پايگاه اطّلاع رساني مؤسّسه علمي، پژوهشي، فرهنگي پرتو ثقلين | qommpth.ir
     
 
فارسي | العربيه | اردو 
 
   
  •  
  • 3 مهر 1396
  • 2017 Sep 25
 
 
   ویژه ها




 
   اوقات شرعي
 
   آمار پایگاه
امروز: 627
دیروز: 1001
ماه جاری: 2809
امسال: 168634
کل: 740508
 
**به پایگاه اطّلاع رسانی مؤسّسه علمي، پژوهشي، فرهنگي پرتو ثقلين (پایگاه انعکاس و انتشار کامل اخبار و آثار حضرت آيت الله سيّد محمّد رضا مدرّسي طباطبايي يزدي دامت برکاته) خوش آمدید.**    بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَنِ الرَّحِيمِ اِلهى عَظُمَ الْبَلاَّءُ وَبَرِحَ الْخَفاَّءُ وَانْکَشَفَ الْغِطاَّءُ وَانْقَطَعَ الرَّجاَّءُ وَضاقَتِ الاْرْضُ وَمُنِعَتِ السَّماَّءُ واَنْتَ الْمُسْتَعانُ وَاِلَیْکَ الْمُشْتَکى وَعَلَیْکَ الْمُعَوَّلُ فِى الشِّدَّةِ وَالرَّخاَّءِ اَللّهُمَّ صَلِّ عَلى مُحَمَّدٍ وَ آلِ مُحَمَّدٍ اُولِى الاْمْرِ الَّذینَ فَرَضْتَ عَلَیْنا طاعَتَهُمْ وَعَرَّفْتَنا بِذلِکَ مَنْزِلَتَهُمْ فَفَرِّجْ عَنا بِحَقِّهِمْ فَرَجاً عاجِلا قَریباً کَلَمْحِ الْبَصَرِ اَوْ هُوَ اَقْرَبُ یا مُحَمَّدُ یا عَلِىُّ یا عَلِىُّ یا مُحَمَّدُ اِکْفِیانى فَاِنَّکُما کافِیانِ وَانْصُرانى فَاِنَّکُما ناصِرانِ یا مَوْلانا یا صاحِبَ الزَّمانِ الْغَوْثَ الْغَوْثَ الْغَوْثَ اَدْرِکْنى اَدْرِکْنى اَدْرِکْنى السّاعَةَ السّاعَةَ السّاعَةَ الْعَجَلَ الْعَجَلَ الْعَجَلَ یا اَرْحَمَ الرّاحِمینَ بِحَقِّ مُحَمَّدٍ وَآلِهِ الطّاهِرینَ     
تاریخ انتشار: 31/5/1396 - 14:07
کد درس: 1011 تعداد بازدید: 46 تعداد نظرات کاربران: 0  

تقریرات درس خارج اصول
حضرت آیت الله سیّد محمّدرضا مدرّسی طباطبایی یزدی دامت برکاته
دوره دوم ـ سال سیزدهم ـ جلسه 82 ـ ‌سه‌شنبه 29/1/96

مرحوم آخوند قدس سره فرمودند تقلید از مجتهد انسدادی در غایت اشکال است؛ چه این مجتهد انسدادی قائل به حکومت باشد و چه قائل به کشف باشد، بر هر دو مبنا نمی‌شود از مجتهد انسدادی ولو میرزای قمی قدس سره باشد تقلید کرد.

 ظاهراً سید خویی قدس سره هم حداقل در برهه‌ای از زمان، چنانکه از برخی تقریرات ایشان استفاده می‌شود چنین مطلبی را قبول داشته است.

