پايگاه اطّلاع رساني مؤسّسه علمي، پژوهشي، فرهنگي پرتو ثقلين | qommpth.ir
     
 
فارسي | العربيه | اردو 
 
   
  •  
  • 21 آذر 1396
  • 2017 Dec 12
 
 
   ویژه ها




 
   اوقات شرعي
 
   آمار پایگاه
امروز: 1472
دیروز: 1778
ماه جاری: 23838
امسال: 261051
کل: 832925
 
**به پایگاه اطّلاع رسانی مؤسّسه علمي، پژوهشي، فرهنگي پرتو ثقلين (پایگاه انعکاس و انتشار کامل اخبار و آثار حضرت آيت الله سيّد محمّد رضا مدرّسي طباطبايي يزدي دامت برکاته) خوش آمدید.**    بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَنِ الرَّحِيمِ اِلهى عَظُمَ الْبَلاَّءُ وَبَرِحَ الْخَفاَّءُ وَانْکَشَفَ الْغِطاَّءُ وَانْقَطَعَ الرَّجاَّءُ وَضاقَتِ الاْرْضُ وَمُنِعَتِ السَّماَّءُ واَنْتَ الْمُسْتَعانُ وَاِلَیْکَ الْمُشْتَکى وَعَلَیْکَ الْمُعَوَّلُ فِى الشِّدَّةِ وَالرَّخاَّءِ اَللّهُمَّ صَلِّ عَلى مُحَمَّدٍ وَ آلِ مُحَمَّدٍ اُولِى الاْمْرِ الَّذینَ فَرَضْتَ عَلَیْنا طاعَتَهُمْ وَعَرَّفْتَنا بِذلِکَ مَنْزِلَتَهُمْ فَفَرِّجْ عَنا بِحَقِّهِمْ فَرَجاً عاجِلا قَریباً کَلَمْحِ الْبَصَرِ اَوْ هُوَ اَقْرَبُ یا مُحَمَّدُ یا عَلِىُّ یا عَلِىُّ یا مُحَمَّدُ اِکْفِیانى فَاِنَّکُما کافِیانِ وَانْصُرانى فَاِنَّکُما ناصِرانِ یا مَوْلانا یا صاحِبَ الزَّمانِ الْغَوْثَ الْغَوْثَ الْغَوْثَ اَدْرِکْنى اَدْرِکْنى اَدْرِکْنى السّاعَةَ السّاعَةَ السّاعَةَ الْعَجَلَ الْعَجَلَ الْعَجَلَ یا اَرْحَمَ الرّاحِمینَ بِحَقِّ مُحَمَّدٍ وَآلِهِ الطّاهِرینَ     
تاریخ انتشار: 31/5/1396 - 13:59
کد درس: 1010 تعداد بازدید: 172 تعداد نظرات کاربران: 0  

تقریرات درس خارج اصول
حضرت آیت الله سیّد محمّدرضا مدرّسی طباطبایی یزدی دامت برکاته
دوره دوم ـ سال سیزدهم ـ جلسه 81 ـ ‌دوشنبه 28/1/95

بیان شد همة کسانی که قائل به جواز تقلید هستند ـ إلا ما شذ و ندر ـ قائل شده‌اند کسی که ملکة اجتهاد داشته باشد، نمی‌تواند تقلید کند و برخی ادعای اجماع کردند. الا اینکه بیان کردیم سیرة عقلائیه که عمده دلیل جواز یا وجوب تقلید است، اقتضا می‌کند که ذوالملکة می‌تواند به مستنبط فعلی و من یجوز الرجوع الیه، رجوع کند.

تقریر دیگری از سیرة عقلاء در جواز تقلید ذوالملکه

ممکن است برخی از عقلاء در امور مهمه بعد از توجه دادن، روشی نداشته باشند، ولی اگر نوع عقلاء یعنی همان عرف معمولی، روشی داشته باشند که اگر کسی آنها را بالخصوص متنبه نکند،‌ به آن روش عمل می‌کنند ولی اگر بالخصوص متنبهشان کنند دست برمی‌دارند، در چنین صورتی اگر شارع راضی به آن روش نباشد، می‌بایست بالخصوص آنها را متنبه کند. از جملة این مسائل، همین مسئلة تقلید است. مردم در نوع کارهایشان اگر خودشان متصدی نشوند ولو توانایی داشته باشند، رجوع به کسی می‌کنند که بالفعل آن عمل را انجام داده و می‌دهد و به تعبیر دیگر، هرچند خودشان ملکة آن کار را دارند اما اگر آن ملکه را به فعلیت نرسانده باشند که بتوانند بدون درنگ از آن استفاده کنند، سیرة عقلاء در آن مسائل، ارجاع به غیر است. از جمله در مسائل دینی هم این‌چنین است که شخص ولو ملکه دارد، ولی می‌گویند می‌توانی به فلان شخص که استنباط کرده است رجوع کنی و لذا عملاً رجوع به او می‌کند. اگر چنین سیره‌ای وجود داشته باشد، ولو اگر مردم را متنبه کنیم از آن دست برمی‌دارند، ولی همین روش کافی است در اینکه بگوییم این سیره مردوعه نیست و ممضاة است، و اگر ممضاة نبود می‌بایست بالخصوص مورد ردع قرار می‌گرفت؛ زیرا یک سیرة ثابت و پابرجا است و صرف عمومات (لا تَقْفُ ما لَيْسَ لَكَ بِهِ عِلْم) ، (إِنْ يَتَّبِعُونَ إِلاَّ الظَّنَّ وَ إِنَّ الظَّنَّ لا يُغْني‏ مِنَ الْحَقِّ شَيْئا) و امثال آنها نمی‌تواند رادعش باشد.

