پايگاه اطّلاع رساني مؤسّسه علمي، پژوهشي، فرهنگي پرتو ثقلين | qommpth.ir
     
 
فارسي | العربيه | اردو 
 
   
  •  
  • 1 آذر 1396
  • 2017 Nov 22
 
 
   ویژه ها




 
   اوقات شرعي
 
   آمار پایگاه
امروز: 76
دیروز: 1633
ماه جاری: 75
امسال: 237288
کل: 809162
 
**به پایگاه اطّلاع رسانی مؤسّسه علمي، پژوهشي، فرهنگي پرتو ثقلين (پایگاه انعکاس و انتشار کامل اخبار و آثار حضرت آيت الله سيّد محمّد رضا مدرّسي طباطبايي يزدي دامت برکاته) خوش آمدید.**    بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَنِ الرَّحِيمِ اِلهى عَظُمَ الْبَلاَّءُ وَبَرِحَ الْخَفاَّءُ وَانْکَشَفَ الْغِطاَّءُ وَانْقَطَعَ الرَّجاَّءُ وَضاقَتِ الاْرْضُ وَمُنِعَتِ السَّماَّءُ واَنْتَ الْمُسْتَعانُ وَاِلَیْکَ الْمُشْتَکى وَعَلَیْکَ الْمُعَوَّلُ فِى الشِّدَّةِ وَالرَّخاَّءِ اَللّهُمَّ صَلِّ عَلى مُحَمَّدٍ وَ آلِ مُحَمَّدٍ اُولِى الاْمْرِ الَّذینَ فَرَضْتَ عَلَیْنا طاعَتَهُمْ وَعَرَّفْتَنا بِذلِکَ مَنْزِلَتَهُمْ فَفَرِّجْ عَنا بِحَقِّهِمْ فَرَجاً عاجِلا قَریباً کَلَمْحِ الْبَصَرِ اَوْ هُوَ اَقْرَبُ یا مُحَمَّدُ یا عَلِىُّ یا عَلِىُّ یا مُحَمَّدُ اِکْفِیانى فَاِنَّکُما کافِیانِ وَانْصُرانى فَاِنَّکُما ناصِرانِ یا مَوْلانا یا صاحِبَ الزَّمانِ الْغَوْثَ الْغَوْثَ الْغَوْثَ اَدْرِکْنى اَدْرِکْنى اَدْرِکْنى السّاعَةَ السّاعَةَ السّاعَةَ الْعَجَلَ الْعَجَلَ الْعَجَلَ یا اَرْحَمَ الرّاحِمینَ بِحَقِّ مُحَمَّدٍ وَآلِهِ الطّاهِرینَ     
تاریخ انتشار: 30/5/1396 - 13:38
کد درس: 1009 تعداد بازدید: 142 تعداد نظرات کاربران: 0  

تقریرات درس خارج اصول
حضرت آیت الله سیّد محمّدرضا مدرّسی طباطبایی یزدی دامت برکاته
دوره دوم ـ سال سیزدهم ـ جلسه 80 ـ ‌شنبه 26/1/95

شیخ قدس سره در رسالة اجتهاد و تقلید فرمودند: عمده دلیل برای مانعین از جواز تقلید ذو الملکة، دو چیز است: 1. اصل با تقریرات مختلفش. 2. عموم رجوع به کتاب و سنت.

در مورد اصل می توان گفت اگر دلیل در مقابلش باشد فایده و اهمیتی ندارد. همچنین وجوبی که از عمومات رجوع به کتاب و سنت به دست می‌آید نیز وجوبی در کنار وجوب‌هایی که از خود ادلة خاصه به دست می‌آید نیست؛ زیرا وجوب آن غیری یا ارشادی است و موضوعیت ندارد. مهم این است که ببینیم آیا می‌توان دلیلی بر جواز رجوع متمکن از استنباط به دیگری، اقامه کرد یا خیر؟

شیخ قدس سره در این باره می‌فرماید: عمده دلیل مجوزین هم دو چیز است: 1. استصحاب. 2. عموم رجوع به اهل ذکر (فَسْئَلُوا أَهْلَ الذِّكْرِ إِنْ كُنْتُمْ لا تَعْلَمُون).

