پايگاه اطّلاع رساني مؤسّسه علمي، پژوهشي، فرهنگي پرتو ثقلين | qommpth.ir
     
 
فارسي | العربيه | اردو 
 
   
  •  
  • 24 آذر 1396
  • 2017 Dec 15
 
 
   ویژه ها




 
   اوقات شرعي
 
   آمار پایگاه
امروز: 1035
دیروز: 1900
ماه جاری: 28751
امسال: 265964
کل: 837838
 
**به پایگاه اطّلاع رسانی مؤسّسه علمي، پژوهشي، فرهنگي پرتو ثقلين (پایگاه انعکاس و انتشار کامل اخبار و آثار حضرت آيت الله سيّد محمّد رضا مدرّسي طباطبايي يزدي دامت برکاته) خوش آمدید.**    بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَنِ الرَّحِيمِ اِلهى عَظُمَ الْبَلاَّءُ وَبَرِحَ الْخَفاَّءُ وَانْکَشَفَ الْغِطاَّءُ وَانْقَطَعَ الرَّجاَّءُ وَضاقَتِ الاْرْضُ وَمُنِعَتِ السَّماَّءُ واَنْتَ الْمُسْتَعانُ وَاِلَیْکَ الْمُشْتَکى وَعَلَیْکَ الْمُعَوَّلُ فِى الشِّدَّةِ وَالرَّخاَّءِ اَللّهُمَّ صَلِّ عَلى مُحَمَّدٍ وَ آلِ مُحَمَّدٍ اُولِى الاْمْرِ الَّذینَ فَرَضْتَ عَلَیْنا طاعَتَهُمْ وَعَرَّفْتَنا بِذلِکَ مَنْزِلَتَهُمْ فَفَرِّجْ عَنا بِحَقِّهِمْ فَرَجاً عاجِلا قَریباً کَلَمْحِ الْبَصَرِ اَوْ هُوَ اَقْرَبُ یا مُحَمَّدُ یا عَلِىُّ یا عَلِىُّ یا مُحَمَّدُ اِکْفِیانى فَاِنَّکُما کافِیانِ وَانْصُرانى فَاِنَّکُما ناصِرانِ یا مَوْلانا یا صاحِبَ الزَّمانِ الْغَوْثَ الْغَوْثَ الْغَوْثَ اَدْرِکْنى اَدْرِکْنى اَدْرِکْنى السّاعَةَ السّاعَةَ السّاعَةَ الْعَجَلَ الْعَجَلَ الْعَجَلَ یا اَرْحَمَ الرّاحِمینَ بِحَقِّ مُحَمَّدٍ وَآلِهِ الطّاهِرینَ     
تاریخ انتشار: 5/6/1396 - 15:25
کد درس: 1014 تعداد بازدید: 201 تعداد نظرات کاربران: 0  

تقریرات درس خارج اصول
حضرت آیت الله سیّد محمّدرضا مدرّسی طباطبایی یزدی دامت برکاته
دوره دوم ـ سال سیزدهم ـ جلسه 85 ـ ‌شنبه 9/2/96

اثر سوم: جواز تولی قضاء برای مجتهد

یکی دیگر از احکام اجتهاد جواز تولی قضاء برای مجتهد است. مراد از جواز، جواز بالمعنی الاعم است که ممکن است در بعضی موارد ـ که فقها در کتاب قضا مطرح کرده‌اند ­ـ وجوب باشد. روشن است بحث تفصیلی دربارة قضا و اینکه مجتهد می‌تواند قضاوت کند و یا اینکه چه شرایطی باید داشته باشد، مربوط به کتاب قضا است، إلا اینکه اصل این مسئله که این منصب برای مجتهد است، مناسب مبحث اجتهاد و تقلید است که به آن خواهیم پرداخت.