بررسی فرمایش آخوند قدس سره در عدم جواز تقلید از مجتهد انسدادی

ابتدا به بررسی پاسخ مرحوم آخوند بنابر مبنای کشف می‌پردازیم؛ تمام سخن آخوند بنابر مبنای کشف در انسداد این است که مقدمات انسداد اقتضا می‌کند ظن فقط برای من تمّت عنده مقدمات الانسداد، حجت باشد. در این حالت می‌پرسیم:

کسی که مقدمات انسداد برای او تمام شده است، آیا لازم است مباشرتاً این مقدمات برای او تمام شده باشد یا به واسطة خبره هم کافیست؟

هیچ لزومی ندارد که فرد مباشرتاًًً مقدمات انسداد را تحصیل کند، بلکه اگر کسی که خبره است و رجوع به او جایز است، بیان کرد که باب علم و علمی باز شدنی نیست به اندازه‌ای که علم اجمالی را منحل کند و کسانی که انفتاحی هستند خطا می‌کنند و متوجه خطایشان هم نیستند، چرا مقلد نتواند طبق حرف این خبره عمل کند؟! خبره به این نتیجه رسیده که خبر ثقه اصلاً حجت نشده است یا به اندازة کافی وجود ندارد تا علم اجمالی به احکام منحل شود، یا حجیت خطابات مخصوص به مشافهین است و ما که مشافه نبودیم پس برای ما حجت نیست ـ و فرض می‌کنیم کسی که این حرف را می‌زند اعلم از دیگران است و إلا اگر اعلم نبود بحثی وجود نداشت ـ این خبره می‌گوید چون در این زمان به هیچ وجه باب علم و علمی به اندازة کافی باز نیست و بقیة مقدمات انسداد هم تمام است، کشف می‌کنیم که شارع مطلق ظن را حجت کرده است، البته برای کسی که با منابع فقهی تماس داشته باشد، نه ظن هرکس و هر جا، بلکه یعنی با رجوع به همین مدارک موجود و با فحص کامل از مظانش اگر کسی به ظنی رسید در حق او حجت است و جای دیگر حقیقتاً ظن پیدا نمی‌شود. و معنای حرف او این است که اگر مقلد هم تحقیق کند یا مجتهد دیگر هم تحقیق کند، اگر موازین منطقی و اسلوب علمی را رعایت کند به این نتیجه می‌رسد که شارع ظن را حجت کرده است. بنابراین استنباطات او، هم برای خودش حجت است و هم برای دیگرانی که به او مراجعه می‌کنند. ایشان می‌گوید وظیفة دیگران هم همین است و هرکه غیر از این بگوید، خطا کرده و اگر خطایش را نمی‌فهمد در جهل مرکّب است.

چرا نشود به چنین مجتهد انسدادی مراجعه کرد؟! فرضاً میرزای قمی قدس سره که در زمان خودش مورد مراجعة مردم بوده است و افرادی مثل ملا علی نوری از او تقلید می‌کرده‌اند ـ کسی که اولین و قوی‌ترین شارح مکتب ملاصدرا است، با اینکه فیلسوف طراز اول زمان خودش بوده است فقیه نبوده و به میرزای قمی نامه می‌نویسد و از مسائلی استفتا می‌کند ـ میرزای قمی قدس سره چنین شخصیتی بوده است. کتاب قوانین ایشان تا این اواخر، کتاب درسی حوزه بود. چنین شخصیتی وقتی که می‌گوید «انفتاحی‌ها اشتباه می‌کنند» و اعلم است، آیا نمی‌شود از او تقلید کرد؟! از آنجا که مجتهد، نائب از عامّی در استنباط است پس قول او حجت است و می‌شود از او تقلید کرد.

بله اگر دو مجتهد مساوی بودند و یکی انفتاحی و دیگری انسدادی بود و یکی را اعلم ندانستیم، اینجا اگر مقلد راه برون‌رفتی نداشته باشد طبق قاعده باید احتیاط کند، مگر اینکه کسی یقین پیدا کند که اینجاها احتیاط لازم نیست و مخیر است هرکدام را انتخاب کند.

