از آن روایات، هم از طریق شیعه آمده و هم از طریق عامه ذکر شده است. از جمله:

از طریق عامه به صورت متعدد آمده است که: امیرالمؤمنین علیه السّلام فرمودند: لَا بُدَّ لِلنَّاسِ مِنْ أَمِيرٍ بَرٍّ أَوْ فَاجِر؛ چاره‌ای نیست از مردم که امارت داشته باشند؛ یعنی کسی که فرماندهی و مدیریت کند، یا خوب یا بد. نمی‌شود جامعه رها شود و به اصطلاح فوضی باشد.

در نهج البلاغه آمده است که: إِنَّهُ لَا بُدَّ لِلنَّاسِ مِنْ أَمِيرٍ بَرٍّ أَوْ فَاجِرٍ يَعْمَلُ فِي إِمْرَتِهِ الْمُؤْمِنُ وَ يَسْتَمْتِعُ فِيهَا الْكَافِرُ، و در ادامه آمده است که: يُبَلِّغُ اللهُ فِيهَا الْأَجَلَ وَ يُجْمَعُ بِهِ الْفَيْ‏ءُ وَ يُقَاتَلُ بِهِ الْعَدُوُّ وَ تَأْمَنُ بِهِ السُّبُلُ وَ يُؤْخَذُ بِهِ لِلضَّعِيفِ مِنَ الْقَوِيِّ حَتَّى يَسْتَرِيحَ بَرٌّ وَ يُسْتَرَاحَ مِنْ فَاجِرٍ.

نیز از امیرالمؤمنین7 نقل شده است: فَإِنَّ النَّاسَ لَا يُصْلِحُهُمْ إِلَّا إِمَامٌ بَرُّ أَوْ فَاجِرٌ.

از کتاب وقعة صفین نقل شده است که: إِنَّهَا لَا تَقُومُ مَمْلَكَةٌ إِلَّا بِتَدْبِيرٍ وَ لَا بُدَّ مِنْ إِمْرَة.

در دعائم الاسلام از حضرت نقل شده است: لَا بُدَّ مِنْ إِمَارَةٍ وَ رِزْقٍ لِلْأَمِيرِ.

از کتاب جعفریات نقل شده است: لَا بُدَّ مِنَ الِامْرَةِ بَرَّةً كَانَتْ أَوْ فَاجِرَةً.

در بصائر الدرجات از امام صادق علیه السّلام نقل شده است: لَا يُصْلِحُ النَّاسَ إِلَّا إِمَامٌ عَادِلٌ وَ إِمَامٌ فَاجِرٌ إِنَّ اللهَ عَزَّ وَ جَلَّ يَقُولُ وَ جَعَلْناهُمْ أَئِمَّةً يَهْدُونَ بِأَمْرِنا وَ قَالَ وَ جَعَلْناهُمْ أَئِمَّةً يَدْعُونَ إِلَى النَّار.

 در کافی، ضمن روایت بسیار مفصلی که دربارة قضایای حضرت ابراهیم و غیر ایشان مثل حضرت لوط و قضیة ساره و هاجر و... است، بیان می‌کند: وَ لَا بُدَّ مِنْ إِمْرَةٍ فِي الْأَرْضِ بَرَّةٍ أَوْ فَاجِرَة؛ ناچار است از یک فرماندهی در زمین، نیک یا بد ...
 

براي دريافت متن کامل جلسه هشتاد و هفتم  اينـجا را کليک کنيد.

Share
   لطفا دیدگاه خود را بنویسید!
*نام:
ایمیل:
*نظر:
 
   نظرات کاربران
رنگ زمینه:
         
سایز قلم: سرعت:
جهت حرکت: تنظیم حرکت:    
   حدیث هفته
تاثیر عالمان و حاكمان
رسول اکرم (ص) فرمود: دو گروه از امّت من اگر صالح شوند، امّتم صالح مى ‏شوند و اگر فاسد شوند، امّتم فاسد مى‏ شوند: عالمان و حاكمان.
خصال، ص 37
 
ورود کاربران

 

نام کاربري:
رمز عبور:
مرا به خاطر بسپار!

موجودی سبد:
 
   نظر سنجی
دیدگاه شما درباره کیفیّت تدوین و تنظیم تقریرات دروس خارج حضرت آیت الله مدرّسی یزدی دامت برکاته

عالی
خوب
متوسّط

 
   پیوندها
پایگاه‌های خبری 
وزارتخانه‌ها و سازمان‌ها 
علمی، پژوهشی 
فرهنگی و اطّلاع رسانی 
برخی سایت‌های مذهبی 
روزنامه‌ها 
حوزوی 
مراکز تحقیقاتی 
مراکز و مؤسّسات 
فروشگاه‌های اینترنتی کتاب 
بازرگاني، بانک و بيمه 
موتورهای جستجوگر 
نشریّات و مجلّات 
وبلاگ‌ها 
شبکه‌های اشتراک لینک 
 
   سایر پیوندها










 
 
 
 
 
 
کليّه حقوق مادّي و معنوي اين پايگاه متعلّق به مؤسّسه علمي، پژوهشي، فرهنگي پرتو ثقلين بوده و در جهت ترويج معارف اسلامي هيچ گونه محدوديّتي
نسبت به برداشت مطالب با ذکر منبع وجود ندارد. با معرّفي اين پايگاه به ديگران در اجر معنوي آن سهيم شويد.
® Copyright © 1396 Qommpth.ir All Rights Reserved