اینکه منصب قضا برای مجتهدین است، فی‌الجمله از بدیهیات و ضروریات فقه است و کسی نمی‌تواند در آن خدشه کند، هرچند اصل، عدم نفوذ قضای غیر امام و معصوم است؛ زیرا هم استصحاب این را بیان می‌کند و هم بعض روایاتی که وارد شده است، این مطلب را بیان می‌کند. از جمله روایتی که از امیرالمؤمنین علیه السلام نقل کرده‌اند که حضرت خطاب به شریح قاضی فرمودند. البته در سند این روایت از کلینی و شیخ طوسی، برخی افراد غیر معتبر وجود دارد:

وَ [مُحَمَّدُ بْنُ يَعْقُوب‏] عَنْ مُحَمَّدُ بْنُ أَحْمَدَ بْنِ يَحْيَى عَنْ يَعْقُوبَ بْنِ يَزِيدَ عَنْ يَحْيَى بْنِ الْمُبَارَكِ عَنْ عَبْدِ اللهِ بْنِ جَبَلَةَ عَنْ أَبِي جَمِيلَةَ عَنْ إِسْحَاقَ بْنِ عَمَّارٍ عَنْ أَبِي عَبْدِ اللهِ علیه السلام قَالَ: قَالَ أَمِيرُ الْمُؤْمِنِينَ علیه السلام لِشُرَيْحٍ يَا شُرَيْحُ قَدْ جَلَسْتَ مَجْلِساً لَا يَجْلِسُهُ إِلَّا نَبِيٌّ أَوْ وَصِيُّ نَبِيٍّ أَوْ شَقِيٌّ.

بعضی روایات دیگر نیز نظیر این روایت وجود دارد که از نظر سند، صحیح است و فرموده: «اتَّقُوا الْحُكُومَةَ فَإِنَّ الْحُكُومَةَ إِنَّمَا هِيَ لِلْإِمَامِ الْعَالِمِ بِالْقَضَاءِ الْعَادِلِ فِي الْمُسْلِمِينَ لِنَبِيٍّ أَوْ وَصِيِّ نَبِيٍّ» این روایت بنابر نقل من‌لایحضر که صحیح است می‌فرماید قاضی باید مثل نبیّ و وصیّ نبی باشد. و مقتضای اصل نیز همین است که حداقل از لحاظ وضعی هیچ حکم و قضایی نافذ نیست مگر اینکه دلیلی بر آن قائم شده باشد و لهذا اصل اینست که قضای هیچ‌کس نافذ نیست. کما اینکه آیة شریفه می‌فرماید: (يُريدُونَ أَنْ يَتَحاكَمُوا إِلَى الطَّاغُوتِ وَ قَدْ أُمِرُوا أَنْ يَكْفُرُوا بِه‏)؛ برخی می‌خواهند تحاکم به طاغوت کنند در حالی که امر شده‌اند کفر به آن بورزند. حداقل به ضمیمة روایاتی که نهی از تحاکم به غیر فقها می‌کند، می‌فهمیم که هرکسی در غیر طریقة اهل بیت علیهم السلام و غیر کسانی باشد که ائمه علیهم السلام به آنها ارجاع داده‌اند، قضایش نافذ نیست بلکه چه بسا حرام هم باشد.

تذکر یک نکته

مناسب است اینجا اشاره کنیم ـ به حسب تاریخ و روایات ـ که امیرالمؤمنین علیه السلام چه گرفتاری‌هایی داشتند. یکی مسئلة شریح قاضی است؛ می‌گویند شریح جاهلیت را هم درک کرده بوده است ـ هرچند او را از صحابه نشمرده‌اند ـ 60 سال قاضی بوده و صد و چند سال عمر کرد، لذا حضرت به حسب نقل کشف الغمة به شریح قاضی گفتند: «عزب ذهنك و علت سنك و ارتشى ابنك»؛ سنّت بالا رفته و عقلت کم شده و بچه‌ات هم زیر سایه‌ات و با حمایت تو رشوه گرفت! و او را عزل کردند. بعد مردم داد و فریاد سر دادند که شریح قاضی کسی است که عمر او را نصب کرده است و زمان عثمان قضاوت کرده است! چرا او را عزل کردید؟! حضرت دیدند که شیرازة کار به هم می‌ریزد و لذا به‌ناچار او را ابقاء کردند. با این حال، بعضی فکر می‌کنند امیرالمؤمنین علیه السلام رعایت این رقم مصالح را نمی‌کردند.