از ما ذکرنا معلوم می‌شود بنابر حکومت نیز همین‌گونه است. گرچه بنابر حکومت، عقل حاکم است که ظن مدار امتثال است و فرد باید طبق ظن عمل کند، اما فرض این است که انسدادی می‌گوید انفتاحی‌ها همگی خطا کرده‌اند، و چون فرضاً اعلم است می‌گوید در امتثال این معلومات اجمالی هیچ دلیل خاصی نداریم در حدّی که موجب انحلال آنها شود؛ چنین شخصی می‌گوید من جاهل به احکام واقعیه هستم و انفتاحی‌ها هم جاهل هستند، اما من جهلم بسیط است و می‌فهمم که نمی‌فهمم، و آنها جاهل به جهلشان هستند، لذا نباید از جاهل مرکّب تقلید کنید. آنگاه اگر تقلید اعلم را لازم دانستیم و این اعلم، اول رساله‌اش بنویسد که مجتهد باید در ادله فحص کند و طبق ظنش به حکم عقل عمل کند، در این صورت، مقلدها وقتی که می‌فهمند احکامی هست و نمی‌شود آنها را رها کرد و اعلم گفته است راه علم و علمی منسد است و احتیاط واجب نیست و ترجیح مرجوح هم قبیح است، می‌فهمند که به احتمال و شک نمی‌شود عمل کرد و باید به ظن عمل کرد، البته جاهایی که خبره ظن پیدا کند. و حتی اگر مقلد این را هم نفهمید که اینجاها باید به ظن عمل کند، مانعی ندارد و سیرة عقلائیه چنین است که در هر موردی حتی در عقلیات هم اگر کسی نمی‌فهمد، می‌تواند به خبره رجوع کند، لذا مقلد می‌تواند به خبره‌ای مانند میرزای قمی قدس سره رجوع کند که فرموده است اینجا باید به ظن عمل کرد ...
 

براي دريافت متن کامل جلسه هشتاد و دوّم  اينـجا را کليک کنيد.

Share
   لطفا دیدگاه خود را بنویسید!
*نام:
ایمیل:
*نظر:
 
   نظرات کاربران
رنگ زمینه:
         
سایز قلم: سرعت:
جهت حرکت: تنظیم حرکت:    
   حدیث هفته
بهترین و بدترین مردم
بدترينِ مردم كسى است كه پی‌جوى عيبهاى مردم باشد و نابيناى عيبهاى خويش.
غرر الحكم، ح ۵۷۳۹
 
ورود کاربران

 

نام کاربري:
رمز عبور:
مرا به خاطر بسپار!

موجودی سبد:
 
   نظر سنجی
دیدگاه شما درباره کیفیّت تدوین و تنظیم تقریرات دروس خارج حضرت آیت الله مدرّسی یزدی دامت برکاته

عالی
خوب
متوسّط

 
   پیوندها
پایگاه‌های خبری 
وزارتخانه‌ها و سازمان‌ها 
علمی، پژوهشی 
فرهنگی و اطّلاع رسانی 
برخی سایت‌های مذهبی 
روزنامه‌ها 
حوزوی 
مراکز تحقیقاتی 
مراکز و مؤسّسات 
فروشگاه‌های اینترنتی کتاب 
بازرگاني، بانک و بيمه 
موتورهای جستجوگر 
نشریّات و مجلّات 
وبلاگ‌ها 
شبکه‌های اشتراک لینک 
 
   سایر پیوندها










 
 
 
 
 
 
کليّه حقوق مادّي و معنوي اين پايگاه متعلّق به مؤسّسه علمي، پژوهشي، فرهنگي پرتو ثقلين بوده و در جهت ترويج معارف اسلامي هيچ گونه محدوديّتي
نسبت به برداشت مطالب با ذکر منبع وجود ندارد. با معرّفي اين پايگاه به ديگران در اجر معنوي آن سهيم شويد.
® Copyright © 1396 Qommpth.ir All Rights Reserved