پايگاه اطّلاع رساني مؤسّسه علمي، پژوهشي، فرهنگي پرتو ثقلين | qommpth.ir
     
 
فارسي | العربيه | اردو 
 
   
  •  
  • 1 آذر 1396
  • 2017 Nov 22
 
 
   ویژه ها




 
   اوقات شرعي
 
   آمار پایگاه
امروز: 52
دیروز: 1633
ماه جاری: 51
امسال: 237265
کل: 809139
 
**به پایگاه اطّلاع رسانی مؤسّسه علمي، پژوهشي، فرهنگي پرتو ثقلين (پایگاه انعکاس و انتشار کامل اخبار و آثار حضرت آيت الله سيّد محمّد رضا مدرّسي طباطبايي يزدي دامت برکاته) خوش آمدید.**    بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَنِ الرَّحِيمِ اِلهى عَظُمَ الْبَلاَّءُ وَبَرِحَ الْخَفاَّءُ وَانْکَشَفَ الْغِطاَّءُ وَانْقَطَعَ الرَّجاَّءُ وَضاقَتِ الاْرْضُ وَمُنِعَتِ السَّماَّءُ واَنْتَ الْمُسْتَعانُ وَاِلَیْکَ الْمُشْتَکى وَعَلَیْکَ الْمُعَوَّلُ فِى الشِّدَّةِ وَالرَّخاَّءِ اَللّهُمَّ صَلِّ عَلى مُحَمَّدٍ وَ آلِ مُحَمَّدٍ اُولِى الاْمْرِ الَّذینَ فَرَضْتَ عَلَیْنا طاعَتَهُمْ وَعَرَّفْتَنا بِذلِکَ مَنْزِلَتَهُمْ فَفَرِّجْ عَنا بِحَقِّهِمْ فَرَجاً عاجِلا قَریباً کَلَمْحِ الْبَصَرِ اَوْ هُوَ اَقْرَبُ یا مُحَمَّدُ یا عَلِىُّ یا عَلِىُّ یا مُحَمَّدُ اِکْفِیانى فَاِنَّکُما کافِیانِ وَانْصُرانى فَاِنَّکُما ناصِرانِ یا مَوْلانا یا صاحِبَ الزَّمانِ الْغَوْثَ الْغَوْثَ الْغَوْثَ اَدْرِکْنى اَدْرِکْنى اَدْرِکْنى السّاعَةَ السّاعَةَ السّاعَةَ الْعَجَلَ الْعَجَلَ الْعَجَلَ یا اَرْحَمَ الرّاحِمینَ بِحَقِّ مُحَمَّدٍ وَآلِهِ الطّاهِرینَ     
تاریخ انتشار: 5/6/1396 - 15:25
کد درس: 1015 تعداد بازدید: 139 تعداد نظرات کاربران: 0  

تقریرات درس خارج اصول
حضرت آیت الله سیّد محمّدرضا مدرّسی طباطبایی یزدی دامت برکاته
دوره دوم ـ سال سیزدهم ـ جلسه 86 ـ یکشنبه 10/2/96

مشکل در مورد وثاقت ابوخدیجه این بود که شیخ طوسی قدس سره در فهرست در مورد او فرموده بود: ضعیفٌ. علامه قدس سره فرمود که شیخ در جای دیگر توثیق کرده است، نجاشی نیز در مورد او توثیق محکمی داشت، جناب کشی هم از علی بن حسن بن فضال، شبه توثیقی که کافی بود، نقل کرده بود. برخی گفتند که توثیق و جرح تعارض دارد و ساقط می‌شود و لامحاله توقف می‌کنیم، ولی مرحوم صاحب قاموس الرجال بیان کرده است: وقتی که شیخ طوسی قدس سره حرف خودش را نقض کرده است کأن لم یکن است، لذا سراغ حرف دیگران یعنی نجاشی می‌رویم که توثیق کرده است و مشکل حل می‌شود.

اشکال سید خویی قدس سره به این راه‌حل

سید خویی قدس سره در کتاب رجالش سخت به سخن قاموس الرجال انتقاد می‌کند و می‌گوید: علت اینکه حرف شیخ قدس سره را نمی‌توانیم بپذیریم، این است که علم اجمالی داریم یکی از این دو (توثیق یا جرح) کذب است؛ زیرا نمی‌شود که هردو صادق باشد و کسی هم ثقه باشد و هم ضعیف باشد، همچنین نمی‌توان یکی را دون دیگری اخذ کرد؛ زیرا ترجیح بلا مرجح است، پس به دلیل تعارض یک خبر شیخ طوسی با خبر دیگرش به ملاک علم اجمالی به کذب احدهما، هردو ساقط می‌شوند.

سید خویی قدس سره می‌فرماید همین کار را می‌توان با خبری که شیخ قدس سره گفته است: «ضعیفٌ» و خبر نجاشی که گفته است: «ثقة ثقة» انجام داد. دو خبر است که هرکدام به تنهایی قابلیت حجت بودن را دارد، اما باهم متعارض هستند؛ یکی می‌گوید ضعیفٌ، یعنی لیس بثقة و یکی هم می‌گوید ثقةٌ. پس علم اجمالی به کذب احدهما داریم و لذا هیچ‌یک حجت نیست.