نظیر این قضیه در مورد نماز تراویح هم وجود دارد که حضرت، در شب ماه رمضان دیدند مردم نماز مستحبی را به جماعت می‌خوانند، به امام حسن و امام حسین علیهما السلام فرمودند بروید متفرقشان کنید! این کار بدعت و حرام است. وقتی مردم را متفرق کردند، ناگهان داد و فریاد مردم بلند شد! گفتند ما زمان عمر چنین نماز می‌خواندیم، زمان عثمان چنین می‌خواندیم، ... رأیک مع رأی عمر احب الینا من رأیک بانفرادک ...، لذا حضرت فرمودند هر کاری می‌خواهید بکنید!

قضیة شریح هم همین‌گونه بود. حضرت دیدند نمی‌توانند او را عزل کنند؛ زیرا مفسدة اعظمی مترتب بود. از آن طرف در مورد معاویه هم بعضی می‌گویند حضرت اگر سیاست به کار می‌بردند و معاویه را ابقا می‌کردند و بعد که مسلط می‌شدند او را عزل می‌کردند بهتر بود، در حالی که این فکر غلطی است؛ زیرا اگر ابقائش می‌کردند قوی‌تر و مسلط‌تر می‌شد و حجتش هم قوی‌تر می‌شد. در هر حال حضرت از اینکه مصلحت ملزمه‌ای است و باب تزاحم است، غافل نبودند و از سیرة حضرت برمی‌آید که هیچ وقت اهم را فدای مهم نمی‌کردند ...
 

براي دريافت متن کامل جلسه هشتاد و پنجم  اينـجا را کليک کنيد.

Share
   لطفا دیدگاه خود را بنویسید!
*نام:
ایمیل:
*نظر:
 
   نظرات کاربران
رنگ زمینه:
         
سایز قلم: سرعت:
جهت حرکت: تنظیم حرکت:    
   حدیث هفته
تاثیر عالمان و حاكمان
رسول اکرم (ص) فرمود: دو گروه از امّت من اگر صالح شوند، امّتم صالح مى ‏شوند و اگر فاسد شوند، امّتم فاسد مى‏ شوند: عالمان و حاكمان.
خصال، ص 37
 
ورود کاربران

 

نام کاربري:
رمز عبور:
مرا به خاطر بسپار!

موجودی سبد:
 
   نظر سنجی
دیدگاه شما درباره کیفیّت تدوین و تنظیم تقریرات دروس خارج حضرت آیت الله مدرّسی یزدی دامت برکاته

عالی
خوب
متوسّط

 
   پیوندها
پایگاه‌های خبری 
وزارتخانه‌ها و سازمان‌ها 
علمی، پژوهشی 
فرهنگی و اطّلاع رسانی 
برخی سایت‌های مذهبی 
روزنامه‌ها 
حوزوی 
مراکز تحقیقاتی 
مراکز و مؤسّسات 
فروشگاه‌های اینترنتی کتاب 
بازرگاني، بانک و بيمه 
موتورهای جستجوگر 
نشریّات و مجلّات 
وبلاگ‌ها 
شبکه‌های اشتراک لینک 
 
   سایر پیوندها










 
 
 
 
 
 
کليّه حقوق مادّي و معنوي اين پايگاه متعلّق به مؤسّسه علمي، پژوهشي، فرهنگي پرتو ثقلين بوده و در جهت ترويج معارف اسلامي هيچ گونه محدوديّتي
نسبت به برداشت مطالب با ذکر منبع وجود ندارد. با معرّفي اين پايگاه به ديگران در اجر معنوي آن سهيم شويد.
® Copyright © 1396 Qommpth.ir All Rights Reserved