شیخ قدس سره در مورد استصحاب می‌فرماید: شخص متمکن، نمی‌تواند استصحاب را مدرک قرار دهد و با اعتماد بر استصحاب، به جای استنباط و احتیاط، تقلید کند.

توضیح مطلب

نوعاً إلا ما شذّ و ندر، کسانی که به مرتبة اجتهاد می‌رسند و دارای این ملکة شریفه می‌شوند، مسبوق به عدم اجتهاد هستند حتی بعد از بلوغشان. لذا فرد می‌تواند این‌چنین استصحاب کند که مثلاً تا یک سال قبل، وقتی که یقیناً مجتهد نبود و ملکة اجتهاد را نداشت، کان یجوز له التقلید و الآن کما کان و هذا ابقاء ما کان.

شیخ قدس سره می‌فرماید این استصحاب درست نیست؛ زیرا موضوع جواز تقلید، (مراد جواز بالمعنی الاعم است، لذا ممکن است جایی واجب باشد) قاصر از استنباط است؛ یعنی القاصر عن الاستنباط یجوز له التقلید، اما این فرد که قاصر نیست؛ درس خوانده و استعداد هم دارد، فقط حال استنباط ندارد. لذا بر او «القاصر عن الاستنباط» صادق نیست. پس موضوع عوض شده است، حال آنکه در استصحاب، بقاء موضوع شرط است. لااقل شک وجود دارد که آیا موضوعش قاصر از استنباط است یا اعم، اگر شک وجود داشته باشد بنابر مبنای شیخ قدس سره باز استصحاب جاری نمی‌شود، گرچه ظاهر مشهور این است که جاری می‌شود. شاید مقصود شیخ قدس سره این باشد که اینجا شک در بقاء مقتضی است و استصحاب جاری نمی‌شود، یا منشأ شک، شبهة مفهومیه است و بقاء موضوع احراز نمی‌شود، پس استصحاب جاری نمی‌شود. در این دوجا شیخ قدس سره استصحاب را جاری نمی‌داند و إلا وجه دیگری ندارد. پس استصحاب نمی‌تواند مدرک قرار گیرد.

نقد و بررسی کلام شیخ قدس سره در عدم تمسک به استصحاب

چرا موضوع جواز تقلید را قاصر از استنباط در نظر گرفتید؟ اگر کسی ادعا کند که موضوع جواز تقلید، «عدم العلم بالحکم» است، می‌توان آن را احراز کرد؛ زیرا فرد ذو الملکة نیز علم ندارد و غیر عالم است، هرچند که می‌تواند عالم شود و اگر فرضاً دلیل دیگری بر جواز بقاء بر تقلید برای چنین فردی نداشتیم، می‌توانیم استصحاب کنیم و بگوییم این فرد غیر عالم بود و هنوز هم غیر عالم است، گرچه قادر است بر اینکه عالم شود. لهذا اینکه شیخ قدس سره مسلّم گرفتند که موضوع، غیر عالم نمی‌تواند باشد، حداقل احتیاج به بحث دارد و باید دید موضوع چیست؟ چرا می‌فرمایند موضوع، قاصر از استنباط است یا نهایت شک می‌کنیم که دائر بین قاصر از استنباط یا بیشتر است و ممکن است کسی احراز کند که موضوع، غیر عالم است؟!