این مطلب را در مورد حجیت خبر واحد و چه بسا بعض امارات دیگر هم بیان کرده‌ایم. اگر واقعاً شارع در صدد ردع بود، نظیر قضیة قیاس یا قضیة عمل به رأی و استحسان، علیه آن بالخصوص در روایات سخن گفته می‌شد. با اینکه مثلاً در مورد قیاس اگر کسی عقلاء را متنبه می‌کرد، قیاس را به کار نمی‌بردند، اما چون معمول عقلاء این توجه خاص را نمی‌کنند و به کار می‌برند، شارع لازم دیده آنها را متوجه کند. در قضیة تقلید هم این‌چنین است که در مسائل دینی اگر جایز نباشد که ذوالملکة تقلید کند، می‌بایست او را بالخصوص متوجه و متنبه کنند و عمومات و اطلاقات کافی نیست. از این جهت می‌گوییم همین سیرة عامه‌ای که در امور عادیه هم هست، چون در معرض سرایت به امور دینیه است و چنین چیزی اتفاق می‌افتد، کافی است در اینکه این سیره ممضاة باشد؛ چون ردع خاص ندارد.

به هرحال اگر کسی در بیان اخیر در مورد سیره مناقشه کند، در بیان قبلی نمی‌توان مناقشه کرد.

نتیجه آنکه: از ما نحن فیه معلوم شد که استدلال‌های متعددی که همگی به این مطلب اشاره داشتند که ترک اجتهاد توسط ذوالملکة بعد از تنجز تکالیف واقعیه، موجب می‌شود که فرد بدون مؤمّن، ترک احتیاط کند، ناتمام است؛ زیرا:

فرض این است که ذوالملکة مؤمّن دارد که همان سیرة عقلائیة غیر مردوعه است و این مؤمّن، هیچ فرقی ندارد با جایی که کسی با تمسک به خبر واحد، رفع ید از احتیاط می‌کند.

اثر دوم اجتهاد: جواز تقلید از مجتهد

اثر دومی که بر اجتهاد مترتب است، جواز تقلید دیگران از مجتهد است. اما این بحث وجود دارد که از چه مجتهدی تقلید جایز است؟ آیا صرف اینکه شخصی مجتهد است یعنی یک مسئله را استنباط کرده است، کافی است؟ (البته نه به معنای مجتهد متجزی، بلکه مجتهد مطلق است اما تنها یک مسئله را استنباط کرده است) یا بعد از اینکه فرض کردیم از مجتهد متجزی نیز تقلید جایز است، لاسیما اگر در آن قسمتی که مجتهد است، از دیگران اعلم باشد (مثلاً کسی فقط در مسئلة حدود و دیات اعلم است) ولی عملاً در یک مسئله اجتهاد کرده و سایر شرایط را هم دارد، آیا صرف استنباط در یک مسئله یا دو سه مسئله، در جواز رجوع به او کافی است؟

حل این مسئله مبتنی بر این است که دلیل جواز تقلید را چه بدانیم.

اگر دلیل جواز تقلید را سیرة عقلائیه بدانیم و حتی بعض روایاتی را که می‌تواند مستند برای جواز تقلید باشد، لااقل از این جهت امضای سیرة عقلائیه بدانیم، به نظر می‌آید که سیرة عقلاء چنین است که همین مقدار که یک فرد ملکة استنباط را دارد، در آنچه استنباط کرده کافی می‌دانند که رجوع به او شود و سیرة عقلاء بر این جاری است؛ همچنان که اگر واقعاً احراز شود که یک طبیب فقط و فقط در درمان یک بیماری استاد بالفعل است، کسی شک نمی‌کند در اینکه رجوع به او کند ...
 

براي دريافت متن کامل جلسه هشتاد و یکم  اينـجا را کليک کنيد.

Share
   لطفا دیدگاه خود را بنویسید!
*نام:
ایمیل:
*نظر:
 
   نظرات کاربران
رنگ زمینه:
         
سایز قلم: سرعت:
جهت حرکت: تنظیم حرکت:    
   حدیث هفته
تاثیر عالمان و حاكمان
رسول اکرم (ص) فرمود: دو گروه از امّت من اگر صالح شوند، امّتم صالح مى ‏شوند و اگر فاسد شوند، امّتم فاسد مى‏ شوند: عالمان و حاكمان.
خصال، ص 37
 
ورود کاربران

 

نام کاربري:
رمز عبور:
مرا به خاطر بسپار!

موجودی سبد:
 
   نظر سنجی
دیدگاه شما درباره کیفیّت تدوین و تنظیم تقریرات دروس خارج حضرت آیت الله مدرّسی یزدی دامت برکاته

عالی
خوب
متوسّط

 
   پیوندها
پایگاه‌های خبری 
وزارتخانه‌ها و سازمان‌ها 
علمی، پژوهشی 
فرهنگی و اطّلاع رسانی 
برخی سایت‌های مذهبی 
روزنامه‌ها 
حوزوی 
مراکز تحقیقاتی 
مراکز و مؤسّسات 
فروشگاه‌های اینترنتی کتاب 
بازرگاني، بانک و بيمه 
موتورهای جستجوگر 
نشریّات و مجلّات 
وبلاگ‌ها 
شبکه‌های اشتراک لینک 
 
   سایر پیوندها










 
 
 
 
 
 
کليّه حقوق مادّي و معنوي اين پايگاه متعلّق به مؤسّسه علمي، پژوهشي، فرهنگي پرتو ثقلين بوده و در جهت ترويج معارف اسلامي هيچ گونه محدوديّتي
نسبت به برداشت مطالب با ذکر منبع وجود ندارد. با معرّفي اين پايگاه به ديگران در اجر معنوي آن سهيم شويد.
® Copyright © 1396 Qommpth.ir All Rights Reserved