سید خویی قدس سره می‌گوید این سخن یک مطلب استثنایی نیست و نظیر آن در ابواب فقه زیاد است. مثلاً روایتی از زراره بر حرمت نماز جمعه دلالت می‌کند و روایت دیگری از زراره دلالت بر وجوب نماز جمعه می‌کند، یک روایت هم از محمد بن مسلم دلالت بر وجوب می‌کند، اینجا چه کار می‌کنیم؟ آیا کسی می‌گوید که دو روایت زراره با هم تعارض می‌کنند و ساقط می‌شوند و روایت محمد بن مسلم، سالم می‌ماند، پس نماز جمعه واجب است؟ سید خویی قدس سره می‌گوید: لا يمكن ذلك أبدا و المقام من هذا القبيل؛ چنین چیزی نمی‌شود و ما نحن فیه هم از این قبیل است.

نقد و بررسی اشکال سید خویی بر صاحب قاموس الرجال قدس سره

در ما نحن فیه می‌توان ادعای فرق کرد. در مثالی که زدند و تشبیهی که کردند، اگر زراره یک روایت نقل کند بر وجوب شیئی و یک روایت بر حرمت آن، و محمد بن مسلم هم یک روایت بر وجوب آن شیء نقل کند، همان‌طور که ایشان فرمودند این‌ها در عرض هم هستند و معارضه می‌کنند و نمی‌شود طبق این روایات فتوا داد، به همان بیانی که گذشت. ولی لمّ مطلب این است که هرکدام از این سه روایت می‌تواند لولا المعارضة تحت ادلة حجیت خبر واحد واقع شود و مشکل، فقط معارضه است. نکته‌اش هم این است که ما احتمال می‌دهیم زراره وجوب را شنیده باشد یا حرمت را شنیده باشد و اصالة عدم الخطا در هرکدام از این‌ها جاری است. ولی اگر در جایی حتی در روایات، به گونه‌ای باشد که در نظر عقلاء احتمال داده نشود که هردو خبر مطابق واقع است، به این معنا که عقلاء احراز کنند خطایی در نقل رخ داده و ناقل در نقل اشتباه کرده است، در چنین جایی عقلاء به روایت ناقل اعتناء نمی‌کنند و حتی می‌گویند این روایت مقتضی برای حجیت هم ندارد.

فرض کنید زراره بگوید که من اول ظهر عند الزوال شنیدم امام صادق علیه السّلام فرمودند: «تجب صلاة الجمعة» و باز زراره در وقت دیگری، همان ساعت را اعلام کند و بگوید در زوال فلان روز شنیدم که امام علیه السّلام فرمودند: «لا تجب صلاة الجمعة». در چنین جایی اصلاً این دو روایت زراره مورد اعتنای عقلاء قرار نمی‌گیرد و حتی می‌گویند این دو روایت مقتضی برای حجیت هم ندارد و ایشان خطا کرده است. و اگر شخص دیگری همان وقت ـ مثلاً محمد بن مسلم ـ بگوید امام فرمود: «تجب صلاة الجمعة» اینجا نزد عقلاء کلام محمد بن مسلم حجت است؛ چون فرض این است که او ثقه است و ادلة حجیت خبر واحد هم شاملش می‌شود و در حقیقت عقلاء از نحوة گفتار زراره کشف می‌کنند که ایشان در آن نقلش ضبطی ندارد و لذا آن را قابل معارضه نمی‌بینند.

آری، اگر جایی باشد که عقلاء خبط ناقل را احراز نکنند، می‌توانیم بگوییم که هرسه در عرض هم متعارض هستند. اما هرگاه به نحوی باشد که بدانند اشتباه و خبطی واقع شده است و این اشتباه و خبط را در هر دو ممکن بدانند و احتمال بدهند که اصلاً تحمل راوی درست نبوده، تعارض مذکور رخ نمی‌دهد ...
 

براي دريافت متن کامل جلسه هشتاد و ششم  اينـجا را کليک کنيد.

Share
   لطفا دیدگاه خود را بنویسید!
*نام:
ایمیل:
*نظر:
 
   نظرات کاربران
رنگ زمینه:
         
سایز قلم: سرعت:
جهت حرکت: تنظیم حرکت:    
   حدیث هفته
پاداش كسي كه گره از كار مؤمني بگشايد چيست؟
امام رضا (ع): هر كه گره از كار مؤمنى بگشايد، خداوند در روز قيامت گره غم از دل او بگشايد.
منتخب ميزان الحكمة،270
 
ورود کاربران

 

نام کاربري:
رمز عبور:
مرا به خاطر بسپار!

موجودی سبد:
 
   نظر سنجی
دیدگاه شما درباره کیفیّت تدوین و تنظیم تقریرات دروس خارج حضرت آیت الله مدرّسی یزدی دامت برکاته

عالی
خوب
متوسّط

 
   پیوندها
پایگاه‌های خبری 
وزارتخانه‌ها و سازمان‌ها 
علمی، پژوهشی 
فرهنگی و اطّلاع رسانی 
برخی سایت‌های مذهبی 
روزنامه‌ها 
حوزوی 
مراکز تحقیقاتی 
مراکز و مؤسّسات 
فروشگاه‌های اینترنتی کتاب 
بازرگاني، بانک و بيمه 
موتورهای جستجوگر 
نشریّات و مجلّات 
وبلاگ‌ها 
شبکه‌های اشتراک لینک 
 
   سایر پیوندها










 
 
 
 
 
 
کليّه حقوق مادّي و معنوي اين پايگاه متعلّق به مؤسّسه علمي، پژوهشي، فرهنگي پرتو ثقلين بوده و در جهت ترويج معارف اسلامي هيچ گونه محدوديّتي
نسبت به برداشت مطالب با ذکر منبع وجود ندارد. با معرّفي اين پايگاه به ديگران در اجر معنوي آن سهيم شويد.
® Copyright © 1396 Qommpth.ir All Rights Reserved