لهذا باید بررسی شود که اصلاً دلیل جواز تقلید چه اقتضا می‌کند (حتی برای اینکه ببینیم استصحاب جاری است یا نه) زیرا شیخ قدس سره می‌فرمایند عمده ادلة مجوزین، یا استصحاب است یا (فَسْئَلُوا أَهْلَ الذِّكْرِ إِنْ كُنْتُمْ لا تَعْلَمُون‏) و استصحاب را در عرض آن قرار می‌دهند، در حالی که ممکن است دلیل جواز تقلید را غیر از (فَسْئَلُوا أَهْلَ الذِّكْرِ‏) بدانیم و موضوع را غیر عالم به حکم بدانیم، چه قادر بر استنباط باشد چه نباشد؛ در آن صورت می‌توان استصحاب کرد، البته اگر دلیل بر جواز تقلید حتی برای ذوالملکة تام نباشد و إلا اگر دلیل تام بود دیگر کافی است و احتیاجی به استصحاب هم نداریم.

در ادامه شیخ قدس سره می‌فرمایند: فافهم و اغتنم که آنچه گفتیم، مترتب بر این است که موضوع را مشکوک بدانیم و قائل به رجوع به عمومات وجوب رجوع به کتاب و سنت شویم؛ به این صورت که: شک می‌کنیم آیا اینجا استصحاب مخصص جاری است یا باید رجوع به عموم کرد و ایشان اشکال می‌کند که اینجا استصحاب مخصص نمی‌تواند جاری شود؛ زیرا شک می‌کنیم که این حکم نسبت به مقابل عنوان مخصص، سرایت می‌کند یا خیر، که حقیقتاً شک در تعدد موضوع است و دیگر جای تمسک به استصحاب مخصص نیست. در حالی که با عرایضی که کردیم معلوم می‌شود اصلاً جایی برای حرف‌های بعدی شیخ قدس سره نیست، از این جهت علی التفصیل وارد آن بحث‌ها نمی‌شویم. پس مهم آن است که ببینیم اقتضای ادلة جواز تقلید چیست؟ ...
 

براي دريافت متن کامل جلسه هشتادم  اينـجا را کليک کنيد.

Share
   لطفا دیدگاه خود را بنویسید!
*نام:
ایمیل:
*نظر:
 
   نظرات کاربران
رنگ زمینه:
         
سایز قلم: سرعت:
جهت حرکت: تنظیم حرکت:    
   حدیث هفته
پاداش كسي كه گره از كار مؤمني بگشايد چيست؟
امام رضا (ع): هر كه گره از كار مؤمنى بگشايد، خداوند در روز قيامت گره غم از دل او بگشايد.
منتخب ميزان الحكمة،270
 
ورود کاربران

 

نام کاربري:
رمز عبور:
مرا به خاطر بسپار!

موجودی سبد:
 
   نظر سنجی
دیدگاه شما درباره کیفیّت تدوین و تنظیم تقریرات دروس خارج حضرت آیت الله مدرّسی یزدی دامت برکاته

عالی
خوب
متوسّط

 
   پیوندها
پایگاه‌های خبری 
وزارتخانه‌ها و سازمان‌ها 
علمی، پژوهشی 
فرهنگی و اطّلاع رسانی 
برخی سایت‌های مذهبی 
روزنامه‌ها 
حوزوی 
مراکز تحقیقاتی 
مراکز و مؤسّسات 
فروشگاه‌های اینترنتی کتاب 
بازرگاني، بانک و بيمه 
موتورهای جستجوگر 
نشریّات و مجلّات 
وبلاگ‌ها 
شبکه‌های اشتراک لینک 
 
   سایر پیوندها










 
 
 
 
 
 
کليّه حقوق مادّي و معنوي اين پايگاه متعلّق به مؤسّسه علمي، پژوهشي، فرهنگي پرتو ثقلين بوده و در جهت ترويج معارف اسلامي هيچ گونه محدوديّتي
نسبت به برداشت مطالب با ذکر منبع وجود ندارد. با معرّفي اين پايگاه به ديگران در اجر معنوي آن سهيم شويد.
® Copyright © 1396 Qommpth.ir All Rights Reserved